Seyahat Acentelerinde İşveren Marka Algısı, Algılanan Örgütsel Destek ve İşe Adanmışlık İlişkisinin İncelenmesi (Examining the Relationship among Employer Brand Perception, Perceived Organizational Support and Work Engagement in Travel Agencies)

Sezai  SARIİBRAHİMOĞLU; Paşa Mustafa ÖZYURT

doi:10.21325/jotags.2023.1226

Yazarlar

Sezai SARIİBRAHİMOĞLU
Paşa Mustafa ÖZYURT

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1226

Anahtar Kelimeler:

İşe adanmışlık- İşveren marka algısı- Örgütsel destek algısı- Hizmet sektörü- Seyahat acentesi

Öz

İşgörenlerin işe adanmışlık düzeyleri, örgütlerin performansını etkileyen önemli bir unsurdur. Bu bakımdan işgörenlerin adanmışlık düzeyleri üzerinde belirleyici olan faktörlerin anlaşılması özellikle emek yoğun işletmeler için hayati önemdedir. Bu kapsamda, bu araştırma çalışanların işe adanmışlık düzeylerini, işveren marka algısı ve örgütsel destek algısı üzerinden incelemektedir. Nicel araştırma yöntemlerine dayalı olarak yürütülen bu çalışma kapsamında, Eylül 2021- Şubat 2022 tarihleri arasında A grubu seyahat acentesi çalışanlarından 332 geçerli anket toplanmıştır. Araştırma bulguları işgörenlerin işe adanmışlık düzeylerinin örgütsel destek algısı ve işveren marka algısından yüksek düzeyde etkilendiğini ortaya koymaktadır. Bulgulara göre, işveren marka algısının gelişim değeri ve uygulama değeri alt boyutlarının işgörenlerin işe adanmışlık düzeyi üzerinde en fazla etkiye sahip boyutlar olduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber, algılanan örgütsel desteğin ise işe adanmışlığın dinçlik ve adanma boyutları üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel destek algısının ise işveren marka algısının tüm alt boyutları üzerinde anlamlı etkilere sahip olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları işgörenlerin işe adanmışlık seviyelerini artırmak için örgütsel desteğin ve olumlu bir işveren marka algısı yaratmanın önemli olduğu ortaya koymaktadır.

Referanslar

Allen, W., Armstrong, J., Reid, F. & Riemenschneider, K. (2008). Factors impacting the perceived organizational support of IT employees. Information & Management, 45, 556-563.

Ambler, T. & Barrow, S. (1996). The employer brand. The Journal of Brand Management, 4(3), 185-206.

Anitha, J. (2014). Determinants of employee engagement and their impact on employee performance. International Journal of Productivity and Performance Management, 63(3), 308-323.

Asghar, M., Tayyab, M., Gull, N., Zhijie, S., Shi, R. & Tao, X. (2021). Polychronicity, work engagement, and turnover intention: The moderating role of perceived organizational support in the hotel industry. Journal of Hospitality and Tourism Management, 49, 129-139.

Ay, E. (2020). Psikolojik Güçlendirmenin İşveren Markası Çekiciliği Üzerindeki Etkisinde Algılanan Örgütsel Desteğin Aracı Rolü: Türkiye Banka Sektöründe Bir Araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Backhaus , K. & Tikoo, S. (2004). Conceptualizing and researching employer branding. Career Development International, 9(5), 501-517.

Bakker, A. B., Tims, M. & Derks, D. (2012). Proactive personality and job performance: The role of job crafting and work engagement. Human Relations, 65(10), 1359-1378.

Bakker, A. B., Schaufeli, W. B., Leiter, M. P. & Taris, T. W. (2008). Work engagement: An emerging concept in occupational health psychology. Work & Stress, 22(3), 187-200.

Barrow, S. & Mosley, R. (2005). The Employer Brand Bringing the Best of Brand Management to People at Work. West Sussex: John Wiley & Sons Ltd.

Baş, T. (2011). İşveren Markası: Yüksek Nitelikli Çalışanları Çekmenin ve Elde Tutmanın Anahtarı. İstanbul: Optimist Yayınları.

Berthon, P., Ewing, M. & Hah, L. L. (2005). Captivating company: Dimensions of attractiveness in employer branding. International Journal of Advertising, 24(2), 151-172.

Burke, R. J., Koyuncu, M., Jing, W. & Fiksenbaum, L. (2009). Work engagement among hotel managers in Beijing, China: Potential antecedents and consequences. Tourism Review, 64(3), 4-18.

Cheng, J.-C. & O-Yang, Y. (2018). Hotel employee job crafting, burnout, and satisfaction: The moderating role of perceived organizational support. International Journal of Hospitality Management, 72, 78–85.

Coaley, P. C. (2021). Online employer reviews: A glimpse into the employer-brand benefits of working in the Las Vegas hotel/casino industry. Journal of Human Resources in Hospitality & Tourism, 20(3), 417-441.

Colbert, A. E., Mount, M. K., Harter, J. K., Witt, L. & Barrick, M. R. (2004). Interactive effects of personality and perceptions of the work situation on workplace deviance. Journal of Applied Psychology, 89, 599-609.

Collier, J. E. (2020). Applied Structural Equation Modeling Using AMOS: Basic to Advanced Techniques. New York: Routledge.

Dassler, A., Khapova S. N., Lysova, E. I. & Korotov, K. (2022) Employer attractiveness from an employee perspective: A systematic literature review. Frontiers in Psychologhy. 13:858217. doi: 10.3389/fpsyg.2022.858217.

Deepa, R. & Baral, R. (2019), Importance-performance analysis as a tool to guide employer branding strategies in the IT-BPM industry, Journal of Organizational Effectiveness: People and Performance, 6(1), 77-95.

Demerouti, E. & Bakker, A. B. (2008). Towards a model of work engagement. Career Development International, 13(3), 209-223.

Eisenberger, R., Cummings, J., Armeli, S. & Lynch, P. (1997). Perceived organizational support, discretionary treatment, and job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 82(5), 812.

Eisenberger, R., Fasolo, P. & Lamastro, V. D. (1990). Perceived organizational support and employee diligence, commitment, and innovation. Journal of Applied Psychology, 75(1), 51-59.

Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S. & Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71(3), 500-507.

Eisenberger, R., Shanock, R. L. & Wen, X. (2020). Perceived organizational support: Why caring about employees counts. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 7, 101-124.

Gupta, A. S. (2015). Job involvement, organizational commitment, professional commitment, and team commitment. Benchmarking: An International Journal, 22(6), 1192-1211.

Gülaydın, M. & Aytaş, G. (2020). Algılanan örgütsel desteğin duygusal emek davranışları üzerine etkisi: Afyonkarahisar’daki beş yıldızlı otel işletmeleri örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(4), 3433-3450.

Gündoğmuş, E. (2017). Bireylerin Kişilik Özelliklerinin İşveren Çekiciliği Algısına Etkisi Üzerine Bir Alan Araştırması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.

Gürlek, M., Tuna, A. A. & Yeşiltaş, M. (2020). İşveren markası işe adanmayı nasıl etkiler? Duygusal emeğin aracılık rolü. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 593-614.

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2009) Multivariate Data Analysis: A Global Perspective. Upper Saddle River: Prentice Hall.

Hellman, C. M., Fuqua, D. R. & Worley, J. (2006). A reliability generalization study on the survey of perceived organizational support: The effects of mean age and number of items on score reliability. Educational and Psychological Measurement, 66(4), 631-642.

Herche, J. & Engelland, B. (1996). Reversed-polarity items and scale unidimensionality. Journal of the Academy of Marketing Science, 24(4), 366-374.

Huang, S., van der Veen, R. & Song, Z. (2018). The impact of coping strategies on occupational stress and turnover intentions among hotel employees. Journal of Hospitality Marketing & Management, 27(8), 926-945.

Iseke, A. & Pull, K. (2019). Female executives and perceived employer attractiveness: On the potentially adverse signal of having a female CHRO rather than a female CFO. Journal of Business Ethics, 156(4), 1113-1133.

Kanten. P. (2012). İşgörenlerde İşe Adanmanın ve Proaktif Davranışların Oluşumunda Örgütsel Güven ile Örgütsel Özdeşleşmenin Rolü. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.

Karatepe, O. M. (2013). High-performance work practices and hotel employee performance: The mediation of work engagement. International Journal of Hospitality Management, 32, 132-140.

Keser, A. & Yılmaz, G. (2009). İşe Bağlanma (Engagement). Çalışma Yaşamında Davranış: Güncel Yaklaşımlar. Kocaeli: Umuttepe Yayınları.

Kline, R. B. (2011). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (3. Baskı). New York: Guilford Publications.

Kline, R. B. (2016). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (4. Baskı). New York: Guilford Publications.

Kozak, M. (2018). Bilimsel Araştırma: Tasarım, Yazım ve Yayım İlkeleri. İstanbul: Detay Yayıncılık.

Kuş, E. (2007). Sosyal bilim metodolojisinde paradigma dönüşümü ve psikolojide nitel araştırma. Türk Psikoloji Yazıları, 10(20), 19-41.

Llyod, S. (2002). Branding from the inside out, Business Review Weekly, 24(10), 64-66.

Meydan, C. H. & Şeşen, H. (2015). Yapısal Eşitlik Modellemesi AMOS Uygulamaları. 2. Baskı, Ankara: Detay Yayıncılık.

Osborne, J. W. & Costello, A. B. (2004). Sample size and subject to item ratio in principal components analysis, Practical Assessment, Research, and Evaluation, 9, 1-15.

Özdevecioğlu, M. (2003). Algılanan örgütsel destek ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi, 18(2), 113-130.

Özgen E. & Akbayır, Z. (2011). İletişim yaklaşımıyla bir değer önermesi: İşveren markalaması. Erciyes İletişim Dergisi, 2(1), 76-86.

Park, J. & Gursoy, D. (2012). Generation effects on work engagement among US hotel employees. International Journal of Hospitality Management, 31(4), 1195-1202.

Park, Y. S., Konge, L. & Artino, A. R. (2020). The positivism paradigm of research. Academic Medicine, 95(5), 690- 694.

Podsakoff, P. M., Mackenzie, S. B. & Podsakoff, N. P. (2012). Sources of method bias in social science research and recommendations on how to control it. Annual Review of Psychology, 63(1), 539-569.

Sağır, M. (2016). İşveren markası algısı: İnsan kaynakları faaliyetleri, çalışma ortamı ve tazminat-kazanç boyutları ile turizm fakültelerinde bir uygulama. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(14), 415-439.

Saks, A. M. (2006). Antecedents and consequences of employee engagement. Journal of Managerial Psychology, 21(7), 600-619.

Saks, A.M. (2019). Antecedents and consequences of employee engagement revisited, Journal of Organizational Effectiveness: People and Performance, 6(1), 19-38.

Salanova, M., Agut, S. & Peiró, J. M. (2005). Linking organizational resources and work engagement to employee performance and customer loyalty: The mediation of service climate. Journal of Applied Psychology, 90(6), 1217-1227.

Sarıibrahimoğlu, S. (2022). İşveren Marka Algısı, Örgütsel Destek ve İşe Adanmışlık İlişkisinin İncelenmesi: Seyahat Acentesi Çalışanları Üzerine Bir Uygulama. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Giresun Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Giresun.

Schaufeli, W. B., Bakker, A. B. & Salanova, M. (2006). The measurement of work engagement with a short questionnaire: A cross-national study. Educational and Psychological Measurement, 66(4), 701-716.

Schaufeli, W., Salanova, M., Gonzalez-Roma´, V. & Bakker, A. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3, 71-92.

Tatar, B., Müceldili, B. & Erdil, O. (2018). Does employer branding affect job embeddedness? the mediating role of dedication and perceived organizational support. Business & Management Studies: An International Journal, 6(3), 346-361.

Teke, G. (2021). Algılanan Yönetici Desteğinin İşveren Markası Üzerine Etkisi: Enerji Sektöründe Bir Araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bahçeşehir Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.

Truss, C., Alfes, K., Delbridge, R., Shantz, A. & Soane, E. (2013). Employee Engagement in Theory and Practice.

London: Routledge.

Tsaur, S.-H., Hsu, F.-S. & Lin, H. (2019). Workplace fun and work engagement in tourism and hospitality: The role of psychological capital. International Journal of Hospitality Management, 81, 131-140.

Verčič, A. T. (2021). The impact of employee engagement, organisational support and employer branding on internal communication satisfaction. Public Relations Review, 47(1), 102009.

Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri-SPSS Uygulamalı. Ankara: Detay Yayıncılık.

Yokuş, İ. (2006). Erkek Egemen İşlerde Çalışanların Örgütsel Destek Algıları ile Örgütsel Bağlılıkları Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.