GoTürkiye Ne Paylaşıyor, ChatGPT Ne Öneriyor? Instagram Gastronomi Paylaşımları Üzerine Bir İnceleme (What GoTürkiye Posts, What ChatGPT Recommends? A Study on Gastronomy Instagram Posts)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1452Anahtar Kelimeler:
Yapay zekâ- ChatGPT- Destinasyon- GoTürkiye- Sosyal medya- Instagram- GastronomiÖz
Mevcut çalışmada, Türkiye’nin resmi Instagram hesabı olan GoTürkiye üzerinden paylaşılan metin ve fotoğraflar ile ChatGPT-4o tarafından üretilen metin ve fotoğrafların karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Bu paylaşımların incelenmesinde nitel analiz yöntemlerinden doküman analizi uygulanmıştır. Eşleşme yapılırken, metinlerin içeriği ile görsellerde kullanılan fotoğrafçılık ve kompozisyon tekniklerine de yer verilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda hem orijinal hem de önerilen görsellerde fotoğrafçılık ve kompozisyon tekniği açısından benzer bir yaklaşımın uygulandığı görülmektedir. Resmi hesaptan paylaşılan metinlerin, gastronomik açıdan yiyeceklerin içeriği ile ilgili ipuçları verildiği görülürken, ChatGPT bu noktada komutta istenmesine rağmen çok fazla detaya yer vermemiştir. Daha belirgin fotoğraf ve ifadeler ile daha çok bilinen baklava ve yağlama gibi yiyeceklerde ChatGPT’nin orijinal paylaşımlara daha yakın öneriler yaptığı söylenebilir. Çalışma, destinasyonların ve turizm işletmelerinin gastronomi turizmi ile ilgili yapay zekâ tarafından oluşturulan içeriği optimize etmelerine, yeni uygulamalar geliştirmelerine ve pazar trendlerini takip etmelerine yardımcı olabilir.
Referanslar
Akpur, A. (2023). Seyahat danışmanı olarak ChatGPT’nin yeteneklerini keşfetmek: Turizm pazarlamasında üretken yapay zekâ üzerine bir araştırma. International Journal of Contemporary Tourism Research, 7(2), 93-105. http://doi.org/10.30625/ijctr.1325428
Arellano-Covarrubias, A., Escalona-Buendia, H. B., Gomez-Corona, C., & Varela, P. (2022). Pairing beer and food in social media: Is it an image worth more than a thousand words? International Journal of Gastronomy and Food Science, 27, 100483. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2022.100483
Asiltürk Okutan, Y. (2023). Yeni nesil sanatta tema yemek: Yemek fotoğrafçılığı üzerine bir araştırma. Gastro-Dünya Dergisi, 2(2), 1-15.
Barakazı, E. (2023). The Role of technological innovations in diversification of recreational activities: Interview with ChatGPT. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6(4), 1639-1649. https://doi.org/10.33083/joghat.2023.359
Bekar, A., & Karakulak, Ç. (2016). Yiyecek ve içecek stilistliği ve fotoğrafçılığı. Akademik Bakış Dergisi, 53, 104-113.
Bozhüyük, B. (2022). Yiyecek fotoğrafçılığının grafik tasarım bağlamında değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 48, 214-225. https://doi.org/10.52642/susbed.1105856
Chen, J. Zhu, B. Ngo, C-W., Chua, T-S., & Jiang, Y-G. (2021). A study of multi-task and region-wise deep learning for food ingredient recognition. IEEE Transactions on Image Processing, 30, 1514-1526. https://doi.org/10.1109/TIP.2020.3045639
Coşkun, S., & Özata Şahin, E. (2024). Gastronomide görsellerle yiyecek içecek stilistliği. USBAD Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 6(14), 149-164. https://doi.org/10.47994/usbad.1442182
Custer, D., (2010). Food styling: The art of preparing food for the camera. Hoboken, New Jersey: John Wiley&Sons Inc.
Çolak, O. (2023). The impact of artificial intelligence on the employment structure of the tourism industry: An interview with ChatGPT. Journal of Economics Business and Political Researches, 8(22), 919-939. https://doi.org/10.25204/iktisad.1347642
Dalgıç, A. (2023). Restoran işletmelerine yapılan olumsuz yorumları ChatGPT değerlendirebilir mi? TripAdvisor’da bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(4), 3069-3080. https://doi.org/10.20491/isarder.2023.1766
Ellis, A., Park, E., Kim, S., & Yeoman, I. (2018). What is food tourism? Tourism Management, 68, 250-263. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.03.025
Erdem, A. (2023). Akıllı turizmin ChatGPT tarafından değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(4), 3298-3313. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1343
Ergün, Ö. Ö., & Öztürk, B. (2018). Türk mutfağı için ontoloji tabanlı semantik gösterim. 26th IEEE Signal Processing and Communications Applications Conference. https://doi.org/10.1109/SIU.2018.8404617
Erul, E., & Işın, A. (2023). ChatGPT ile sohbetler: Turizmde ChatGPT’nin önemi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(1), 780-793. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1217
Feldman, Z. (2021). ‘Good food’ in an Instagram age: Rethinking hierarchies of culture, criticism and taste. European Journal of Cultural Studies, 24(6), 1340-1359. https://doi.org/10.1177/13675494211055733
Fusté-Forné, F., & Orea-Giner, A. (2023). Gastronomy in tourism management and marketing: an interview with ChatGPT. ROBONOMICS: The Journal of the Automated Economy, 4, 42.
Genç, N. (2023). Rekreasyon tutkunları için ChatGPT: Gelecekte ne bekleniyor? Sportive, 6(2), 67-83. https://doi.org/10.53025/sportive.1309495
Goel, M., & Bagler, G. (2022). Computational gastronomy: A data science approach to food. Journal of Biosciences, 47, 12. https://doi.org/10.1007/s12038-021-00248-1
Göktaş, L. S. (2023a). ChatGPT uzaktan eğitim sınavlarında başarılı olabilir mi? Turizm alanında doğruluk ve doğrulama üzerine bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(2), 892-905. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1224
Göktaş, L. S. (2023b). The role of ChatGPT in vegetarian menus. Tourism and Recreation, 5(2) 79-86. https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1343598
Güvenol, B., Kömürcü Sarıbaş, S., & Güler, M. E. (2023). İzmir mutfağının yapay zekâ tabanlı sohbet robotları ile incelenmesi. Journal of Travel and Tourism Research, 23(23), 126-144.
He, J. (2024). A Study on the influence of artificial intelligence on image art design. SHS Web Conferences, 181, 04028. https://doi.org/10.1051/shsconf/202418104028
Iskender, A. (2023). Holy or unholy? Interview with open AI’s ChatGPT. European Journal of Tourism Research, 34, 3414. https://doi.org/10.54055/ejtr.v34i.3169
Jiang, S., Min, W., Liu, L., & Luo, Z. (2020). Multi-scale multi-view deep feature aggregation for food recognition. IEEE Transactions on Image Processing, 29, 265-276. https://doi.org/10.1109/TIP.2019.2929447
Konovalova, J. (2023). The ultimate guide to food styling. Salem: Page Street Publishing Co.
Li, Y., & Wan, L. C. (2025). Inspiring tourists’ imagination: How and when human presence in photographs enhances travel mental simulation and destination attractiveness. Tourism Management, 106, 104969. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2024.104969
Madison, R. L., & Okumus, B. (2024). Destination marketing through a signature dish: The case of Orlando’s signature dish. Journal of Hospitality & Tourism Cases, 1-5. https://doi.org/10.1177/21649987241259259
Marine-Roig, E., Ferrer-Rosell, B., Daries, N., & Cristobal-Fransi, E. (2019). Measuring gastronomic image online. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(23), 4631. https://doi.org/10.3390/ijerph16234631
Morgan, N., & Pritchard, A. (2014). Destination reputations and brands: Communication challenges. Journal of Destination Marketing & Management, 3, 1. http://dx.doi.org/10.1016/j.jdmm.2014.02.001
Osadchaya, E., Marder, B., Yule, J. A., Yau, A., Lavertu, L., Stylos, N., Oliver, S., Angell, R., de Regt, A., Gao, L., Qi, K., Zhang, W., Zhang, Y., Li, J., & AlRabiah, S. (2024). To ChatGPT or not to ChatGPT: Navigating the paradoxes of generative AI in the advertising industry. Business Horizons. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2024.05.002
Robinson, R. N. S., & Getz, D. (2014). Profiling potential food tourists: An Australian study. British Food Journal, 116(4), 690-706. https://doi.org/10.1108/BFJ-02-2012-0030
Pask, G. (1976). Conversation theory. Applications in education and epistemology. Elsevier.
Salvador, A., Drozdzal, M., Giro-i-Nieto, X., & Romero, A (2019). Inverse cooking: Recipe generation from food images. Proceedings of the IEEE/CVF Conference on Computer Vision and Pattern Recognition, Long Beach, CA, USA. https://doi.org/10.1109/CVPR.2019.01070
Sanchez-Canizares, S. M., & Lopez-Guzman, T. (2012). Gastronomy as a tourism resource: profile of the culinary tourist. Current Issues in Tourism, 15(3), 229-245. https://doi.org/10.1080/13683500.2011.589895
Sarıtaş, A., & Sormaz, Ü. (2023a). Mutfak yöneticilerinin yemek fotoğrafçılığına ilgileri, kullanma durumları ve bilgi düzeyleri: İstanbul örneği. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(1), 49-62.
Sarıtaş, A., & Sormaz, Ü. (2023b). Yemek stilistliği uygulamalarının otel ve restoranlarda yapılan yemek sunumları üzerindeki etkisi. Aydın Gastronomy, 7(2), 289-300. https://doi.org/10.17932/IAU.GASTRONOMY.2017.016/gastronomy_v07i2008
Seo, S., & Yun, N. (2015). Multi-dimensional scale to measure destination food image: case of Korean food. British Food Journal, 117(12), 2914-2929. https://doi.org/10.1108/BFJ-03-2015-0114
Sharples, M. (2023). Towards social generative AI for education: Theory, practices and ethics. Learning: Research and Practice, 9(2), 159-167. https://doi.org/10.1080/23735082.2023.2261131
Şimşek, M. (2023). Turizmde Yapay Zekâ. In. İ. Kalemci Tüzün & M. Öksüz (Eds.), Turizm Alanında Çok Yönlü Araştırmalar II (pp.141-156), Gaziantep: Özgür Yayınları.
Tınmaz, O., & Yılmaz, H. (2018). Yemek fotoğraflarına ve yemek stilistliğine eleştirel bir bakış. 3. Uluslararası Gastronomi Turizmi Araştırmaları Kongresi UGTAK 2018, Kocaeli, Türkiye.
Tussyadiah, I., & Miller, G. (2019). Perceived impacts of artificial intelligence and responses to positive behaviour change intervention. In. J. Pesonen & J. Neidhardt (Eds.), Information and communication technologies in tourism 2019 (pp. 359-370), Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-05940-8_28
Vivaldo, D. (2017). The Food Stylist’s Handbook: Hundreds of Media Styling Tips, Tricks, and Secrets for Chefs, Artists, Bloggers, and Food Lovers. New York: Skyhorse Publishing.
Yiğit, S. (2023). Yapay zekâ gastronomi eğitimine katkı sunabilir mi? ChatGPT örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(3), 1970-1982. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1276
Yim, M. Y. C., Kim, Y. K., & Lee, J. (2021). How to easily facilitate consumers’ mental simulation through advertising: The effectiveness of self-referencing image dynamics on purchase intention. International Journal of Advertising, 40(5), 810-834. https://doi.org/10.1080/02650487.2020.1801014
Yu, C-E. & Sun, R. (2019). The role of Instagram in the UNESCO's creative city of gastronomy: A case study of Macau. Tourism Management, 75, 257-268. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2019.05.011
Zhu, J. J., Jiang, J., Yang, M., & Ren, Z. J. (2023). ChatGPT and environmental research. Environmental Science & Technology, 57, 17667-17670. https://doi.org/10.1021/acs.est.3c01818
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
