Sürdürülebilir Ziyaretçi Yönetimine İlişkin Marmaris Destinasyonuna Yönelik Nitel Bir Araştırma (A Qualitative Research on The Marmaris Destination Regarding Sustainable Visitor Management)

Derya  ÇETİNOĞLU; Selma  MEYDAN UYGUR

doi:10.21325/jotags.2023.1207

Yazarlar

Derya ÇETİNOĞLU
Selma MEYDAN UYGUR

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1207

Anahtar Kelimeler:

Destinasyon yönetimi- Ziyaretçi yönetimi- Sürdürülebilir destinasyon yönetimi- Marmaris- Araştırmacı günlüğü

Öz

Bu çalışmanın amacı, Marmaris’e gelen yerli ve yabancı ziyaretçiler gözlemlenerek, destinasyon üzerindeki etkilerini belirlemek ve bu etkilerin sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesi adına öneriler sunmaktır. Araştırma, keşfedici bir tasarımla nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek hazırlanmıştır. Araştırma deseni, araştırmacı günlüğü ve alan notları üzerine kurulmuştur. Araştırmanın verileri gözlem çeşitlerinden tam gözlem tekniği ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, “Doğrudan Kontrol, “Dolaylı Kontrol ve “Fiziksel Kontrol” olmak üzere 3 ana kategoridir. Bu 3 kategori kapsamında Marmaris’in sürdürülebilir ziyaretçi yönetimine ilişkin ortaya çıkan eksiklikler açıklanmakta ve öneriler sunulmaktadır. Doğrudan kontrol temasında; destinasyonla ilgili ihtiyaç duyulan güncel ve doğru açıklamanın bulunmaması, bilgilendirme levhalarının eksikliği ve fiyatlardaki ani değişimler ön plana çıkmaktadır. Dolaylı Kontrol teması altında, ziyaretçilerin çevresel, sosyal-kültürel ve farkındalık eksikliklerden dolayı bilerek sürdürülebilir davranmadıkları sonucuna varılmıştır. Fiziksel Kontrol teması altında ise ulaşılan en önemli eksikliğin, yerel yönetimlerin ziyaretçileri yalnızca gelir kaynağı olarak görmesi ve taşıma kapasitesini aşan durumlara izin vermesinden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.

Referanslar

Ababneh, A., Darabseh, F. & Beyaz, R. (2014). Assessment of Visitor Management at the Archaeological Site of Umm Qais: Condition and Problems. Conservation and Management of Archaeological Sites, 16(4), 322-340. DOI: 10.1179/1350503315Z.000000000101

Albrecht, J. (2017). Introduction to visitor management in tourism destinations. Wallingford: CABI Publishing.

Albrecht, N. J. & Raymond, E. (2021). National Destination Pledges: Visitor Management Through Emotional Engagement, Commitment and Interpretation. Tourism Management Perspectives, 40, 1-8. doi.org/10.1016/j.tmp.2021.100894

Aylan, K.F. & Şalvarcı, S. (2019). Destinasyon Ziyaretçi Yönetimi. B. Suna (Ed.), Destinayon Yönetimi ve Pazarlaması (315-337) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık.

Baxter, I. (2004). From Heritage to Historic Enviroment: Professionalising the Experience of the past for Visitors. Journal of Hospitality and Tourism, 2(2), 1-14.

Bourgoin, A. & Harvey, J, F. (2018). Professional Image Under Threat: Dealing with Learning– Credibility Tension. Human Relations, 71(12), 1611-1639. https://doi.org/10.1177/0018726718756168

Bostan, A., Türk, Z. & Kurnaz, H. A. (2013). Ülke Kalkınmasında Marmaris Turizm Sektörünün Önemi ve Rus Turistlerin Marmaris'i Tercih Etme Nedenleri. International Conference on Eurasian Economies. Bildiri Kitabı (s. 713). St. Petersburg, Rusya. Erişim adresi: https://avekon.org/papers/739.pdf

Böke, K. (2017). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, İstanbul: Alfa Yayın Evi

Crouch, G. I. (2006). Destination Competitiveness: Insights Into Attribute Importance. International Conference of Trends, Impact and Policies on Tourism Development, Hellenic Open University, Hereklion, Crete, 15-18. Erişim adresi: http://tourism-conference.eap.gr/conf_proccedings.htm

Cucculelli, M. & Goffi, G. (2016). Does Sustainability Enhance Tourism Destination Competitiveness? Evidence from Italian Destinations of Excellence. Journal of Cleaner Production, 111, 370-382. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2014.12.069

Çelik, H., Baykal, B. N. & Memur, K.N.H. (2020). Nitel Veri Analizi ve Temel İlkeler. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi (ENAD), 8(1), 379-406. doi:10.14689/issn.2148-2624.1.8c.1s.16m

Demir, O. Ö. (2017). Nitel Araştırma Yöntemleri. K. Böke (Ed.), Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri içinde. İstanbul: Alfa Yayın Evi.

Doğan, M. (2014). Sürdürülebilir Destinasyon Yönetimi Bağlamında Adalar: Bozcaada Üzerine Bir Model Önerisi (Yayınlanmış Doktora Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.

Eagles, P. F. J. (2002). Trends in Park Tourism: Economics, Finance and Management. Journal of Sustainable Tourism, 10(2), 132-153. https://doi.org/10.1080/09669580208667158

English Tourist Board (ETB). (1991). Tourism and the Environment: Maintaining the Balance. London: English Tourist Board. Erişim adresi: http://link.westminster.gov.uk/portal/Tourism-and-the-environment--maintaining-the/cAuH6z9im8Y/#

Eşitti, B. (2019). Destinasyon Yönetimi Çerçevesinde Sürdürülebilir Turizm. B. Suna (Ed.), Destinasyon Yönetimi ve Pazarlaması (39-54) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık

Fisunoğlu, H. M. (1990). Sürdürülebilir Gelişme ve Ekonomi. Ankara: Türkiye Çevre Sorunları Vakfı (TÇSV) Yayınları.

Garrod, B., Fyall, A. & Leask, A. (2006). Managing Visitor impacts at Visitor Attractions. Current Issues in Tourism, 9(2), 125-151. DOI:10.1080/13683500608668242

Glasson, J., Godfrey, K. & Goodey, B. (1995). Towards Visitor Impact Management. UK: Avebury.

Guilarte, Y. & Gonzales, R.C. (2018). Sustainability And Visitor Management In Tourist Historic Cities: The Case Of Santiago De Compostela, Spain. Journal of Heritage Tourism, 13(2) 1-17. DOI: 10.1080/1743873X.2018.1435665

Güler, A., Halıcıoğlu, B. M. & Taşğın, S. (2015). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Hall, C. M. & McArthur, S. (1996). Visitor Management: Principles and Practice. In Hall, C. ve McArthur, S. (Ed.),

Heritage Management in Australia and New Zealand (3737-3754). Melbourne: Oxford University Press.

Holloway, I. & Wheeler, S. (2002). Qualitative Research in Nursing (2. Baskı). Blackwell Science: Oxford.

Hughes, K., Bond, N. & Ballantyne, R. (2013). Designing and managing interpretive experiences at religious sites:

Visitors' perceptions of Canterbury Cathedral. Tourism Management, 36, 210-220. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2012.11.022

Kılıçarslan, D. (2016). Ziyaretçi Yönetimi Kapsamında Ziyaretçilerin Atmosfer ve Kalabalık Algılarının Memnuniyet Üzerindeki Etkisinin Tespitine Yönelik Bir Araştırma: Topkapı Sarayı Örneği (Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.

Krippendorff, K. (2012). Content analysis: An introduction to its methodology (3. Baskı). Thousand Oaks, CA: Sage.

Kuo, I, L. (2002). The effectiveness of Enviromental Interpretitation at Resource Sensitive Tourism Destinations. International Journal of Tourism Research, 4(2), 87-101. https://doi.org/10.1002/jtr.362

Leask, A. (2010). Progress in Visitor Attraction Research: Toward a More Effective Management. Tourism Management, 31(2), 155-166. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.09.004

Londono- Penagos, I. G., Sanchez, Rodriguez, C., Moreno-Ruiz, F. ve Torres, E. (2021). A Machine Learning Approach to Segmentation of Tourists Based on Perceived Destination Sustainability and Trustworthiness. Journal of Destination Marketing ve Management, 9, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2020.100532

Marmaris Ziyaretçi Sayısı ve Turizm Geliri (2020). Erişim adresi: https://mugla.ktb.gov.tr/TR-271284/hava--deniz-yolu-turist-girisleri.html

Marmaris Ticaret Odası (2019). Erişim adresi. http://www.mto.org.tr/kalite/view/77/74,

Mason, P. (2005). Visitor Management in Protected Areas of the Periphery: Polar Perspectives. Tourism and Hospitality Planning and Development, 2(3), 171-190. DOI: 10.1080/14790530500399523

Mason, P. (2008). Visitors Management in Protected Areas from “Hard” to “Soft” Approaches? Current Issues in Tourism, 8(2-3), 181-194. https://doi.org/10.1080/13683500508668213

Mason, P. (2015). Tourism Impacts, Planning and Management (3. Basım). London: Routledge.

Monette, D. R., Sullivan, T. J. & DeJong, C. R. (2010). Applied Social Research: A Tool for the Human Services. Toronto: Thomson Learning.

Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2019a). Konaklama Tesisleri. Erişim adresi: http://www.muglakulturturizm.gov.tr/Eklenti/60854,konaklamatesisleripdf.pdf?0,

Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2021). Turizm İstatistikleri. Erişim adresi: http://www.muglakulturturizm.gov.tr/Eklenti/61353,aralikpdf.pdf?0.

Newsome, D., Moore, S. A. & Dowling, R. K. (2013). Natural Area Tourism. Ecology, Impacts and Management (2. Baskı). Bristol, UK: Channel View.

Orams, B.M. (1996). A Conceptual Model of Tourist-Wildlife Interaction: The Case for Education As A Management Strategy. Australian Geographer, 27(1), 39-51. https://doi.org/10.1080/00049189608703156

Orams, B. M. (1995). Towards A More Desirable Form a Ecotourism. Tourism Management, 16(1), 3-8. https://doi.org/10.1016/0261-5177(94)00001-Q

Pearce, D. G. (2017). Destination Management and Visitor Management: Non-Convergent Literature but Complementary Activities and Issues. In J.N. Albrecht (Ed.), Visitor Management in Tourism Destinations (9-22), Wallingford: CABI Publishing

Pearce, P. L. (2019). Are tourists interesting? In P. L. Pearce (Ed.), Tourist behaviour - The Essential Companion (1-19). UK: Edward Elgar Publishing.

Saraniemi, S. ve Kylanen, M. (2011). Problematizing the Concept of Tourism Destination: An Analysis of Different Theoretical Approaches. Journal of Travel Research, 50(2), 133-143. https://doi.org/10.1177/0047287510362775

Sezgin, M. & Karaman, A. (2008). Turistik Destinasyon Çerçevesinde Sürdürülebilir Turizm Yönetimi ve Pazarlaması, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19)13, 429-438.Erişim adresi: http://dergisosyalbil.selcuk.edu.tr/susbed/article/view/426/408

Swarbrooke, J. & Page, S.J. (2012). Development and Management of Visitor Attractions. Routledge; Oxford.

Tandoğdu, H. İ. (2015). Tarihi Anıt ve Sitlerde Önleyici Koruma Olarak Ziyaretçi Yönetimi: Topkapı Sarayı Müzesi Örneği (Yayınlanmamış Yüsek lisans Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Wesley, A. & Pforr, C. (2010). The Governance of Coastal Tourism: Unravelling The Layers of Complexity at Smiths Beach, Western Australia. Journal of Sustainable Tourism, 18, 773–792. DOI: 10.1080/09669581003721273

UNWTO Tourism Highlights. (2010 Edition). Erişim adresi: www. E-unwto.org.

Yıldız, S. (2011). Kültürel Miras Alan Yönetimi Kapsamında Alanya Kalesi Ziyaretçi Yönetimi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.