Sanal Gerçeklik Uygulamalarının Gastronomi Eğitiminde Kullanılmasına İlişkin Deneysel Bir Çalışma (An Experimental Study on The Use of Virtual Reality Applications in Gastronomy Education)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1560Anahtar Kelimeler:
Gastronomi- Gastronomi eğitimi- Sanal gerçeklik teknolojisi- Sanal mutfak- Mutfak eğitimiÖz
Bu çalışmada ise günümüzün gelişen teknolojilerinden olan ve sanal gerçeklik teknolojisinin gastronomi ve mutfak sanatları bölümlerinde kullanımı ile ilgili öğrencilerin görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda gastronomi ve mutfak sanatları bölümde öğrenim gören öğrencilere sanal gerçeklik gözlüğü ile mutfak uygulamalarını yaptığı bir oyun deneyimletilmiştir. Bu deneyimler sonucunda nitel araştırma yöntemlerinden biri olan görüşme tekniği ile yarı yapılandırılmış sorular katılımcılara yöneltilerek öğrencilerin sanal gerçeklik teknolojilerinin gastronomi ve mutfak sanatları eğitiminde kullanılmasına yönelik cevapları alınmıştır. Katılımcılar yaşadıkları deneyimin olumlu yönleri olarak; eğlenceli, öğrenmeye faydalı, aletleri tanıma fırsatı sağlaması, deneyim kazandırması, tehlikeleri tahmin etmeye faydalı olması, güvenli, ucuz ve tekrarlanabilir şeklinde görüş bildirmişlerdir. Olumsuz yönlerde ise; basit içerik, kötü kesme tekniği, kavrama ve tutma sorunu, hijyen, kalabalık olmaması, baş dönmesi, mide bulantısı ve pahalı gibi tespitlerde bulunmuşlardır. Öğrencilerin deney sonucunda araştırma sorularına verdikleri cevaplara göre, gastronomi eğitiminde sanal gerçeklik oyunlarındaki negatif yönlerin iyileştirilmesi ile birlikte diğer alanlarda olduğu gibi gastronomi eğitimine de entegre edilmesi halinde fayda sağlayabileceği düşünülmektedir.
Referanslar
Akaslan, D., Ernst, F. B., Sarıışık, G., & Erdoğan, S. (2018). Sanal gerçeklik uygulamaları için araştırma ve eğitim olanakları. Electronic Turkish Studies, 13(21).
Akkoyun, Ö., & Çetin, E. (2007). Bilgisayar simulasyonu ile mermer ocağı yatırım kararı analizi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 12(2).
Arıcı, A. F. (2006). Türkçe öğretiminde kullanılan strateji-yöntem ve teknikler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 299-307.
Aslan, R., & Erdoğan, S. (2017). 21. Yüzyılda hekimlik eğitimi: sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, hologram. Kocatepe Veterinary Journal, 10(3), 204-212.
Avcı, A. F., & Taşdemir, Ş. (2019). Artırılmış ve sanal gerçeklik ile periyodik cetvel öğretimi. Selcuk University Journal of Engineering Sciences, 18(2), 68-83.
Avzal, A., Özdemir, D., & Erarslan, K. (2022). Aizanoi antik kentinin artırılmış ve sanal gerçeklik teknolojileri kullanılarak turistik amaçlı tanıtım uygulamala örneklerinin tasarımı. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Bilişim Dergisi, 3(2), 66-73.
Aydın, R. (2020). Sanal gerçeklik ve arttırılmış gerçeklik teknolojilerinin turizm uygulamaları ve pazarlamadaki yeri. Uluslararası Kırsal Turizm ve Kalkınma Dergisi (ırtad) e-ıssn: 2602-4462, 4(2), 9-25.
Aylan, F. K., & Aylan, S. (2020). Sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik uygulamalarının rekreatif faaliyetlere yansıması: Dijital rekreasyon. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 2746-2760.
Bamodu, O., & Ye, X. M. (2013). Virtual reality and virtual reality system components. Advanced Materials Research, 765, 1169-1172.
Barçin, M. & Kafadar, M., T. (2021). Cerrahide simülasyon temelli eğitim. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/profile/m-tolga-kafadar/publication/355981811_cerrahıde_sımulasyon_temellı_egıtım/links/61883fd0d7d1af224bc54c9f/cerrahıde-sımulasyon-temellı-egıtım.pdf
Berkant, H., G. (2024). https://sites.google.com/view/ogretimyontemveteknikleri/ana-sayfa?authuser=0
Boyles, B. (2017). Virtual reality and augmented reality in education. Center for Teaching Excellence, United States Military Academy, West Point, ny, 67.
Buttussi, D. & Chittaro, L. (2017). Effects of different types of virtual reality display on presence and learning in a safety training scenario. Ieee Transactions on Visualization and Computer Graphics, 24(2), 1063-1076.
Çavaş, B., Çavaş, P. H. & Can, B. T. (2004). Eğitimde sanal gerçeklik. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 3(4), 110-116.
De Armas, C., Tori, R., & Netto, A. V. (2020). Use of virtual reality simulators for training programs in the areas of security and defense: a systematic review. Multimedia Tools and Applications, 79, 3495-3515.
Demirci, B., Sarıkaya, G. S., & Erol, E. (2020). Türkiye’de gastronomi ve mutfak sanatları eğitiminin değerlendirilmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(4), 3311-3324.
Engin, A. O., Tösten, R., & Kaya, M. D. (2010). Bilgisayar destekli eğitim. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, 1(5), 69-80.
Eraslan, E. (2016). 2016 Kpss Öğretim Yöntem ve Teknikleri. Yaklaşım Yayınları
Ferhat, S. (2016). Dijital dünyanın gerçekliği, gerçek dünyanın sanallığı bir dijital medya ürünü olarak sanal gerçeklik. TRT Akademi, 1(2), 724-746.
Flintham, M., Hyde, R., Tennent, P., Meyer-sahling, J. H. & Moran, S. (2020, november). Now wash your hands: understanding food legislation compliance in a virtual reality restaurant kitchen. In Proceedings of the Annual Symposium on Computer-Human Interaction in Play, 169-180.
Girgin, G. K., & Demir, Ö. (2023). Türkiye’deki gastronomi ve mutfak sanatları eğitimine genel bir bakış. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel (online).
Gündoğdu, H., & Dikmen, Y. (2017). Hemşirelik eğitiminde simülasyon: sanal gerçeklik ve haptik sistemler. Journal of Human Rhythm, 3(4), 173-176.
https://metaverselearning.co.uk/catalogue/commis-chef/ (erişim adresi: 02.01.2024)
https://sbanimation.com/case-studies/vr-training-for-cooks/
https://www.gamedev.net/blogs/entry/2264395-puppy-chef-academy-devlog-01-where-vr-cooking-and-education-overlap/ (erişim adresi: 18.06.2023)
https://www.tenniscanada.com/vr-tournament/vr-tournament/ (erişim tarihi: 25.09.2023)
Kabadayı, M. (2020). Otel işletmelerinde sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik uygulamaları. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 17(3), 464-479.
Kaleci, D., Tepe, T. & Tüzün, H. (2017). Üç boyutlu sanal gerçeklik ortamlarındaki deneyimlere ilişkin kullanıcı görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 21(3), 669-689.
Kaya, M., & Özlü, Z. K. (2022). Yanık nedeniyle tedavi gören hastalarda yenilikçi teknoloji: sanal gerçeklik. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 31(1).
Kehagias, A., & Vlachos, P. (1999). Computer aided ınstruction vs. Traditional teaching: comparison by a controlled experiment.
Köse, N., & Yengin, D. (2018). Dijital pazarlamadan fijital pazarlamaya geçişe örnek olarak artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik uygulamalarının pazarlama üzerindeki katkılarının incelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 10(1), 77-111
Mccloy, R. & Stone, R. (2001). Virtual reality in surgery. British Medical Journal, 323(7318), 912-915.
Namlı, A. (2022). Eğitimin Kavramsal Temelleri 5: Öğretim Teknikleri. Çetinkaya, M. Benzetim (Simülasyon) Tekniği Bölümü. Efeakademi Yayınları, İstanbul.
Öney, H. (2016). Gastronomi eğitimi üzerine bir değerlendirme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (35), 193-202.
Papachristos, N. M., Ntalakas, G., Vrellis, I. & Mikropoulos, T. A. (2018). A virtual environment for training in culinary education: ımmersion and user experience. In Research on E-learning and Ict in Eeducation, 367-380.
Peters, H., J. (2023). https://hospitalityinsights.ehl.edu/aigc-vr-vocational-education-and-training
Riva, G., Malighetti, C., Chirico, A., Di Lernia, D., Mantovani, F., & Dakanalis, A. (2020). Virtual reality. Rehabilitation Interventions In The Patient With Obesity, 189-204.
Saad, M., Najib, M. D. H. M. & Pratt, T. J. (2022). Valid virtual reality applications for commercial kitchen safety training. Environment-Behaviour Proceedings Journal, 7(19), 403-409.
Somyürek, S. (2014). Öğretim sürecinde z kuşağının dikkatini çekme: artırılmış gerçeklik. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 4(1), 63-80.
Tepe, T., Kaleci, D., & Tüzün, H. (2016). Eğitim teknolojilerinde yeni eğilimler: sanal gerçeklik uygulamaları. In 10th International Computer and Instructional Technologies Symposium (ıcıts) (vol. 16, no. 18, pp. 547-555).
Turhan, U., Açıkel, B., & Güneş, T. (2020). Hava trafik kontrol acil durum yönetimi simülasyonlu eğitim uygulamalarında probleme dayalı öğrenme yönteminin kullanımı: Kuramsal bir bakış. Journal of Aviation, 4(1), 147-161.
Uslu, Y. & Van Giersbergen, (2019). Hemşirelik eğitiminde standardize hasta kullanımı. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 271-280.
Ünal, Ç. (1992). Bilgisayar Destekli Eğitim Yaklaşımlarının İlköğretimde Uygulanabilirliği ve İlköğretim için Geliştirilmiş Bir Ders Yazılımının Bilgisayar Destekli Eğitim Yaklaşımları Açısından Değerlendirilmesi (Yüksek Lisans, Anadolu Üniversitesi, Türkiye).
Varol, E., & Seçim, Y. (2022). Gastronomi ve mutfak sanatları uygulama mutfağının tasarım ve tetkiki: İstanbul örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 763-782.
Yazıcıoğlu, İ. & Özata, E. (2018). Gastronomi ve mutfak sanatları bölümü öğretim elemanlarının ders programlarına yönelik algıları. B. C. Tanrıtanır, A. Manafidizaji (Ed.), IV. Uluslararası Kültür ve Medeniyet Kongresi, 21-23 Aralık 2018, Mardin, Tam Metin Kitabı, (s. 65-74) içinde. Ankara, Türkiye: İKSAD Yayınevi.
Yılmaz, İ., Düzgün, M., & Olcay, A. (2023). Gastronomi ve mutfak sanatları eğitiminde karşılaşılan sorunların incelenen problem durumları bağlamında analizi. Aydın Gastronomy, 7(1), 91-106.
Zhang, K., Suo, J., Chen, J., Liu, X., & Gao, L. (2017, september). Design and implementation of fire safety education system on campus based on virtual reality technology. In 2017 Federated Conference on Computer Science and Information Systems, 1297-1300.
Zheng, J. M., Chan, K. W. & Gibson, I. (1998). Virtual reality. Institute of Electrical and Electronics Engineers Potentials, 17(2), 20-23.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
