Restoranlarda İmaj, Hizmet Kalitesi ve Müşteri Vatandaşlık Davranışının Nostaljik Yiyecekler Açısından İncelenmesi (Examination of Image, Service Quality and Customer Citizenshıp Behavior in Restaurants in Terms of Nostalgic Food)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1580Anahtar Kelimeler:
Nostaljik yiyecekler- Restoran imajı- Hizmet kalitesi- Müşteri vatandaşlık davranışıÖz
Bireylerin yaşam boyunca tükettikleri yiyecekler biyolojik ihtiyacı karşılamanın ötesinde sembolik anlamlar da yansıtmaktadır. Tüketilen her yiyecek geçmişi, bugünü ve geleceği yansıtacak somut hatıralar bırakmaktadır (Abarca ve Colby, 2016, s. 2-7). Nostaljik yiyecekler, bireylerin yaşamlarında belirli yer ve zaman ile bağdaştırılan yiyeceklerdir (Locher, Yoels, Maurer ve Ells, 2005, s. 280). Nostaljik yiyeceklerin, yiyecek içecek işletmelerinde servis edilmesi sonucu tüketicilerin işletmeye yönelik hizmet kalitesi ve imaj algıları ile müşteri vatandaşlık davranışları üzerindeki etkinin belirlenebilmesi bu araştırmanın amacıdır. Bununla birlikte, hizmet kalitesi, müşteri vatandaşlık davranışı ve restoran imajı ile nostaljik yiyecekler arasındaki ilişkinin incelenmesi de araştırma kapsamı dahilindedir. Çalışmanın evrenini, Çanakkale ilinde yaşayan ve lokantalarda sık tüketim sağlayan 18 yaşından büyük bireyler oluşturmaktadır. Bu kapsamda kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan 404 katılımcıdan anket aracılığıyla veri toplanmış ve bu verilere yüzde ve frekans ve korelasyon analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, nostaljik olarak adlandırdıkları yiyeceklerin bireylere geçmişi hatırlattıkları saptanmıştır. Bununla birlikte nostaljik yiyeceklerin, hizmet kalitesinin, restoran imajının ve müşteri vatandaşlık davranışının birbirleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Referanslar
Abarca, M. E. & Colby, J. R. (2016). Food memories seasoning the narratives of our lives, Food and Foodways, 24 (1-2), 1-8.
Altuntuğ, N. (2011). Değerlere hitap eden pazarlamanın nostalji boyutu, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3 (2), 265-273.
Anderson, L. (2016). Cooking up the past: culinary nostalgia ande gender critique in cuentame como paso, Hispanic Research Journal, 17 (1), 34-48.
Autio, M., Collins, R., Wahlen, S. & Antilla, M. (2013). Consuming nostalgia? The appreciation of authenticity in local food production, International Journal of Consumer Studies, 37 (5), 564-568.
Baker, S. M., Karrer, H. C. & Veeck, A. (2005). My favorite recipes: Recreating emotions ad memories through cooking, Advances in Consumer Research, 32, 402-403.
Baykasoğlu, A., Dereli, T., Sönmez, A. İ. & Yağcı, E. (2004). İmaj yönetimi, Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (1), 1-18.
Bayram, M., Burgazoğlu, H., Hızal, S. & Gülden, A. (2023). Yiyecek içecek hizmet kalitesi ile marka sadakati ve marka imajı arasında müşteri memnuniyetinin rolü, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12 (1), 224-239.
Bingöl, R. (2005). Restoran İşletmeciliği. İstanbul: Timaş Yayınları.
Boyle, A. (2014). Nostalgia: More Than Just The Flavor of The Week A Critical Look at The Movement of Nostalgic Food From "Trend" to "Mainstream". UK: Lambert Academic Publishing.
Boym, S. (2007). Nostaljinin Geleceği. (B. Aydar, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
Chang, J., Morrison, A. M., Chen, S. & Lin, S. H. (2021). Soothing the taste buds and the soul? An Exploratory Analysis of Consumption of Comfort Foods in International Travel, Food, Culture and Society, 1-22.
Chen, H., Yeh, S. & Huan, T. (2014). Nostalgic emotion, experiantial value, brand ımage, and consumption ıntentions of customers of nostalgic-themed restaurants, Journal of Business Research, 67 (3), 354-360.
Çerçi, M. (2021). Nostalji eğilimi & benliğin ayrımlaşması, Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (24), 479-491.
Denizer, D. (2005). Konaklama İşletmelerinde Yiyecek ve İçecek Yönetimi. Ankara: Detay Yayıncılık.
Demir Oktay, F. (2008). Pazarlamanın nostaljik oyunu: Retro markalama, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 33, 29-41.
Devrani, T. K. & Tüzün, İ. K. (2008). Müşteri vatandaşlık davranışının öncülerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (13), 193-208.
Diren, F. & Kandemir, C. (2021). Y kuşağının nostalji eğilimi. Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 2 (2), 66-76.
Edvardsson, B. (1998). Service quality improvement. Managing Service Quality: An International Journay, 8 (2), 142-149.
Erdek, F. (2011). Yiyecek İçecek İşletmelerinin Pazarlama Faaliyetlerinde Yöresel Mutfağın Kullanımı (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi, Edirne.
Ertürk, M. (2018). Tüketicilerin dışarıda yemek yeme nedenleri. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17 (3), 1203- 1224.
Guo, G. & Zhou, X. (2013). Research on organizational citizenship behavior, trust and customer citizenship behavior. International Journal of Business and Management, 8 (16), 86-90.
Güçlü Nergiz, H. (2016). Turizm sektöründe örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine bir değerlendirme. Yönetim Bilimleri Dergisi, 14 (27), 217-247.
Groth, M. (2005). Customers as good soldiers: Examining citizenship behaviors in ınternet service deliveries. Journal of Management, 31 (1), 7-27.
Han, H. & Hyun, S. S. (2017). Impact of hotel-restaurant ımage and quality of physical-environment, service and food on satisfaction and intention. International Journal of Hospitality Management, 63, 82-92.
Hirsch, A. R. (1992). Nostalgia: a Neuropsychiatric understanding. Advances in Consumer Research Volume, 19, 390-395.
Holak, S. L. & Havlena, W. J. (1998). Feelings, fantasies, and memories: An examination of the emotional components of nostalgia. Journal of Business Research, 42 (3), 217-226.
Howard, S. A. (2012). Nostalgia. Analysis, 72 (4), 641-650.
Hwang, J. & Hyun, S. S. (2013). The impact of nostalgia triggers on emotional responses and visit ıntentions in luxury restaurants: The moderating role of Hiatus. International Journal of Hospitality Management, 33, 250-262.
Karagöz, Y. (2019). SPSS AMOS META Uygulamalı Nitel-Nicel-Karma Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği. Ankara: Nobel Yayın.
Karsu, S., Erdem, Ş., Gür, F. A. & Ezen, Z. Y. (2010). Sadakate giden yolda marka imajının değeri; İstanbul ve Gaziantep illerinde bir uygulama. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (32), 171-198.
Kılıç, B. & Babat, D. (2011). Kalite fonksiyon göçerimi: yiyecek içecek işletmelerine yönelik kuramsal bir yaklaşım. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 3 (20), 93-104.
Kılıç, B. & Eleren, A. (2009). Turizm sektöründe hizmet kalitesi ölçümü üzerine bir literatür araştırması. Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 1 (1), 91-118.
Kirkwood, S. L. (2019). Food, Nostalgia, and Home on the U.S./MEXICO Border: The Palimpsest of Memory in the Creation of Home and Imagined Futures (Unpublished master’s thesis). San Diego State University, ABD.
Köksoy Gürel, H. N. (2010). Kurum İmajının Bir Unsuru Olarak İç İmajın Oluşturulmasında Vizyonun Rolü ve Bir Uygulama (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
Lasaleta, J. D., Werle, C. & Yamim, A. P. (2021). Nostalgia makes people eat healthier. Appetite, 162.
Lee, J., Lee, C. & Choi, Y. (2010). Examining the role of emotional and functional values in festival in evaluation. Journal of Travel Research, 50 (6), 685-696.
Locher, J. L., Yoels, W. C., Maurer, D. & Ells, J. (2005). Comfort foods: An exploratory journey ınto the social and emotional significance of food. Food and Foodways, 13 (4), 273-297.
Madani, F. A., Hosseisini, S. H. K., Kordnaeij, A. & Isfahani, A. M. (2015). Intellectual Capital: investigating the role of customer citizenship behavior and employee citizenship behavior in banking ındustry in Iran. Management and Administrative Sciences Review, 4 (4), 736-747.
Margalit, A. (2011). Nostalgia. Psychoanalytic Dialogues, 21 (3), 271-280.
Maviş, F. (2003). Endüstriyel Yiyecek Üretimi. Ankara: Detay Yayıncılık.
Muehling, D. D., Sprott, D. E. & Sprott, D. E. (2004). The power of reflection: An empirical examination of nostalgia advertising effects. Journal of Advertising, 33 (3), 25-35.
Özgüneş, R. E. (2020). Geçmişe lezzeti özlemlerde yaşamak: Gastronostalji. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 5 (1), 60-75.
Özgüneş, R. E. & Bozok, D. (2022). Lezzetin nostaljisi: Yiyecek ve bellek ilişkisi üzerine. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10 (4), 3213- 3228.
Plaza, D. (2014). Roti and doubles as comfort foods for the trinidadian diaspora in Canada, the United States, and Britain. Social Research, 81 (2), 463-488.
Polat Dede, N. (2019). Örgütsel vatandaşlık davranışı: Kuramsal bir çalışma. Ekonomi, İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 1 (3), 294-304.
Reisenwitz, T. H. (2001). Nostalgia Advertising: An Exploratory Study of its Effectiveness and the Effect of Nostalgia Proneness (Unpublished master’s thesis). Cleveland State University, ABD.
Renko, S. & Bucar, K. (2014). Sensing nostalgia through traditional food: An insight from croatia. British Food Journal, 116 (11), 1672-1691.
Routledge, C. (2015). Nostalgia: A Psychological Resource. New York: Routledge.
Ryu, K., Han, H. & Kim, T. (2008). The relationships among overall quick casual restaurant image, perceived value, customer satisfaction, and behavioral ıntentions. International Journal of Hospitality & Management, 27 (3), 459-469.
Ryu, K., Lee, H. & Kim W. G. (2012). The Influence of the quality of the physical environment, food and service on restaurant ımage, customer perceived value, customer satisfaction and behavioral ıntenntions. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 24 (2), 200-223.
Sekeran, U. (1992). Research Methods for Business: A Skill Building Approach. New York: John Wiley.
Sevimli, S. (2006). Hizmet Sektöründe Kalite ve Hizmet Kalitesi Ölçümü Üzerine Bir Uygulama (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Schindler, R. M. & Holbrook, M. B. (2003). Nostalgia for early experience as a determinant of consumer preferences. Psychology & Marketing, 20 (4), 275-302.
Sedikides, C., Wildschut, T. & Routledge, C. (2008). Nostalgia: Past, Present, and Future. Current Directions in Psychological Science, 17 (5), 304-307.
Stevens, P., Knutson, B. & Patton, M. (1995). Dineserv: A tool for measuring service quality in restaurants. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 36, 56-60.
Şimşek, N., Çakıcı, C. & Kaya, S. Y. (2019). Konfor gıda tüketimi: Mersin’den örnekler. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3 (1), 59-65.
Tuncer, İ. (2019). Hizmet kalitesi, kurumsal imaj, müşteri memnuniyeti ve davranışsal niyet arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kısmi en küçük kareler ile yapısal eşitlik modeli. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7 (3), 1788-1805.
Türk, Z. (2021). Tüketicilerin kişisel nostalji eğilimi ve nostaljik ürünlere ilişkin kalite algısının satın alma niyeti üzerindeki etkisine yönelik bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 45, 419-430.
Uslu, A. & Karabulut, A. N. (2019). slow food konseptine uygun restoranlarda, algılanan hizmet kalitesinin, markaya yönelik imaj, güven ve sadakate etkisi: Köyceğiz ilçesini ziyaret eden yabancı turistler üzerinde bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18 (72), 2166-2181.
Vignolles, A. & Pichon, P. (2014). A taste of nostalgia: Links between nostalgia and food consumption. qualitative market research, 17 (3), 225-238.
Wansink, B. & Sangerman, C. (2000). Engineering Comfort Foods. American Demographics, 66-67.
Yarmacı, N. & Kefeli, E. (2020). Yiyecek içecek işletmelerinde hizmet kalitesinin müşteri vatandaşlık davranışına etkisi: İstanbul örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12 (4), 3947-3964.
Yi, Y. & Gong, T. (2013). Customer value co-creation behavior: scale development and validation. Journal of Business Research, 66 (9), 1279-1284.
Zencir, E. (2017). Restoran Yönetimi: Kavramlar ve Süreçler. Ankara: Detay Yayıncılık.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
