Seyahat Acentası Temsilcilerinin Çalışma Sürecinde Yaşadıkları Sorunların İncelenmesi: Kuşadası Örneği (Investigation of the Problems Experienced by Travel Agency Representatives in the Working Process: The Case of Kusadasi)

Berkant KIYKAÇ; Ülker ÇOLAKOĞLU

doi:10.21325/jotags.2023.1358

Yazarlar

Berkant KIYKAÇ
Ülker ÇOLAKOĞLU

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1358

Anahtar Kelimeler:

Turizm sektörü- Çalışma- Seyahat acentası temsilcileri

Öz

Bu araştırmanın amacı, seyahat acentası temsilcilerinin çalışma sürecinde yaşadıkları sorunları incelemektir. Literatürde temsilcilerin çalışmalarını inceleyen yeterli sayıda araştırma olmadığı görülmektedir. Mevcut araştırmalar, daha çok profesyonel turist rehberlerinin çalışmalarına odaklanmakta ve temsilcilerin çalışmaları göz ardı edilmektedir. Bu bağlamda, araştırma keşifsel bir nitelik taşımaktadır. Araştırma kapsamında, toplamda iç ve dış turizm pazarlarında çalışan 24 seyahat acentası temsilcisiyle yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşme verileri, araştırma sahasında alınan kısa notlar ile desteklenmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Temsilcilerin çalışma sürecinde karşılaştıkları sorunlar, hizmet sağladıkları üç alan (otel-havalimanı transferleri ve günübirlik turlar) üzerinden incelenmiştir. Böylece, temsilcilerin çalışmakta oldukları seyahat acentası, çalışma sürecinde sorumlu oldukları oteller ve çalışma paydaşlarından kaynaklı yaşadıkları sorunlar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Örneğin, Post-Fordist dönemdeki esnek üretim biçiminin bir sonucu olan esnek çalışma saatlerinin, temsilcilerin tüm hayatlarını işe bağımlı hale getirmesi önemli sorunlardan biri olarak saptanmıştır. Temsilcilerin COVID-19 salgını sürecinde yaşadığı çalışma sorunları da bu araştırma kapsamında ele alınmıştır. Araştırma sonuçları, temsilcilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymuştur. Araştırma, seyahat acentası yöneticilerine ve gelecek araştırmalara getirilen önerilerle son bulmuştur.

Referanslar

Adib, A. and Guerrier, Y. (2001). The experience of tour reps in maintaining and losing control of holidaymarkers. Internatıonal Journal of Hospitality Management, 20, 339-352.

Aslan, A. (2011). Turist-Çalışan Cinsel İlişkilerinin Eleştirel Gerçeklikle İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.

Aslan, A., Aslan, S. ve Avcı, U. (2019). An Investigation on the Relational Work of Tour Representatives within Customer Orientation and Sales Work. İş ve İnsan Dergisi, 6(2), 107-119.

Aslan, S. ve Aslan, A. (2018). Uzun İnce Bir Yoldayım, Sürüyorum Gündüz Gece. Tur Şoförlerinin Çalışma Pratikleri. Çalışma ve Toplum, 3, 1509-1530.

Aykaç, A. (2009). Yeni işler, Yeni İşçiler. Turizm Sektöründe Emek. İstanbul: İletişim Yayınları.

Aydoğanoğlu, E. (2011). Emek Sürecinin Dönüşümü. Ankara: Sen Yayınları.

Bal, N. (2015). Kadınların “İstemsiz Çocuksuzluk” Sorunuyla Baş Etme Stratejileri. Kasapoğlu, A. (Ed.), Özne Hayatı Konuşunca, (ss. 227-259). İstanbul: Ayrıntı.

Benli, A., İslamoğlu, E. ve Ateş Torun, M. (2019). Turizm Sektöründe Çalışan Yabancılar. Antalya İli Üzerine Nitel Bir Araştırma. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 320-342.

Budd, J. W. (2016). Çalışma Düşüncesi. (Çev. F. Man). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci. Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388.

Caber M. ve Albayrak T. (2018). Assessing Daily Tour Service Quality. A Proposal for a DAILYSERV Scale, Journal of Destination Marketing&Management, 7, 18-25.

Castel, R. (2017). Ücretli Çalışmanın Tarihçesi. Sosyal Sorunun Dönüşümü. (Çev. I. Ergüden). İstanbul: İletişim Yayınları.

Creswell, J. (2016). Nitel Araştırma Yöntemleri. Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni. (çeviri editörleri. M. Bütün ve S. B. Demir), 3. Ankara: Siyasal.

Çolakoğlu, O.E., Efendi, E. ve Epik, F. (2017). Tur Yönetimi ve Turist Rehberliği. Ankara: Detay Yayıncılık.

Deniz, A. ve Özgür, E.M. (2010). Rusya’dan Türkiye’ye Ulusaşırı Göç. Antalya’daki Rus Göçmenler. Ege Coğrafya Dergisi, 19(1), 13-30.

Efendi, E. (2008). Replerin Ekstra Hizmet Satış Performansını Etkileyen Bireysel Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Aydın: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi.

Ekiz Gökmen, Ç. (2011). Türk Turizminin Yabancı Gelinleri. Marmaris Yöresinde Turizm Sektöründe Çalışan Göçmen Kadınlar. Çalışma ve Toplum, 1, 201-232.

Ekiz Gökmen, Ç. (2018). Turizm Sektöründe Göçmen Emeği. Nitelikli Emek Mi? Ucuz Emek Mi? Çalışma ve Toplum, 1, 139-166.

Emerson, R.M., Fretz, R.I. ve Shaw, L.L. (2008). Bütün Yönleriyle Alan Çalışması. Etnografik Alan Notları Yazımı. (Çev. A.E. Koca), Ankara: Birleşik Dağıtım Kitabevi.

Ergün, E. (2012). Türk Turizm Sektöründe Yabancı İşgören Profili ve Sosyo-Kültürel Uyum Durumları Üzerine Bir Araştırma. Çalışma İlişkileri Dergisi, 3(1),131-147.

Fleming, P. (2020). Çalışma Mitolojisi. Kapitalizm Kendine Rağmen Nasıl Ayakta Kalıyor? (Çev. E. Kılıç). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.

Gorz, A. (2019). İktisadi Aklın Eleştirisi. Çalışmanın Dönüşümleri/Anlam Arayışı (Çev. I. Ergüden). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Guerrier, Y. and Adib, A. (2003). Work at leisure and leisure at work. a study of the emotional labour of tour reps. Human Relations, 56 (11), 1399-1417.

Guerrier, Y. and Adib, A. (2004). Gendered identities in the work of overseas tour reps. Gender, Work and Organization, 11 (3), 334-350.

Giddens, A. (2008). Sosyoloji. İstanbul: Kırmızı Yayınları.

Hughes, E. C. (1951). Work and The Self. In J.H. Rohrer & M. Sherif (Eds.), Social Psychology At The Crossroads (pp. 313-323). New York. Harper & Brothers.

İçöz, O. (2011). Seyahat Acentaları ve Tur Operatörlüğü Yönetimi. Ankara: Turhan Kitabevi Yayınları.

Karasar, N. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.

Kasapoğlu, A. (2015). Sosyolojide Temellendirilmiş Kuram Geliştirme. Kasapoğlu, A. (Ed.), Özne Hayatı Konuşunca, (ss. 15-39). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Koçak, H. (2015). Neo-Liberal Dönemde Çalışmanın Geçirdiği Dönüşüm. Toplum ve Hekim, 3, 192-196.

Kozak, M. (2015). Bilimsel Araştırma. Tasarım, Yazım ve Yayım Teknikleri. 2. Ankara: Detay Yayıncılık.

Kozak, N., Kozak, M. A. & Kozak, M. (2015). Genel Turizm. İlkeler-Kavramlar. 18. Ankara: Detay Yayıncılık.

Kümbetoğlu, B. (2015). Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma. İstanbul: Bağlam.

Kıran, A. (2019). Türkiye’deki Sinema Emekçileri ve Sine-Sen. Buğra, A. (Der.), Sınıftan Sınıfa. Fabrika Dışında Çalışma Manzaraları (ss.69-88). İstanbul: İletişim Yayınları.

Lafargue, P. (2019). Tembellik Hakkı. 1848 “Çalışma Hakkı”nın Çürütülmesi. (Çev. İ. Kahraman). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Layder, D. (2015). Sosyolojik Araştırma Pratiği. Teori ve Sosyal Araştırmanın İlişkilendirilmesi (Çev. S. Ünal) 2. Ankara: Heretik.

Lincoln, Y. S. ve Guba, E. G., (1985). Naturalistic Inquiry. Sage, California.

Lordoğlu, K. (2007). Türkiye’deki Çalışma Hayatının Bir Parçası Olarak Yabancı Çalışanlar, Çalışma ve Toplum, 3, 11-32.

Lordoğlu, K. (2009). Türkiye’de Turizmde Çalışan Göçmenler ve İşgücü Piyasasında Oluşan Yeni Sorunlar. II. Uluslararası Eğitim ve Uyum Bağlamında Avrupalı Türkler Kongresi, 14-16 Mayıs, Belçika. Anvers.

Méda, D. (2018). Emek. Kaybolma Yolunda Bir Değer Mi? (Çev. I. Ergüden). İstanbul: İletişim Yayınları.

Mısırlı, İ. (2002). Seyahat Acentacılığı ve Tur Operatörlüğü. Ankara: Detay Yayıncılık.

Mısırlı, İ. (2018). Seyahat Acentacılığı ve Tur Operatörlüğü. Ankara: Detay Yayıncılık.

Neuman, W. L. (2000). Social Research Methods. Qualitative and Quantitative Approaches (4th ed.). Boston. Allyn &Bacon.

Ören, D. ve Yüksel, H. (2012). Geçmişten Günümüze Çalışma Hayatı. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 1(1), 35-59.

Pratt, M.G. (2008). Fitting Oval Pegs Into Round Holes. Tensions In Evaluating and Publishing Qualitative Research In Top-Tier North American journals. Organizational Research Methods, 11(3), 481–509.

Strangleman, T. ve Warren, T. (2015). Çalışma ve Toplum. Sosyolojik Yaklaşımlar, Temalar ve Yöntemler. Ankara: Nobel.

Şenol, F. ve Aliyev, İ. (2015). Türkiye’de Rus Turist Pazarına Hâkim Tur Acentalarında Turist Rehberi Olarak İstihdam Edilen İşgücü. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 167-181.

Türker, A., İşçi, C. ve Özaltın Türker, G. (2015). Biliş İhtiyacının Satış Performansı Üzerine Etkisi. Acenta Temsilcileri Üzerine Bir Uygulama. Akademik Bakış Dergisi, 47, 108-125.

Türker, Ö. (2016). Duygusal Zekâ ve Duygusal Emeğin Satış Performansına Etkisi. Acenta Temsilcileri Üzerine Bir Uygulama. ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resources, 18 (1), 72-96.

Uğuz, B. (2015). Yaratıcı Dramanın Birey Üzerine Etkileri. Kasapoğlu, A. (Ed.), Özne Hayatı Konuşunca, (ss. 117-159). İstanbul: Ayrıntı.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (9. Ed). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yılmaz, Ş. ve Oktay, K. (2018). Türkiye’de Seyahat Sektöründe İstihdam Edilen Yabancı Personel Üzerine Bir Araştırma, Turist Rehberliği Dergisi, 1(2), 105-123.

Yüksel, A.N., (2020). Nitel Bir Araştırma Tekniği Olarak. Görüşme. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 56, 547-552.