Kırım Tatar Mutfak Kültüründe Unutulmaya Yüz Tutan Özel Gün Yemekleri ve Gelenekler (Special Occasion Dishes and Traditions That Are About to Be Forgotten in Crimean Tatar Culinary Culture)

Yazarlar

  • Gülsüm YURTSEVEN
  • Gülçin ÖZBAY

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1512

Anahtar Kelimeler:

Kırım Tatar Mutfak kültürü- Kırım Tatar gelenekleri- Kalakay ve Kalakay- Tıgırdatma- Dini ve özel gün yemekleri

Öz

Kırım Tatar Mutfak Kültüründe Unutulmaya Yüz Tutan Özel Gün Yemekleri ve Gelenekler başlıklı araştırma makalesi, Yalova Subaşı’nda yaşayan Kırım Tatarlarının yemekleri, yemek tarifleri, özel ve dini gün yemekleri ve bu yemekler etrafında oluşan gelenekleri araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda Yalova Subaşı’ nda yaşan Kırım Tatarları arasından amaçlı örneklem seçme tekniğiyle 10 kişi seçilmiş. Ve bu kişilerle yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler neticesinde Çalışmadan elde edilen verilerle içerik analizi yapılmıştır. Bu araştırmada, Yalova’ya yerleşen Kırım Tatarlarının Hıdırellez, iftar, sahur, arife, bayram ve düğün yemekleri ile bu yemekler etrafında şekillenen geleneklerini tespit etmek ve unutulmalarını önlemek amacıyla bu gelenekleri kayıt altına almak hedeflenmektedir. Yapılan görüşmeler sonucu; Yalova Kırım Tatar kültürüne ait Hıdırellez ekmeği kalakay ve kalakay tıgırtma geleneği, sahur, iftar, bayram gibi dini günlere özgü yemekler, unutulmaya yüz tutmuş tarifler, bazı yemek görselleri ile düğün yemekleri ve geleneklerine ilişkin veriler elde edilerek kayıt altına alınmıştır.

Referanslar

Alçakır, R. (2022). Çorum Sungurlu’da Yaşayan Kırım Tatar Türklerinin Sözlü Kültür Ürünlerinin Değerlendirilmesi, (Yüksek Lisans Tezi), Hitit Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çorum.

Altıntaş, P. & Taşçı, D. (2022). Eskişehir’de yaşayan kırım tatar türklerinin geçiş dönemi törenleri: Doğum, evlenme ve ölüm, Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 15(40): 1426-1440.

Aktaş, A. (1999). Geleneksel Kırım- Türk Yemeklerinden Örnekler, Siyasal Kitabevi, Ankara.

Aydıngün, İ. (2014). Sürgün, vatana dönüş ve kültürel canlanma: Kırım tatarlarında kültürel melezlik, Karadeniz Araştırmaları Dergisi, 42(42): 53-67.

Badem, A. & Teber, N. & Kııratlı, S. (2023). Karaman mutfağına dair bir araştırma: Göbede böreği, GastroMedia Dergisi, 2 (1), 9-19.

Bayraktar, Z. & Saçkesen, A. (2012). Eskişehir Kırım Tatar Türklerinde tepreş şenlikleri, International Journal of Social Science, 5 (1): 46-91.

Dede, M.E. & Yolcu, M. A. (2016). Eskişehir kent kimliğinde kırım tatar mutfağının etkisi, Uluslararası Türk Dünyası Kültür Araştırmaları Dergisi, Uluslararası Türk Dünyası Kültür Araştırmaları Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Priştine-Kosova, 194-200.

Demir, S.H. & Uysal, M.T. (2020). Kırım tatarlarında düğün adetleri ve bu adetlerde yaşanan kültür değişmeleri, Toplum Bilimleri Dergisi, 28 (14): 113- 128.

Değerli, M. & Aydın, D. (2019). Kültür ve mekân etkileşimi bağlamında Ilgın’da (Konya) Kırım Tatarlar, Journal of Social And Humanıtıes Science Research, 6 (44): 3690-3706.

Ersoy, İ. (2009). Diaspora ve Kimlik: Eskişehir ve İstanbul’da Yaşayan Kırım Tatarları’nda Çoklu Kültürel Kimliğin İfade Alanı Olarak “Tepreş”. (Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Müzikbilimleri Anabilim Dalı, İzmir.

Ersoy, İ. (2018). Kırım tatar müzik geleneğinde taşıyıcı bir unsur olarak kırım tatar kadınları: Apakaylar” ve “Kartanaylar”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(8): 2390-2406.

Karaoğlu N. (2023). Bandırma Mutfak Kültürü ve Yemekleri. (Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı, İstanbul.

Nassaji, H. (2015). Qualitative and descriptive research: Data type versus data analysis. Language Teaching Research, 19(2), 129-132.

Sabbağ, Ç. & Yıldırım, R. (2017). Anadolu ve Kazan Tatar Türk geleneklerinde yeme içme kültürünün yeri, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (51): 1344-1355.

Saçılık, M. & Çevik, S. & Toptaş, A. (2018). Geçmişin mutfağından gelecekteki sofralara: Bandırma-Erdek yöresinin gastronomik mirası, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(1): 300-319.

Sarı, S. (2022). 17 yy. da Kırım Mutfağı, Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (2): 409-429.

Şahin Sağlık, G.S. (2012). Kırım Tatar Türklerinin bahar bayramı: Tepreş, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 9 (2): 69-88.

Tekin H. (2006). Nitel araştırma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (13): 101-116.

Tuncer, A. & Badem, A. (2021). Kırım Tatar mutfağının nitel olarak araştırılması: Cantık böreği örneği, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, sayı 5: 1-16.

Tuncer, A. M. (2023). Anadolu Mutfağına Etki Eden Yörük Mutfak Kültürünün İncelenmesi: Alanya Örneği, (Yüksek Lisans Tezi), Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gastronomi ve Mutfak Sanatları A.B.D., Sivas.

Yavuz, Ş. (2017). Kırım Tatar diasporasında melezleşen diaspora kimlik: Eskişehir kırım tatar düğünleri örneği, Karadeniz Araştırmaları Dergisi, 14 (53) :167-187.

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemi, Seçkin Yayıncılık, Ankara.

Yıldırım, Ü. (2018). Kırım Tatar Türklerinin düş evrenini besleyen sanatsal tasarımlar: Karaman/Ayrancı örneği, The Journal of Academic Social Science Studies, sayı 73: 215-222.

Yolaçan, M. (2019). Kırım Tatarlarının Tarihsel Süreçte Örf, Âdet ve Gelenekleri (Konya ve İlçeleri Örneği), (Yüksek Lisans Tezi), Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Konya.

Yolcu, A. M. (2016). Eskişehir'de Yaşayan Kırım Tatarlarında Somut Olma Yan Kül Türel Miras ve Kimlik İlişkisi, Eskişehir'de Kırım Tatarları Diaspora, Kültürel Miras ve Kimlik, Tepebaşı Belediyesi Kültür Yayınları, Eskişehir.

Yalova Hayat. (2024, 7 Mayıs). Subaşı'nda Hıdırellez coşkuyla kutladı, renkli anlar yaşandı. Yalova Hayat. https://www.yalovahayat.com/yasam/subasi-nda-hidirellez-coskuyla-kutladi-renkli-anlar-yasandi-77984 (Erişim Tarihi: 10.08.20

Haberes. (2022, 20 Şubat). Eskişehir’de Kırım Tatar mutfağı. Haberes. https://www.haberes.com.tr/eskisehirde-kirim-tatar-mutfagi-1 (Erişim Tarihi: 08.08.2024)

Yayınlanmış

31-12-2024

Nasıl Atıf Yapılır

Kırım Tatar Mutfak Kültüründe Unutulmaya Yüz Tutan Özel Gün Yemekleri ve Gelenekler (Special Occasion Dishes and Traditions That Are About to Be Forgotten in Crimean Tatar Culinary Culture). (2024). Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi, 12(4), 2793-2816. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1512