Müziğin Tadı: Duyular Arası Etkileşim Müziğin Tat Algısına Etkisi (Taste of Music: Intersensory Interaction The Influence of Music on the Perception of Taste)

Adnan AYDIN; İlkay YILMAZ

doi:10.21325/jotags.2024.1496

Yazarlar

Adnan AYDIN
İlkay YILMAZ

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1496

Anahtar Kelimeler:

Crossmodal- Nörogastronomi- Tat Alma- İşitme

Öz

Bu çalışmada duyular arası etkileşim konu edinilmiştir. Bu amaç doğrultusunda duyular arası etkileşimin ne olduğu ve nasıl gerçekleştiği konusunda derinlemesine bir araştırma yapılmıştır. Bu alanda yapılan geçmiş çalışmalara bakılarak birçok farklı kaynak incelenmiştir ve 2 farklı müzik ve bir yemek belirlenmiştir. Belirlenen müzikler duyular arası etkileşim için bazı araştırmacılar tarafından üretilmişlerdir. Belirlenen müzikler acı tat ve tatlı tatla uyumlu olan müziklerdir. Deneyin amacına uygun yemek olarak ise Kore mutfak kültürüne ait “acı tatlı soslu tavuk” seçilmiştir. Tadım için bu yemeğin belirlenmesi hem acı hem tatlı tadı içerisinde bulundurmasıdır. Belirlenen müzikler ve yemek ile bir duyusal analiz deneyi planlanmıştır. Çalışmada duyusal analiz yöntemi kullanılmıştır. Duyusal analiz 3 farklı tadım yapılmıştır. İki farklı müziğin dinletisi ve bir de müziksiz kontrol grubundan oluşan üç aşamada aynı tadımcılara belirlenen yemek sunulmuştur İstatistiki analizler sonucunda acı tatla ilişkilendirilen müziğin bariz bir şekilde yemeğin içerisindeki acının hissedilişini manipüle ederek yükselttiği sonucuna ulaşılmıştır.

Referanslar

Bakırcı, M. Ç. (2013). Gerçek 'Kafa Karışıklığı': Sinestezi ve Evrim. 18 Kasım 2021 tarihinde Evrim Ağacı: https://evrimagaci.org/gercek-kafa-karisikligi-sinestezi-ve-evrim-361 adresinden alındı

Civittello, L. (2019). Mutfak ve Kültür. (Ç. (Z. N. Nahya ve S. Örnek, Çev.) Ankara: Bilim Yayınevi.

Crisinel, A.-S., Cosser, S., King, S., Jones, R., Petrie, J., & Spence, C. (2012, April). A bittersweet symphony: Systematically modulating the taste of food by changing the sonic properties of the soundtrack playing in the background. Food Quality and Preference, 24(1), 201-204. doi:https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2011.08.009

Çoban, G. S. (2021). Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi kendini gerçekleştirme basamağında gizil yetenekler. European Journal of Educational and Social Sciences, 6(1), 111-118.

Guedes, D., Garrido, M., Lamy, E., & Prada, M. (2024, March). Disentangling cross-modality and affect in “sonic seasoning”: The effect of music associated with different degrees of sweetness and valence on food perception. International Journal of Gastronomy and Food Science(35), s. 1-8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1878450X2400012X adresinden alındı

Lachs, L. (2022). Multi-Modal Perception. Nobaproject: https://nobaproject.com/modules/multi-modal-perception#vocabulary-receptive-field adresinden alındı

Onan, B. (2010). Beynin bilişsel işlevleri üzerine yapılan araştırmalar ve anadili eğitimine yansımaları. TUBAR, 522-561.

Onoğur, T., & Elmacı, Y. (2015). Gıdalarda Duyusal Değerlendirme. İzmir: Sidas Yayınevi.

Shams, L., & Kim, R. (2010). Crossmodal influences on visual perception. Physics of Life Reviews, 7(3), 269-284. doi:https://doi.org/10.1016/j.plrev.2010.04.006

Spence, C., & Fiszman, B. P. (2016). Multisensory Flavor Perception: From Fundamental Neuroscience Through to the Marketplace. Oxford: Woodhead Publishing.

Stanford, T., & Stein, B. (2007). Superadditivity in multisensory integration: putting the computation in context. NeuroReport, 18(8), 787-792. doi:https://doi.org/10.1097/wnr.0b013e3280c1e315

Stein, B., London, N., Wilkinson, L., & Price, D. (1996). Enhancement of Perceived Visual Intensity by Auditory Stimuli: A Psychophysical Analysis. Journal of Cognitive Neuroscience, 8(6), 497-506. doi:https://doi.org/10.1162/jocn.1996.8.6.497

Tanalp, R. (1975). Duyu Fizyolojisi. Ankara: Ankara Üniversitesi Basım Evi.

Türkel, Y., & Terzi, M. (2007). Talamus’un anatomik ve fonksiyonel önemi. O.M.Ü. Tıp Dergisi, 24(4), 144–154.

Ueda, T., Ugawa, S., Yamamura, H., Imaizumi, Y., & Shimada, S. (2003). Functional interaction between T2R taste receptors and g-protein α subunits expressed in taste receptor cells. Journal of Neuroscience, 23(19), 7376-7380. doi:https://doi.org/10.1523/jneurosci.23-19-07376.2003

Wang, J. Q. (2017). Assessıng The Mechanisms Behind Sound-Taste Correspondences and Their Impact on Multisensory Flavour Perception and Evaluation. Doktora Tezi. Oxford, Birleşik Kırallık: University of Oxford.

Wang, Q., Woods, A., & Spence, C. (2015). What’s Your Taste in Music?. A comparison of the effectiveness of various soundscapes in evoking specific tastes. 2015, 6(6), 2-23. doi:https://doi.org/10.1177/2041669515622001

Wrangham, R. (2009). Catching Fire: How Cooking Made Us Human. UK: Profile Books.

Yazıcı, D. (2017). Müziğin insan beyni üzerindeki etkisi. International Journal of Cultural and Social Studies, 3(1), 88-103. https://dergipark.org.tr/tr/pub/intjcss/issue/30960/337212#article_cite adresinden alındı.