Tüketicilerin Dışarıda Yemek Yeme Davranışlarında Etkili Olan Unsurlar Üzerine Bir Araştırma (A Study on Factors Influencing Consumers’ Eating Out Behaviors)

Ali  ŞEN

doi:10.21325/jotags.2023.1193

Yazarlar

Ali ŞEN

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1193

Anahtar Kelimeler:

Tüketici- Yeme davranışı- Dışarıda yemek yeme

Öz

Bu çalışmanın amacı tüketicilerin dışarıda yemek yeme davranışlarında etkili olan unsurların belirlenmesidir. Dışarıda yemek yeme davranışı, tüketicilerin ev dışında ticari bir işletme tarafından hazırlanarak sunulmuş yiyecek ve içecekleri belirli bir ücret karşılığında tüketmesidir. Dışarıda yemek yeme, yiyecek-içecek hizmeti endüstrisindeki önemli büyüme ile sosyal ve ekonomik değişimler etkisiyle günümüz yaşam tarzının önemli bir parçası haline gelmiş durumdadır. Tüketicilerin dışarıda yemek yeme davranışlarında etkili olan unsurların ortaya çıkarılması, yiyecek-içecek işletmeleri açısından hedef kitleye göre ürün ve hizmet planlaması yapılabilmesi, sürdürülebilirlik, müşteri memnuniyeti, işletme karlılığı vb. için önem arz etmektedir. Buradan hareketle tüketicilerin dışarıda yemek yeme davranışında etkisi olan unsurlar ile demografik değişkenler arasındaki ilişki tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Türkiye’de yaşayan ve dışarıda yemek yiyen 296 tüketici oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; dışarıda yemek yeme nedenleri psikolojik, sosyolojik, zorunluluk ve ekonomik alt boyutlarının tamamında erkeklere kıyasla kadınların daha hassas oldukları ortaya çıkmıştır. Bu araştırma, alanyazına katkı sağlaması, işletmelere müşteri memnuniyeti konusunda yön göstermesi ve ilgili araştırmacılara kaynak oluşturması bakımından önemlidir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular doğrultusunda, yiyecek içecek işletmeleri, tüketicilerin sosyo-demografik özelliklerine ve dışarıda yemek yeme nedenlerine göre planlama yaparak tüketicilerin beklentilerine uygun hizmet sunabilirler.

Referanslar

Akarçay, E. (2016). Yeme pratikleri üzerinden (yeni?) orta sınıf (lar) ı anlamaya çalışmak. Journal of Sociological Studies Sosyoloji Konferansları, 54 (2016-2), 33-60

Akgül, A. & Çevik, O. (2003). İstatistiksel Analiz Teknikleri SPSS’te İşletme Yönetimi Uygulamaları. Ankara: Emek Ofset.

Albayrak, A. (2014). Müşterilerin restoran seçimlerini etkileyen faktörler: İstanbul örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(2), 190-201.

Ali, J. & Nath, T. (2013). Factors affecting consumers' eating-out choices in India: Implications for the restaurant industry. Journal of Foodservice Business Research, 16(2), 197-209.

Arora, R., Chawla, A. & Bansal, M. (2014). Eating out behaviour of individuals: a case study. International Journal in Management & Social Science, 2(10), 23-40.

Aslantürk, E. & Unur, K. (2021). Bireylerin dışarıda tek başına/yalnız yemek yeme deneyimleri ve yiyecek içecek işletmelerinin yalnız yemek yiyenlere ilişkin değerlendirmeleri. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 18(3), 518-543.

Becker, G. (1981). The Demand For Children Harvard University Press.

Bekar, A. & Gümüş Dönmez, F. (2016). Tüketicilerin dışarıda yemek yeme nedenlerine ilişkin bir değerlendirme. Social Sciences (NWSASOS), 11(1), 1-15.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Çakıcı, S. & Sünnetçioğlu, A. (2022). Dışarıda yemek yeme amaçlarında sosyal görünürlüğün etkisi. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5(2), 754-768.

Çetin, M. & Yaylı, A. (2019). Restoran tercihinde gösterişçi tüketim eğilimi. Turizm Akademik Dergisi, 6(2), 227-238.

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler için Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve LISREL Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.

Çöker, Ö. & Sünnetçioğlu, S. (2019). Restoranda yeme içme tercihinde grup etkisi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 1608-1630.

Daniels, S. & Glorieux, I. (2015). Convenience, food and family lives. A socio-typological study of household food expenditures in 21st-century Belgium. Appetite, 94, 54-61.

Demirci, B. (2021). Z kuşağının yeme davranışlarının dışarıda yemek yeme motivasyonlarına etkisi. III. Uluslarası Sürdürülebilir Turizm Kongresi, Bingöl-Ordu.

Demirel, O. & Hatırlı, S. A. (2020). Türkiye’de ev-dışı yemek yeme alışkanlığının analizi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 16(4), 976-988.

Díaz-Méndez, C. & García-Espejo, I. (2017). Eating out in Spain: motivations, sociability and consumer contexts. Appetite, 119, 14-22.

Doğdubay, M. & Saatçi, G. (2016). Dışarıda yemek yeme alışkanlığında etkili faktörlerin belirlenmesinde alternatif bir yöntem olarak planlanmış davranış teorisi. 1. Bölgesel Turizm Kongresi, İzmir.

Ercan, B. & Öztürk, Y. (2022). Helal otel misafirleri deneyimlerinin incelenmesi üzerine bir araştırma. Third Sector Social Economic Review, 57(1), 312-335.

Ertürk, M. (2018). Tüketicilerin dışarıda yemek yeme nedenleri. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17(3), 1203-1224.

Fraikue, F. B. (2016). Reasons for eating out and socio-demographic characteristics of customers. Proceedings of INCEDI 2016 Conference, Accra-Ghana.

Francesc, F.-F. (2018). Drawing a gastronomy landscape from food markets’ produce. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 12(3), 378-384.

Gürbüz, S. & Şahin, F. (2014). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Felsefe-Yönetim-Analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Gürbüz, S. & Şahin, F. (2017). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Gürbüz, S. & Şahin, F. (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Hair, J. F., Black, W., Babin, B. & Anderson, R. (2010). Multivariable Data Analysis: Global Edition. NJ: Pearson Education.

Jondeau, E. & Rockinger, M. (2003). Conditional volatility, skewness, and kurtosis: existence, persistence, and comovements. Journal of Economic Dynamics and Control, 27(10), 1699-1737.

Kalaycı, Ş. (2010). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.

Karamustafa, K. & Ülker, P. (2020). Impact of tangible and intangible restaurant attributes on overall experience: a consumer oriented approach. Journal of Hospitality Marketing & Management, 29(4), 404-427.

Kwun, D. J.-W., Hwang, J. H. & Kim, T.-H. (2013). Eating-out motivations and variety-seeking behavior: An exploratory approach on loyalty behavior. Journal of Hospitality Marketing & Management, 22(3), 289-312.

Lachat, C., Nago, E., Verstraeten, R., Roberfroid, D., Van Camp, J. & Kolsteren, P. (2012). Eating out of home and its association with dietary intake: a systematic review of the evidence. Obesity Reviews, 13(4), 329-346.

Lund, T. B., Kjærnes, U. & Holm, L. (2017). Eating out in four Nordic countries: National patterns and social stratification. Appetite, 119, 23-33.

Maneschy, I., Moreno, L. A., Ruperez, A. I., Jimeno, A., Miguel-Berges, M. L., Widhalm, K., . . . Gottrand, F. (2022). Eating behavior associated with food intake in european adolescents participating in the helena study. Nutrients, 14(15), 3033.

Mensah, I. & Dei Mensah, R. (2013). Management of tourism and hospitality services: Xlibris.

Mutlu, S. & Gracia, A. (2006). Spanish food expenditure away from home (FAFH): by type of meal. Applied Economics, 38(9), 1037-1047.

Narine, T. & Badrie, N. (2007). Influential factors affecting food choices of consumers when eating outside the household in Trinidad, West Indies. Journal of Food Products Marketing, 13(1), 19-29.

Nişancı, Z. N., Özdoğan, Y. & Bölüktepe, F. E. (2018). Dışarıda yemek yeme davranışının nedenlerini belirlemeye yönelik İzmir ilinde bir araştırma. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 60-71.

Oğan, Y. & Durlu Özkaya, F. (2018). Üniversite çalışanlarının yiyecek ve içecek işletmesi tercihleri üzerine bir araştırma. Uluslararası Artvin Sempozyumu, Artvin.

Özdemir, B. (2010). Dışarıda yemek yeme olgusu: kuramsal bir model önerisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(2), 218-232.

Özdemir, B. & Şahin, A. (2021). Kişisel değerlerin restoran seçimine etkisi: dışarıda yemek yeme motivasyonlarının aracılık rolü. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 16(63), 1256-1281.

Özgüneş, R. E., Özdemir, S. S. & Bozok, D. (2021). Dışarıda yeme olgusuna yeni bir yaklaşım olarak “şefi eve çağırma”. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(3), 1992-2009.

Park, C. (2004). Efficient or enjoyable? Consumer values of eating-out and fast food restaurant consumption in Korea. International Journal of Hospitality Management, 23(1), 87-94.

Stewart, H. & Yen, S. T. (2004). Changing household characteristics and the away-from-home food market: a censored equation system approach. Food Policy, 29(6), 643-658.

Tezgel Çoban, E., Şahin Perçin, N. & Çoban, Ö. (2019). Yemek deneyimi ve akılda kalıcı yemek deneyimi. IV.

International Gastronomy Tourism Studies Congress, Nevşehir.

Wang, J. & Wang, X. (2019). Structural equation modeling: applications using mplus: John Wiley & Sons.

Wolfson, J. A., Bleich, S. N., Smith, K. C. & Frattaroli, S. (2016). What does cooking mean to you?: perceptions of cooking and factors related to cooking behavior. Appetite, 97, 146-154.