Turizm Rehberliği Öğrencilerinin Bireysel Kariyer Hedefleri ve Mesleğe Yönelik Tutumları (Career Goals and Attitudes of Tourism Guidance Students towards the Profession)

Nihat  ÇEŞMECİ; Nurgül  ÇALIŞKAN; Aybüke ÖZSOY

Yazarlar

Nihat ÇEŞMECİ
Nurgül ÇALIŞKAN
Aybüke ÖZSOY

Anahtar Kelimeler:

Kariyer hedefi- Mesleğe yönelik tutum- Turizm rehberliği

Öz

Türkiye’de, özellikle son 15-20 yıllık dönemde gelişen turizm sektörü ve artan turist sayısına paralel olarak, üniversitelerdeki ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyde rehberlik eğitimi veren kurumların sayısında ve kontenjanlarında da ciddi bir artış olmuştur. Bu artışa rağmen, turizm rehberliği öğrencilerinin kariyer hedeflerini ve mesleğe yönelik tutumlarını belirleyebilmek amacıyla sınırlı sayıda çalışma yapılmıştır. Bu doğrultuda, çalışma ile lisans düzeyinde turizm rehberliği eğitimi alan öğrencilerin bireysel kariyer hedeflerinin tespit edilerek, rehberlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda turizm rehberliği eğitimi alan 268 öğrenciden veri toplanmıştır. Verilerin analizinde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin büyük bir çoğunluğunun turizm sektöründe bir kariyer hedeflediği ve turist rehberliği mesleğini yapmaya istekli oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca, turizm rehberliği bölümünü isteyerek seçen, daha önce sektörde çalışma deneyimine sahip olan, stajları esnasında apranti olarak tura çıkan ve turizm sektöründe kariyer hedefi olan öğrencilerin mesleğe yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu belirlenmiştir.

Referanslar

Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Orgnizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. http://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T

Aksu, A., & Köksal, C.D. (2005). Perceptions and attitudes of tourism students in Turkey. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 17 (5), 436-447.

Aloudat, A. S. (2017). Undergraduate students’ perceptions of a tour-guiding career. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 17(4), 333-344.

Altman, L. A., & Brothers, L. R. (1995). Career longevity of hospitality graduates. Hospitality Review, 13(2), 9.

Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım E. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. İstanbul: Sakarya.

Aslan, Z., Çoban, G., & Çokal, Z. (2014). Turizm öğrencilerinin staj deneyiminde algıladıkları motivasyonun Herzberg Kuramına göre değerlendirilmesi: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi örneği. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (33), 164-188.

Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action. New Jersey: Englewood Cliffs.

Boella, M. J., & Goss-Turner, S. (2005). Human resource management in the hospitality industry: An introductory guide (8. baskı). Oxford: Elsevier Butterworth-Heinemann.

Can, H., Akgün, A., & Kavuncubaşı, Ş. (2001). Kamu ve özel kesimde insan kaynakları yönetimi. Ankara: Siyasal Kitabevi.

Chen, T. L., & Shen, C. C. (2012). Today's intern, tomorrow's practitioner?—The influence of internship programmes on students' career development in the Hospitality Industry. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 11(1), 29-40.

Chuang, N. K., & Dellmann-Jenkins, M. (2010). Career decision making and intention: A study of hospitality undergraduate students. Journal of Hospitality & Tourism Research, 34(4), 512-530.

Çakıcı, C., & Eser, S. (2017). Lisans düzeyindeki turizm rehberliği öğrencilerinin mesleğe dönük tutumlarına göre kümelendirilmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 48-66.

Çınar, B., & Yenipınar, U. (2019). Turizm rehberliği bölümü öğrencilerinde genel öz yeterlilik algısı, mesleki kaygı ve mesleği yapma niyeti ilişkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 30(3), 153-162.

Çavuş, Ş., & Kaya, A. (2015). Turizm lisans eğitimi alan öğrencilerin kariyer planları ve turizm sektörüne yönelı̇k tutumu. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(5), 101–117.

DeCenzo, D. A., Robbins, S. P., & Verhulst, S. L. (2010). Fundamentals of human resource management (10. baskı). New Jersey: John Wiley & Sons.

Dinçer, F. İ., Akova, O., & Kaya, F. (2013). Meslek yüksekokulu turizm ve otel işletmeciliği programı öğrencilerinin kariyer planlaması üzerine bir araştırma: İstanbul Üniversitesi ve Gümüşhane Üniversitesi örneği. Elektronik Mesleki Gelişim ve Araştırmalar Dergisi, 1(2), 42-56.

Duman, T., Tepeci, M., & Unur, K. (2006). Mersin'de yükseköğretim ve orta öğretim düzeyinde turizm eğitimi almakta olan öğrencilerin sektörün çalışma koşullarını algılamaları ve sektörde çalışma isteklerinin karşılaştırmalı analizi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 17(1), 51-69.

Eagly, A. H., & Chaiken, S. (2007). The advantages of an inclusive definition of attitude. Social Cognition, 25(5), 582–602. http://doi.org/10.1521/soco.2007.25.5.582

Getz, D. (1994). Students' work experiences, perceptions and attitudes towards careers in hospitality and tourism: A longitudinal case study in Spey Valley, Scotland. International Journal of Hospitality Management, 13(1), 25-37.

Gould, S. (1979). Characteristics of career planners in upwardly mobile occupations. Academy of Management Journal, 22(3), 539-550.

Hjalager, A. M. (2003). Global tourism careers? Opportunities and dilemmas facing higher education in tourism. Journal of Hospitality, Leisure, Sport and Tourism Education, 2(2), 26-37.

Hsu, M. S. (2012). A study of internship attitude, subjective norm, perceived behavioral control, and career planning of hospitality vocational college students. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 11(1), 5-11.

Jenkins, A. K. (2001). Making a career of it? Hospitality students’ future perspectives: An Anglo‐Dutch study. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 13(1), 13-20.

Kaya, R., & Yıldırım, Y. (2018). Turizm eğitimi alan lisans öğrencilerinin turizm sektörüne yönelik algı ve tutumlarının öğrenilmesi: Akçakoca örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 72, 447-471. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS7836

Keleş, Y. (2018). Neden turizm eğitimi? Lisans düzeyinde turizm öğrencilerine yönelik bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(4), 219–236. http://doi.org/10.21325/jotags.2018.306

King, B., McKercher, B., & Waryszak, R. (2003). A comparative study of hospitality and tourism graduates in Australia and Hong Kong. International Journal of Tourism Research, 5(6), 409-420.

Koc, E., Yumusak, S., Ulukoy, M., Kilic, R., & Toptas, A. (2014). Are internship programs encouraging or discouraging?—A viewpoint of tourism and hospitality students in Turkey. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 15, 135-142.

Kozak, M. A., & Kızılırmak, İ. (2001). Türkiye'de meslek yüksekokulu turizm-otelcilik programı öğrencilerinin turizm sektörüne yönelik tutumlarının demografik değişkenlere göre değişimi: Anadolu, Akdeniz ve Karadeniz Teknik Üniversitesi öğrencileri üzerine bir uygulama. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 12(1), 9-16.

Köroğlu, Ö. (2013). Turist rehberlerinin iş yaşamındaki rolleri üzerine kavramsal bir değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 91–112.

Köroğlu, Ö. (2014). Meslek seçimi ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi: turizm rehberliği öğrencileri üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(2), 137–157.

Kuşluvan, S., & Kuşluvan, Z. (2000). Perceptions and attitudes of undergraduate tourism students towards working in the tourism industry in Turkey. Tourism Management, 21(3), 251–269. http://doi.org/10.1016/S0261-5177(99)00057-6

Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (1994). Toward a unifying social cognitive theory of career and academic interest, choice, and performance. Journal of Vocational Behavior, 45(1), 79-122.

Lu, T., & Adler, H. (2009). Career goals and expectations of hospitality and tourism students in China. Journal of Teaching in Travel & Tourism, 9(1-2), 63-80.

Özgen, H., Öztürk, A., & Yalçın, A. (2002). İnsan kaynakları yönetimi. Adana: Nobel Kitabevi.

Pavesic, D. V., & Brymer, R. A. (1990). Job satisfaction: What's happening to the young managers?. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 30(4), 90-96.

Richardson, S. (2009). Undergraduates perceptions of tourism and hospitality as a career choice. International Journal of Hospitality Management, 28(3), 382-388.

Richardson, S. (2010). Generation Y's perceptions and attitudes towards a career in tourism and hospitality. Journal of Human Resources in Hospitality & Tourism, 9(2), 179-199.

Richardson, S., & Butler, G. (2012). Attitudes of Malaysian tourism and hospitality students' towards a career in the industry. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 17(3), 262-276.

Roney, A. S., & Öztin, P. (2007). Career perceptions of undergraduate tourism students: A case study in Turkey. Journal of Hospitality, Leisure, Sport and Tourism Education, 6(1), 4-17.

Sabuncuoğlu, Z. (2005). İnsan kaynakları yönetimi (Uygulamalı), 2. Baskı, Bursa: Alfa Aktüel Basım

Şahin, S., & Acun, A. (2016). Turizm rehberliği öğrencilerinin mesleğe yönelik tutumları. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15(2), 563–580. http://doi.org/10.21547/jss.256711

Şimşek, M., & Çelik, A. (2009). Yönetim ve organizasyon. Konya: Eğitim Yayınevi.

Tolga, Ö., Korkmaz, H., & Atay, L. (2015). Lisans düzeyindeki turist rehberliği öğrencilerinin mesleki tutumlarına yönelik bir araştırma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 12(2), 26-41.

Türker, N., Uçar, M., & Ateş, M. A. (2016). Turizm eğitimi alan öğrencilerin turizm sektörü algıları: Karabük üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 311-324.

Uğur, A. (2003). İnsan kaynakları yönetimi. Sakarya: Sakarya Kitabevi.

Üstüner, M. (2006). Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 45, 109–127.

Wang, S., & Huang, X. (2014). College students’ perceptions of tourism careers in China: Implications for the industry and education providers. Journal of Human Resources in Hospitality & Tourism, 13(3), 211-233.

Yetgin, D., Yılmaz, A., & Çiftci, G. (2018). Krizlerin turist rehberliği öğrencilerinin kariyer planlamasındaki etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(3), 195-214.

Yıldız, R., Kuşluvan, S., & Şenyurt, Y. (1997). Turist rehberliği öğretiminde yeni bir model: Nevşehir turist rehberliği bölümü programı ve değerlendirilmesi. Nevşehir Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Hafta Sonu Semineri IV (ss. 9–14). Nevşehir, Türkiye.

Yılmaz, G. Ö. (2011). Lisans düzeyinde turist rehberliği eğitimi alan öğrencilerin mesleğe bakış açılarının belirlenmesine yönelik bir araştırma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(26), 281-298.