Seyahat Motivasyonlarına İlişkin Çalışmaların Bibliyometrik Analizi: Web of Science Örneği (Bibliometric Analysis of Studies on Tourists' Travel Motivations: Web of Science Case)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1458Anahtar Kelimeler:
Seyahat motivasyonları- Çekici motivasyonlar- İtici motivasyonlar- Turizm- TuristÖz
Seyahat motivasyonu/motivasyonları araştırmaları, geçmişten günümüze araştırmacılar tarafından oldukça ilgi gören konular olmuş ve turistlerin/ziyaretçilerin/gezginlerin seyahat motivasyonları üzerine ulusal ve uluslararası yazında çok sayıda çalışma kaleme alınmıştır. Genel olarak söylemek gerekirse seyahat motivasyonları konulu akademik/bilimsel çalışmaların temelinde, bireylerin neden seyahat etmek istediklerinin araştırılması ve gelecekteki seyahat tercihlerinin belirlenmesine dönük çabalar yer almaktadır. Bu çalışmada, “seyahat motivasyonu” konulu çalışmaların detaylı literatür analizi sunulmaktadır. Bu amaç doğrultusunda tüm dünyada saygın ve kapsamlı bir akademik/bilimsel veritabanı olarak kabul gören Web of Science (WoS) veri tabanında indekslenen seyahat motivasyonu konulu çalışmalar araştırma kapsamında incelenmiştir. Gerçekleştirilen taramalar ve kategorik sınırlamaların uygulanması sonucunda toplam 477 adet çalışmaya ulaşılmış ve incelenmiştir. Bu çalışmalar Web of Science veri tabanında sunulan sınıflandırmalar (yıl, araştırma alanı, kategoriler, yayıncı kurumlar, mecralar, ülke, dil vb.) dikkate alınarak analiz edilmiştir. Elde edilen analiz sonuçları tablo, şekil ve grafikler halinde görsel bir sunum amaçlanarak ve daha açıklayıcı olmak adına özetlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara bakıldığında, incelenen çalışmalarda çoğunlukla nicel yöntemlerden yararlanıldığı; veri toplama yöntemlerinden anket tekniğinin daha çok kullanıldığı; en fazla çalışma sayısının 2020 ve 2021 yıllarında gerçekleştirildiği; araştırma alanları bakımından en fazla “Social Sciences-Other Topics (Sosyal Bilimler-Diğer Başlıklar)” alanında çalışmaların olduğu; çalışmaların en fazla makale türünde kaleme alındığı; büyük çoğunluğunun İngilizce dilinde yazıldığı ve ABD orijinli mecralarda yayınladığı araştırmanın dikkat çeken bulguları arasındadır.
Referanslar
Akay, B. &Yılmaz, O. (2019). Turistlerin seyahat motivasyonlarının hediyelik eşyalara yönelik tutumları ve satın alma niyetleri üzerindeki etkisi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2),2163-2186.
Aksoy, M. (2002). Türkiye’de inanç turizmine genel bir bakış ve Hıristiyanlığın seyahate verdiği önem. Dinler Tarihi Araştırmaları 3 (Sempozyum, 09-10 Haziran 2001), Ankara.
Albayrak, A. (2013). Kış turizmi turistlerinin seyahat motivasyonları. Kayseri 14. Ulusal Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı İçinde, 144-164, Ankara: Detay Yayıncılık.
Arslan, E. (2022). Sosyal bilim araştırmalarında VOSviewer ile bibliyometrik haritalama ve örnek bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 33-56.
Barakazı, M. (2019). Turistik tüketim ve turizm faaliyetlerinin turizmi tüketmesi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi (SAKTAD), (2), 138-149.
Cardador, J. J. O., Pérez-Gálvez, J. C., Gomez-Casero, G., & Alba, C. A. J. (2023). Tourist ethnocentrism: A bibliometric analysis based on Web of Science (WoS). Family and Consumer Sciences Research Journal, 52, 38-52.
Clarivate Analytics (2023). https://clarivate.com/blog/introducing-citation-topics/ [Erişim Tarihi: 08.04.2024]
Crompton, J. L. (1979). Motivastions for pleasure vacation. Annals of Tourism Research, 6(4), 408-424.
Çöp, S., İbiş, S. & Kızıldemir, Ö. (2020). Seyahat motivasyonlarının x, y ve z kuşaklarına göre farklılıklarının incelenmesi üzerine bir araştırma. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(30), 2528-2550.
Dann, G. (1981). Tourist motivation: An appraisal. Annals of Tourism Research, 8(2), 187-219.
Dann, M. S. (1977). Anomie, ego-enhancementand tourism. Annals of Tourism Research, 5(4), 184-194.
Davras, Ö. & Tatık, E. (2022). The Effects of Pull and Push Motivation Factors on The Tourist’s Behavioral İntention: The Case of Muğla. University of South Florida (USF) M3 Publishing, 16(9781955833103), 19.
Dean, D. & Suhartanto, D. (2019). The formation of visitor behavioral intention to creative tourism: The role of push-pull motivation. Asia Pasific Journal of Tourism Research, 24(5), 393-403.
Falagas, M. E., Pitsouni E .I., Malietzis G. A., & Pappas G. (2008). Comparison of PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar: Strengths and Weaknesses. The FASEB Journal, 22(2): 338-42. doi: 10.1096/fj.07-9492LSF"
Garda, B. & Karaçor, S. (2016). Yeni turistik eğilimler: Antalya ili örneği, Yönetim ve Ekonomi, 23(3), 605-622.
Gretzel, U., Sigala, M., Xiang, Z., & Koo, C. (2015). Smart tourism: Foundations and developments. Electronic Markets, 25(3), 179-188.
Iso-Ahola, S. E. (1982). Toward a social psychological theory of tourism motivation: A rejoinder. Annals of Tourism Research, 9(2), 256-262.
Iso-Ahola, S. E. (1983). Toward a social psychology of recreational travel. Leisure Studies, 2(1), 45-56.
İşçi, C. (2021). Doğa temelli turizme katılım motivasyonu ve deneyim doyumu ilişkisi. Journal of Yasar University, 16(64), 1763-1786.
Jang, S., & Cai, L. A. (2002). Travel motivations and destination choice: A study of British outbound market. Journal of Travel & Tourism Marketing, 13(3), 111-133.
Jönsson, C. & Devonish, D. (2008). Does Nationality, Gender and Age Affect Travel Motivation? A Case of Visitors to The Caribbean İsland of Barbados, Journal of Travel & Tourism Marketing, 25(3-4), 398-408.
Kim, H., Lee, S., Uysal, M., Kim, J. & Ahn, K. (2015). Nature-based tourism: Motivation and subjective well-being. Journal of Travel & Tourism Marketing, 32(1), 76-96.
Kim, S. S., & Prideaux, B. (2005). An investigation of the relationship between South Korean domestic tourist behaviours and destination selection. Tourism Management, 26(3), 403-414.
Kozak, M., & Decrop, A. (2022). Handbook of Tourist Behavior: Theory & Research. Edward Elgar Publishing.
Lajara, B. M., Falcó, J. M., Tudela, L. Ş. A. M., & García, E.S. (2023). Analysis of the structure of scientific knowledge on wine tourism: A bibliometric analysis, Heliyon, 9(2), e13363.
Lam, T., Hsu, C.H. (2006). Predicting behavioral intention of choosing a travel destination, Tourism Management, 27(4), 589-599.
Matzler, K. & Siller, H. J. (2003). Linking travel motivations with perceptions of destinations: The case of youth travelers in alphine summerand winter tourism. Tourism Review, 58(4), 6-12.
Oğan, Y. (2024). Gastronomik kimlik ve miras bağlamında bir bibliyometrik analiz. Tourism and Recreation, 6(1), 76-88.
Ongun, U. (2023). Kırsal turizm ve kırsal kalkınma yayınlarının VOSviewer ile bibliyometrik analizi. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 6(2), 79-97.
Pearce, P. L (1988). The Ulysses Factor: Evaluating Visitors in Tourist Settings. New York: Springer Verlag.
Pearce, P. L., & Lee, U. I. (2005). Developing the travel career approach to tourist motivation. Journal of Travel Research, 43(3), 226-237
Plog, S. C. (1974). Why Destination areas rise and fall in popularity. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 14(4), 55-58.
Prayag, G., & Hosany, S. (2014). When Middle East meets west: Understanding the motives and perceptions of young tourists from United Arab Emirates. Tourism Management, 40, 35-45.
Toksöz, D. & Aras, S. (2016). Turistlerin seyahat motivasyonlarında yöresel mutfağın rolü. Journal of Tourism and Gasronomy Studies, 4 (Special Issue 1), 174-189.
Türker, N., Akça, E. & Uçar M. (2019). Dini mekanları ziyaret eden turistlerin seyahat motivasyonları: Kastamonu ilinde bir uygulama. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 111-132.
Uysal, M. & Jurowski, C. (1994). Testing the push and pull factors. Annals of Tourism Research, 21(4), 844-846.
Wahab, S.E. (1975). TourismManagement. London: Tourism International Press, United Kingdom.
Yersüren, S, & Özel, Ç. H. (2020). Boş zaman ve rekreasyon konulu tezler üzerine bibliyometrik bir çalışma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 1139-1159
Yoon, Y. &Uysal, M. (2005). An examination of the effects of motivationand satisfaction on destination loyalty: A structural model. Tourism Management, 26(1), 45-56.
Yuan, J. J., Cai, L. A., Morrison, A. M., & Linton, S. (2005). An analysis of wine festival attendees’ motivations: A synergy of wine, Travel and Special Events?, Journal of Vacation Marketing, 11(1), 41-58.
Zhang, J. & Peng, Y. (2014). Understanding travel motivations of Chinese tourists visiting Cairns, Australia. Journal of Hospitality and Tourism Management, 21, 44-53.
Zupic, I. & Čater, T. (2015). Bibliometric methods in management and organization. Organizational Research Methods, 18(3), 429-472.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
