Konaklama İşletmelerinde Çevresel Tutku Algısının Küresel Sosyal Sorumluluğa Etkisi (The Effect of Perception of Environmental Passion on Global Social Responsibility in Accommodation Businesses)

Ayşegül GÜDÜL; Mehmet SAĞIR

doi:10.21325/jotags.2023.1330

Yazarlar

Ayşegül GÜDÜL
Mehmet SAĞIR

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1330

Anahtar Kelimeler:

Küresel sosyal sorumluluk- Çevresel tutku- Çevre yanlısı davranış- Konaklama işletmeleri

Öz

Günümüzde özellikle insan kaynaklı faaliyetlere bağlı olarak çevresel sorunların artması herkesin önlem almasını gerektirirken, işletmeler de bu sorunların azalmasına yardımcı olmalıdır. Turizm sektörünün çevreyle etkileşiminin ve verdiği zararın fazla olması göz önüne alındığında sektör çalışanlarının çevresel tutkuya ve küresel sosyal sorumluluk davranışına sahip olması beklenmektedir. Bu çalışmanın amaçları dahilinde, çevre dostu 5 yıldızlı konaklama işletmeleri yöneticilerinin küresel sosyal sorumluluk ve çevresel tutkusu arasındaki ilişki düzeyleri araştırılmış, aralarında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda çevresel tutkunun küresel sosyal sorumluluk üzerinde etkisi araştırılmış, anlamlı ve pozitif etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Demografik özelliklerin çevresel tutku algısında anlamlı fark ortaya koyup koymadığının da araştırıldığı bu çalışmada, cinsiyet, eğitim düzeyi ve mevcut iş yerinde toplam çalışma süresi değişkenlerinde anlamlı farklılık olduğu, yaş, medeni durum ve yönetici düzeyine göre anlamlı farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Referanslar

Acar, Y. (2017). Ziyaretçilerin Çevresel Duyarlılık ve Küreselleşme Karşıtlığı Özelliklerinin Sakin Şehirleri Tercih Nedenleri ile İlişkisi: Türkiye’deki Sakin Şehirlerin Değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(2), 213-236.

Akandere, G. (2019). Çalışanların Çevresel Tutkusunun Yeşil Davranışları Üzerindeki Etkisi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(4), 387-404.

Ali, M. A., Khan, A. Z., Azeem, M. U., & Inam, U. H. (2023). How Does Environmental Corporate Social Responsibility Contribute to the Development of a Green Corporate Image? The Sequential Mediating Roles of Employees’ Environmental Passion and Pro-Environmental Behavior. Business Ethics, the Environment & Responsibility, 1-14.

Al-Swidi, A. K., Gelaidan, H. M., & Saleh, R. M. (2021). The Joint Impact of Green Human Resource Management, Leadershio and Organizational Culture on Employees’ Green Behaviour and Organisational Environmental Performance. Journal of Cleaner Production, (316), 1-19.

Andrzejewski, J., & Alessio, J. (1999). Education for Global Citizenship and Social Responsibility. Progressive Perspectives, 1(2), 2-17.

Bashir, F., Saijad, Z., & Tahir, Z. (2021). Impact of Ethical Leadership on Green Creavity and Pro-Environmental Behaviour Using GHRM Practices as a Mechanism: Moderated by Harmonious Passion. RADS Journal of Business Management, 3(2), 136-154.

Başer E. H., & Kılınç, E. (2015). Küresel Sosyal Sorumluluk Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Sakarya Üniversitesi Journal of Education, 5(3), 75-89.

Bayar, F. (2008). Küreselleşme Kavramı ve Küreselleşme Süreci Türkiye. Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, 32(4), 25-34.

Bülbül, H., Büyükkeklik, A. & Özoğlu, B. (2019). Çevre Bilinci, Çevreci Ev Uygulamaları, Satın Alma Davranışı ve Demografik Faktörler Arasındaki İlişkinin Haneler Kapsamında İncelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(30), 945-955.

Büyükdoğan, B. (2020). Üniversite Öğrencilerinin Küresel Sosyal Sorumluluk Algılarının Değerlendirilmesi. Yeni Medya Elektronik Dergi, 4(3) 203-215.

Çelik, A. (2022). Yeşil Kalkınma ve Sosyal Sorumluluk. Ali Erbaşı (Ed.), Tüm Yönleriyle Yeşil İşletme (ss. 41-61). Ankara, Türkiye: Nobel Akademi Yayıncılık.

Dalyan, F. (2007). Sosyal Sorumluluğun Temelleri. Coşkun Can Aktan (Ed.), Kurumsal Sosyal Sorumluluk (ss. 45-60). İstanbul, Türkiye: İGİAD Yayınları.

Datu, J. A. D., & Buenconsejo, J. U. (2021). The Ecological Benefits of Staying Gritty: Grit Dimensions Are Associated With Pro-Environmental Passion, Awareness, and Behaviours. Australian Journal of Psychology, 73(4), 416-425.

De Bernandi, C., & Pedrini, M. (2020). Entrepreneurial Behaviour: Getting Eco-Drunk by Feeling Environmental Passion. Journal of Cleaner Production, 256, 120367, 1-12.

Değirmenci, B. (2020). Çevresel Bilinç ile Çevresel Bağlılık İlişkisinin “Demografik Özellikler” Bağlamında İncelenmesi. Balkan Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 6(4), 1-13.

Değirmenci, B. (2022). İşletmelerde Uygulanan Kurumsal Çevre Sorumluluğu Faaliyetlerinin Çalışanların Çevreci Davranış Performanslarına Etkisi. The Business Journal, 3(2), 57-71.

Demir, G. (2001). Küreselleşme Üzerine. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 56(1), 73-104.

Ersoy-Quadır, S., & Koç, S. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Sorumluluk Düzeylerinin Demografik Özellikleriyle İlişkisinin İncelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(130), 75-98.

Ewest, T. (2015). The Relationship Between Transformational Leadership Prractices and Global Social Responsibility. Journal of Leadership Studies, 9(1), 19-29.

Faiz, M., & Karasu-Avcı, E. (2018). The Global Social Responsibility Levels of the Prospective Social Studies Teachers. The Turkish Online Journal of Educational Technology, (2), 731-745.

Gilal, F. G., Ashraf, Z., Gilal, N. G., & Channa, N. A. (2019). Promoting Environmental Performance Through Green Human Resource Management Practices in Higher Education Institutions: A Modarated Mediation Model. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, (26), 1579-1590.

Gürbüz, G., & Aydın, M. (2022). Öğretmen Adaylarının Küresel Sorunlara İlişkin Küresel Sosyal Sorumluluk Düzeylerinin İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1429-1460.

Ho, V. T., Kong, D. T., Lee, C, H., Dubreuil, P., & Forest, J. (2018). Promoting Harmonious Work Passion among Unmotivated Employees: Two-Natipn Investigation of the Compensatory Function of Cooperative Psychological Climate. Journal of Vocational Behavior, (106), 112-125.

Jia, J., Liu, H., Chin, T., & Hu, D. (2018). The Continuous Mediating Effects of GHRM on Employees’ Green Passion via Transormational Leadership and Green Creavity. Sustainability, (10), 1-18.

Jones, E., Leask, B., Brandenburg, U., & de Wit, H. (2021). Global Social Responsibility and the Internationalisation of Higher Education For Society. Journal of Studies in International Education, 25(4), 330-347.

Kanbak, A. (2015). Üniversite Öğrencilerinin Çevresel Tutum ve Davranışları: Farklı Değişkenler Açısından Kocaeli Üniversitesi Örneği. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (30), 77-90.

Karagöz, Y. (2021). SPSS-AMOS-META Uygulamalı Nicel-Nitel-Karma Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği (3. Baskı). Ankara, Türkiye: Nobel Akademi Yayıncılık.

Körükçü, M., & Tangülü, Z. (2021). Individual and Global Social Responsibility Levels of Social Studies Pre-Service Teachers in Terms of Different Variables. International Journal of Evaluation and Research in Education, 10(3), 1008-1017.

Küçükşen, K., & Arat, S. (2022). Examining the Levels of Zenophobia and Global Social Responsibility of Health Sciences Students: A Cross-Sectional Study in the Case of Konya.

Lee, R. B., Baring, R. V., & Maria, M. A. S. (2016). Gender Variations in the Effects of Number of Organizational Membership, Number of Social Network Sites, and Grade-Point Average on Global Social Responsibility in Filipino University Students. Europe’s Journal of Psychology, 12(1), 191-202.

Luu, T. T. (2020). Green Creative Behavior in Tourism Industry: The Role of Green Entrepreneurial Orientation and a Dual-Mediation Mechanism. Journal of Sustainable Tourism, 29(8), 1-29.

Luu, T. T. (2023). Can Green Creavitiy be Fostered? Unfolding the Roles of Perceived Green Human Resource Management Practices, Dual Mediation Paths, and Perceived Environmentally-Specific Authentic Leadership. The International Journal of Human Resource Management, 34(6), 1246-1273.

Mureşan, L., Potinvcu, C., & Duguleana, M. (2010). Ecological Responsibility, Component of the Corporate Social Responsibility. Proceedings of WSEAS International Conference on Risk Management, Assesment and Mitigation (RIMA’10) (ss. 318-322), Nisan. Bucureşti, Romania.

Nash, K., & Wakefield, R. (2019). Dare to be Green: The Role of Environmental Passion and Green IT Identity on Green IT Practices. Twenty-fifth American Conference on Information Systems, (ss. 1-10). Meksika: Cancun.

Nisar, S., Khan, N. R., & Khan, M. R. (2021). Determinant Analysis of Employee Attitudes Toward Pro-Environmental Behavior in Textile Firms of Pakistan: A Serial Meditation Approach. Management of Environmental Quality: An International Journal, 32(5), 106-1094.

Özen, Y. (2011). Kişisel, Sosyal, Ulusal ve Küresel Sorumluluk Bağlamında Toplumun Yeniden İnşası: Mekân, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (8), 137-148.

Peng, J., Chen, X., Zou, Y., & Nie, Q. (2021). Environmentally Specific Transformational Leadership and Team Pro-Environmental Behaviors: The Roles of Pro-Environmental Goal Clarity, Pro-Environmental Harmonious Passion, and Power Distance, Human Relations, 74(11), 1-44.

Priyadarshini, C., Chatterjee, N., Srivastava, N. K., & Dubey, R. K. (2023). Achieving Organizational Environmental Citizenship Behavior Through Green Transformational Leadership: A Moderated Mediation Study. Journal of Asia Business Studies, 1-22.

Recepoğlu, S. (2022). The Analysis of the Global Social Responsibility Levels of Social Studies Prospective Teachers. International Journal of Eurasian Education and Culture, 7(16), 588-622.

Robertson, J. L., & Barling, J. (2013). Greening Organizations Through Leaders’ Influence on Employees’ Pro-Environmental Behaviors. Journal of Organizatinal Behavior, (34), 176-194.

Saifulina, N., Carballo-Penela, A. & Ruzo-Sanmartin, E. (2022). Effects of Personel Environmental Awareness and Environmental Concern on Employees’ Voluntary Pro-Environmental Behavior: A Mediation Analysis in Emerging Countries. Baltic Journal of Management, 18(1), 1-18.

Saleem, M., Qadeer, F., Mahmood, F., Ariza-Montes, A., & Han, H. (2020). Ethical Leadership and Employee Green Behavior: A Multilevel Moderated Mediation Analysis. Sustainability, (12), 1-16.

Seçgin, F., & Yazıcı, F. (2018). Tarih ve Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Kontrol Odakları ve Küresel Sosyal Sorumluluk Düzeyleri Arasındaki İlişki. OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(15), 1267-1292.

Sembiring, M. J., Eljyana, A., & Ningrum, L. S. W. (2020). Effect of Workplace Spirituality on Pro-Environmental Behaviour Mediated by Environmental Passion. Systematic Reviews in Pharmacy, 11(11), 1282-1290.

Starrett, R. H. (1996). Assesment of Global Social Responsibility. Psyhchological Reports, (78), 535-554.

Şimşek, B., & Mete, M. (2022). Sağlık Çalışanlarında Sosyal Sorumluluk Algısının Örgütsel Sürdürülebilirliğe Etkisinde Kişilik Özelliklerinin Aracı Rolü. Avrasya Bilimler Akademisi Avrasya İşletme ve İktisat Dergisi, (30), 15-38.

Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics. 6. Baskı. Boston, MA: Pearson.

Tu, Y., Li, T., & Zuo, W. (2023). Arousing Employee Pro-Environmental Behavior: A Synergy Effect of Environmentaly Specific Transformantional Leadership and Green Human Resource Management. Human Resource Management, 62(2), 159-179.

Türkiye Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığı. https://www.mfa.gov.tr/paris-anlasmasi.tr.mfa#:~:text=Anlaşma%2C%205%20Ekim%202016%20itibariyle,yürürlüğe%20giren%20ilk%20küresel%20anlaşmadır. Erişim Tarihi: 11.04.2023.

Ünal, Ö., & Sarı, M. (2017). Öğretmenlerde Küresel Sosyal Sorumluluk ve Demokratik Tutum Üzerine Bir İnceleme. 26. Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongresi Kitabı. Ankara: Pegem. 325-333.

Vallerand, R. J., Blanchard, C., Mageau, G. A., Koestner, R, Ratelle, C., Leonard, M., & Marsolais, J. (2003). Les Passions de l’Âme: on Obsessive and Harmonious Passion. Journal of Personality and Social Psychology, 85(4), 756-767.

Wang, J., Wang, S., Wang, H., Zhang, Z., & Ru, X. (2021). Examining When and How Perceived Sustainability-Related Climate Influences Pro-Environmental Behaviors of Tourism Destination Residents in China. Journal of Hospitality and Tourism Management, (48), 357-367.

Yeşil, M., & Turan, Y. (2020). Çevresel Duyarlılık Üzerine Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 10(2), 418-435.

Yılmaz, V., Çelik, H. E., & Yağızer, C. (2009). Çevresel Duyarlılık ve Çevresel Davranışın Ekolojik Ürün Satın alma Davranışına Etkilerinin Yapısal Eşitlik Modeliyle Araştırılması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 1-14.

Yin, C., Ma, H., Gong, Y., Chen, Q., & Zhang, Y. (2021). Environmental CSR and Environmental Citizenship Behavior: The Role of Employees’ Environmental Passion and Empathy. Journal of Cleaner Production, (320), 1-13.