Özel Gün Yemeklerinin Somut Olmayan Kültürel Miras Kapsamında Değerlendirilmesi (Evaluation of Special Day Meals Within The Scope of Intangible Cultural Heritage)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1440Anahtar Kelimeler:
Özel gün- Özel gün yemekleri- Kültürel mirasÖz
Günümüzde yemek kavramı karın doyurma eyleminin ötesine geçmiştir. Kültür ve sosyoloji ile özellikle bağdaştırılan bu kavram, insan hayatında önemli bir yere sahiptir. Yeme içme davranışları bir toplumun kültürü ve toplum yapısı ile ilgili bilgi vermektedir. Özellikle somut olmayan kültürel miras kapsamında yeme-içme davranışları ve dolayısı ile yemekler önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. Türk toplumu, sahip olduğu kültür, gelenek ve görenekler gereği düğün, cenaze, bayram, ramazan, kandil gibi özel günlerde bir araya gelmektedir. Özel günler barındırdığı yardımlaşma ve birliktelik kavramları ile belirli bir ritüelde gerçekleşir. Özel güne göre bu ritüeller değişse de neredeyse bu günlerin tamamında yemek mutlaka yer almaktadır. İkram edilen yemekler, genellikle bölgenin geleneksel ve kültürel yemeklerinden oluşmaktadır. Bu araştırmada özel günler ve yemek ilişkisinin kültürel miras kapsamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Referanslar
Artun, E. (2001). Adana’da, törenlere, adaklara, özel günlere ait inançlar, pratikler ve bunlara bağlı mutfak kültürü. 15.06.2022 tarihinde https://turkoloji.cu.edu.tr/CUKUROVA/makaleler/8.php adresinden erişildi.
Ömür, Ö. & Küçükkömürler, S. (2017). Geleneksel Kartepe mutfak kültürü ve bu tür mutfak kültürü araştırmalarının kırsal ve gastronomi turizmine katkısı. International Journal of Social and Economic Sciences, 7(1), 83-90.
Avcıkurt, C. & Sarıoğlan, M. (2019). Gastronomi Olgusuna Sosyolojik Bakış. Detay Yayıncılık, Ankara.
Begiç, H. N. & Öz, C. (2018). Çankırı özel gün ritüellerindeki elmas taç geleneği. Milli Folklor, 30 (118), 114-129.
Ceyhun Sezgin, A. & Onur, M. (2017). Kültür mirası düğün yemeklerinin gastronomi turizmi açısından incelenmesi: Erzincan ili örneği. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (ERZSOSDE), ÖS-IV, 203-214
Çetin, C. (2008). Türk düğün gelenekleri ve kutsal evlilik ritüeli. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 48(2), 111-126.
Demir, Ö., & Bakar, N. (2014). Silifke Yörüklerinde doğum, evlenme ve ölüm gelenekleri üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 1(35), 111-133.
Dilek, Ö. (2019). Demografik özelliklere göre özel günlerdeki tüketim harcamaları: Rize örneği. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi 7(1), 9-22.
Erol, G, & Alaşhan, A. (2020). Özel günlerdeki geleneksel yemek anlayışının gastronomi açısından değerlendirilmesi: Ürgüp örneği. Turkish Studies- Social, 15(8), 3521-3538.
Fidan, S. & Özcan, F. (2019). Gastronomi kenti Gaziantep’te özel gün yemekleri üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(67), 65-80.
Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak döküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 170-189.
Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2022). Somut olmayan kültürel mirasın korunması sözleşmesi hakkında. 18.06.2022 tarihinde https://aregem.ktb.gov.tr/TR-50837/somut-olmayan-kulturel-mirasin-korunmasi-sozlesmesi-hakkinda.html adresinden erişildi.
Narine, T., & Badrie, N. (2007). Influential factors affecting food choices of consumers when eating outside the household in Trinidad, West Indies. Journal of Food Products Marketing, 13(1), 19-24.
Park, C. (2004). Efficient or enjoyable? Consumer values of eating out and fast food restaurant consumption in Korea. International Journal of Hospitality Management, 23, 87-94.
Pavesic, D. V. (1989). Psychological aspects of menu pricing. International of Hospitality Management, 8(1), 43-49.
Pedraja, M., & Yagüe, J. (2001). What information do customers use when choosing a restaurant. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 13 (6), 316-318.
Saatcı, G. (2019). Özel Günlerde Gastronomik Öğeler. İçinde: Gastronomi olgusuna sosyolojik bakış (Eds. Avcıkurt C. &Sarıoğlan M.) Detay Yayıncılık, Ankara
Sağır, A. (2012). Bir yemek sosyolojisi denemesi örneği olarak tokat mutfağı. Electronic Turkish Studies, 7(4).
Sağır, A. (2016). Ölüm sosyolojisi bağlamında yemek, cenaze ve ölümün sofra pratikleri üzerine. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(1), 271-298.
Sarıoğlan, M. & Yalın, G. (2021). Edremit körfezine özgü yöresel yiyecek-içecek öğelerinin gastronomi turizmine kazandırılması. Livre de Lyon.
Sevimli, Y., & Sönmezdağ, A. S. (2017). Özel gün tatlıları: Kültür turizmi açısından önemi. Uluslararası Kırsal Turizm ve Kalkınma Dergisi (IRTAD), 1(2), 18-28.
Shipman, D., & Durmus, B. (2017). The effect of culture on food consumption; A case of special religious days in Turkey. Journal of Food Research, 6(2), 92-98.
Temiz, G. & Çetinsöz, B. C. (2016). Somut olmayan kültürel mirasın sürdürülebilirliği: Anamur’da düğün geleneği. I.Uluslararası Sosyal Bilimler Sempozyumu Asos Congres Bildiri Kitabı, Elâzığ.
Şeker, A. (2018). Özel günlerde hediye satın alma davranışlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 8 (2/1, 40-56.
UNESCO (17 Ekim 2003). Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi. Paris. 20.06.2022 tarihinde https://ich.unesco.org/doc/src/00009-TR-PDF.pdf adresinden erişildi.
Warde, A., & Martens, L. (2000). Eating Out: Social Differentiation, Consumption and Pleasure. New York: Cambridge Press.
Yalçın Çelik, D. (2010). Mengen’de özel gün yemekleri. Milli Folklor Dergisi, 86, 127-139.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
