17. Yüzyıl Hollanda Resim Sanatında Yiyecek-İçecek Öğeleri: Portre, Tür ve Ölüdoğa Sanatından Örneklerle
Anahtar Kelimeler:
Hollanda resim sanatı- Gastronomi- Portre- Tür- ÖlüdoğaÖz
17. yüzyılda Hollanda’da yaşanan siyasi, ekonomik, dini ve sosyal değişiklikler bölgenin
sanat anlayışında değişimlere neden olmuştur. Protestanlar’ın kiliselerdeki İncil
sahnelerinin tasvir edildiği eserlere karşı çıkmasıyla sanat, dinsel olandan din dışına
evrilmiştir. Bu nedenle, dini sanat eserleri ile geçimini sağlayan sanatçılar büyük geçim
sıkıntısı yaşamaya başlamışlardır. Hollanda’nın Altın Çağı olarak isimlendirilen bu
dönemde sanatta günlük yaşamdan sahneler yer bulmaya başlamıştır. Bu dönemde üretilen
eserler arasında tavernalarda, pazarlarda, mutfaklarda ve çeşitli kutlamalardaki insanların
yiyecek-içecek öğeleriyle kuşatılmış portreleri bulunur. Bu anlamda yiyecek ve içecek,
Hollandalı sanatçıların krizden çıkmasında önemli bir kaynak olmuştur. Balıkçılık, ticaret
ve imalat ile beraber görülen yiyecek-içecek ve baharat zenginliği sanatçıların eserlerine
yansımıştır. Yeni sanat anlayışının ortaya çıkardığı portre, tür (janr) ve ölüdoğa resim
türleri sayesinde dönemin yeme-içme dünyası hakkında geniş bilgi sahibi olmak mümkün
olmuştur. Bu çalışma resim sanatına ait sayısız eserin verildiği 17. Yüzyılda Hollanda’da
eser veren büyük ustalardan Frans Hals, Jan Steen, Job Berckheyde, Johannes Vermeer ve
Willem Claesz. Heda’nın yeme-içme dünyasına ışık tutan portre, tür ve ölüdoğa
resimlerini sosyal ve imgesel bağlamda incelemeyi amaçlamıştır.
Referanslar
Barnes, D. R. ve Rose, P. G. (2002). Matters of Taste: Food and Drink in Seventeenth-Century Dutch Art and Life, Albany: Institute of History and Art / Syracuse University Press.
Çeler, Z. (2012). 17. Yüzyıl Hollanda Toplumu ve Resim Sanatı Üzerine: Bakış, Üslup ve Yorumlama, Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 16, 65-84.
De Rynck, P. (2012). How to Read a Painting, Decoding, Understanding and Enjoying the Old Masters, London: Thames&Hudson.
Farthing, S. (2014). Sanatın Tüm Öyküsü (2. Baskı). Gizem Aldoğan, Firdevs Candil Çulcu (Çev.). İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
Grombich, E.H. (2013). Sanatın Öyküsü (8. Baskı). Erol Erduran ve Ömer Erduran (Çev.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
Koepsell, T. (2004). The Feast of St Nicholas, Archives of Pediatrics&Adolescent Medicine, 158, 1104.
Krondl, M. (2014). Lezzet Fetihleri. Aslı Kutay Yoviç (Çev.). İstanbul: Ruhun Gıdası Kitaplar.
Malaguzzi, S. (2008). Food and Feasting in Art. Los Angeles: Getty Publications.
Özgenç, N. (2014). Sanatın Ciddiyeti Üzerine: 17. Yüzyıl Hollanda Resim Sanatında Gülme Eylemi. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 11, 17-25.
Özkan, S. (2014). Et Tezgahı. Yemek ve Kültür Dergisi, 35. Painting in the Dutch Golden Age, A Profile of the Seventeenth Century. (2007). Washington: National Gallery of Art Publications. Erişim: http://www.nga.gov/content/dam/ngaweb/Education/learning-resources/teachingpackets/pdfs/dutch_painting.pdf (07.09.2016)
Şentürk V. L. (2012). Analitik Resim Çözümlemeleri. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Troop, J. M. (1987-1988). Frans Hals’ Military Company Group Portraits, 1616-1639. Canadian Journal of Netherlandic Studies, 8(ii), 38-58.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2022 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
