Erken Cumhuriyet Döneminde (1930-1942) Gıda Güvenliğine Yönelik Mevzuat ve Gıdalarla İlgili Hileler (Food Safety Legislation and Food-Related Frauds in the Early Republic Period (1930-1942))
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1534Anahtar Kelimeler:
Gıda güvenliği- Yasal düzenlemeler- Mevzuat- Erken Cumhuriyet DönemiÖz
Bu çalışmada, Erken Cumhuriyet Dönemi'nde (1930-1942) Türkiye'deki gıda güvenliği ile ilgili yasal düzenlemeler ve yerel yönetimlerin bu alandaki faaliyetleri ele alınmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tutanakları, Resmî Gazete, dönemin süreli yayınları, telif eserler ve yerel meclis kararları gibi birincil kaynaklar incelenmiştir. Doküman analizi yöntemi kullanılarak ekmek, et, süt ve diğer gıda maddeleri şeklinde kodlamalar yapılmış, bu kodlar doğrultusunda dönemin süreli yayınlarındaki haberler değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, özellikle gıda maddelerinde yapılan hileli uygulamalara dikkat çekmiş ve bu dönemde gıda güvenliğinin sağlanmasına yönelik hem merkezi hükümetin hem de yerel yönetimlerin çabalarını ortaya koymuştur. Yerel yönetimlerin halk sağlığı politikaları ve uygulamalarına veriler, gıda güvenliği ile ilgili alınan kararların ve düzenlemelerin etkisini daha net bir şekilde ortaya koymaktadır. Çalışmanın, günümüz gıda güvenliği politikalarıyla ilgili yapılacak çalışmalara ışık tutacak tarihsel bir perspektif sunabileceği değerlendirilmektedir.
Referanslar
Akşam. (1932). Ucuz ve hilesiz süt. (Yayın no. 4984). https://www.gastearsivi.com/gazete/aksam/1932-08-25/7
Akşam. (1934). Hilenin önünü almak için ne yapmalı? (Yayın no. 5519). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/aksam/aksam_1934/aksam_1934_subat_/aksam_1934_subat_19_.pdf
Akşam. (1938). İstanbul’un büyük derdi: Yağ, süt, et, ekmek… (Yayın no. 6952). https://www.gastearsivi.com/gazete/aksam/1938-02-25/1
Akşam. (1939). Gıda maddeleri ile ilaçları tağşiş edenler ceza görecek. (Yayın no. 7295). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/aksam/aksam_1939/aksam_1939_subat_/aksam_1939_subat_8_.pdf
Artık, N. (2021, Eylül). Gıda güvenliğinin Dünya ve Türkiye’deki tarihsel gelişimi. Gıda Türk, https://www.gidaturk.com.tr/2021/09/gida-guvenliginin-dunyada-ve-turkiyedeki-tarihsel-gelisimi/ Erişim Tarihi: 15.05.2024.
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
Cumhuriyet. (1930). Sütçülerin fenni ahır yapmalarına imkân yok. (Yayın no. 2150). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/cumhuriyet//cumhuriyet_1930/cumhuriyet_1930_mayis_/cumhuriyet_1930_mayis_1_.pdf
Cumhuriyet. (1939). Çok revaçta bir geçim san’atı: Tahlit ve tağşiş. (Yayın no. 5328). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/cumhuriyet//cumhuriyet_1939/cumhuriyet_1939_mart_/cumhuriyet_1939_mart_15_.pdf
Gökçe, R. & Ergezer, H. (2016). Gıda mevzuatımız; Nereden Nereye. Akademik Gıda. 14(2), 225-229.
Haber Akşam Postası. (1938). Zeytinyağına makine yağı karıştırılıyormuş. (Yayın no. 2474). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/haber(aksam%20postasi)/haber(aksam%20postasi)_1938/haber_1938_birincikanun_/haber_1938_birincikanun_25_.pdf
İzmir Postası, (1934). Bodrum’da içme suyu. (Yayın no. 4018). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/izmir%20postasi/izmir%20postasi_1934/izmir%20postasi_1934_eylul_/izmir%20postasi_1934_eylul_30_.pdf
İzmir Postası, (1934). Aydın Belediyesi. (Yayın no. 3943). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/izmir%20postasi/izmir%20postasi_1934/izmir%20postasi_1934_temmuz_/izmir%20postasi_1934_temmuz_3_.pdf
İzmir Postası, (1934). Kapatılan fırınlar. (Yayın no. 3945). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/izmir%20postasi/izmir%20postasi_1934/izmir%20postasi_1934_temmuz_/izmir%20postasi_1934_temmuz_5_.pdf
İzmir Postası, (1934). Yeni mezbahalar. (Yayın no. 3946). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/izmir%20postasi/izmir%20postasi_1934/izmir%20postasi_1934_temmuz_/izmir%20postasi_1934_temmuz_6_.pdf
İzmir Postası, (1934). Yine kaçak et. (Yayın no. 3945). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/izmir%20postasi/izmir%20postasi_1934/izmir%20postasi_1934_temmuz_/izmir%20postasi_1934_temmuz_5_.pdf
Karabal, A. (2019). Gıda mevzuatı ve gıda güvenliği. International Journal of Social and Humanities Sciences (IJSHS), 3(1), 179-198.
Koç, G. & Uzmay, A. (2015). Gıda güvencesi ve gıda güvenliği: Kavramsal çerçeve, gelişmeler ve Türkiye, Tarım Ekonomisi Dergisi. 21(1), 39-48.
Milliyet. (1931). Sütçüler için kurs. (Yayın no. 1957). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/milliyet//milliyet_1931/milliyet_1931_temmuz_/milliyet_1931_temmuz_24_.pdf
Milliyet. (1931). Yiyecek. (Yayın no. 1888). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/milliyet//milliyet_1931/milliyet_1931_mayis_/milliyet_1931_mayis_16_.pdf
Resmî Gazete. (1930). Belediye Kanunu (Yayın no. 1471). https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/1471.pdf
Resmî Gazete. (1930). Umumî Hıfzıssıhha Kanunu (Yayın no. 1489). https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/1489.pdf
Resmî Gazete. (1942). Kararname (Yayın no. 5204). https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/5204.pdf
Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç. & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
Son Posta. (1936). Bursa’da belediye işleri. (Yayın no. 2073). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/son%20posta/son%20posta_1936/son%20posta_1936_mayis_/son%20posta_1936_mayis_11_.pdf
Son Posta. (1939). Temiz ve hilesiz süt nasıl temin edilir? (Yayın no. 3044). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/son%20posta/son%20posta_1939/son%20posta_1939_ikincikanun_/son%20posta_1939_ikincikanun_19_.pdf
T. C. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2023). Kamuoyu duyuruları. https://www.tarimorman.gov.tr/Konu/1438/Kamuoyu-Duyurulari
Tan. (1938). Süt meselesini başarmak nasıl mümkündür. (Yayın no. 984). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/tan//tan_1938/tan_1938_ikincikanun_/tan_1938_ikincikanun_24_.pdf
Türker, S. (2012). Türkiye’de gıda güvenliği ve gıda mevzuatının gelişim süreci. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 21, 34-37.
Uzman, N. (2023). 1935 Nüfus sayımı. Atatürk Ansiklopedisi, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/1935-nufus-sayimi/ Erişim Tarihi:
Vakit. (1934). Belediye cezaları. (Yayın no. 5923). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/vakit/vakit_1934/vakit_1934_temmuz_/vakit_1934_temmuz_5_.pdf
Vakit. (1939). Süt ve yağ ucuzluğu. (Yayın no. 7553). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/vakit/vakit_1939/vakit_1939_ikincikanun_/vakit_1939_ikincikanun_19_.pdf
Yeni Sabah. (1940). Bursa Belediyesi’nin düştüğü büyük hata. (Yayın no. 823). http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/yenisabah/yenisabah_1940/yenisabah_1940_agustos_/yenisabah_1940_agustos_15_.pdf
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
