Gastronomik Irkçılık (Gastronomic Racism)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2021.827Anahtar Kelimeler:
Irkçılık- Gastronomi- Mutfak- Kültür- YiyecekÖz
Bir ırkın diğerine göre daha üstün özelliklere sahip olduğu düşüncesi olarak özetlenebilecek
olan ırkçılık, yıllar içerisinde değişim göstererek “öteki” toplumların fiziksel ve biyolojik
özelliklerin yanı sıra kültürel özelliklerini de hedef almaya başlamıştır. Irkçı düşünceye
sahip birey veya toplumlar, öteki birey veya toplumların dil, din, gelenek, adet, inanış, giyim
şekli vb. tüm kültürel öğelerine karşı düşmanca tavırlar sergileyebilmekte ve üstünlük
iddiası taşıyabilmektedirler. Bir topluma ait en önemli kültürel özelliklerden birisi de o
toplumum “yeme-içme kültürü” veya başka bir ifade ile gastronomisidir. Dolayısıyla
ırkçılık düşüncesi bir ırk veya kültürün gastronomik kimliğine karşı da gelişebilmektedir.
Bu çalışmada öncelikle gastronomik ırkçılık kavramı tanımlanmış, Avrupa ülkeleri başta
olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde gerçekleşen ve gastronomik ırkçılık kapsamına
giren örnekler incelenmiştir. 1 Temmuz 2017 -10 Temmuz 2017 tarihleri arasında yapılan
araştırmada Almanya’nın başkenti Berlin’de Türk kültürüne ait yemekler sunan 12 restoran
işletmecisi ve 37 Türk STK’sını ve 86 bireysel üyeyi temsil eden Berlin Brandenburg
Türkiye Toplumu (TBB) Sözcüsü ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırma
sonucunda Almanya’da göçmenlere karşı gelişen ırkçı tutumların yiyecekler üzerinden
devam ettiği görülmektedir
Referanslar
Deutsche Welle. (2010, Nisan 12). http://www.dw.com/tr/fransada-helal-burger-tartışması/a-5455740 adresinden
alınmıştır
Alver, F. (2008). Kapitalist Üretim Sürecinde Irkçılık, Futbol ve Medya. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 223-
Anadolu Ajansı. (2017, Ağustos 11). Hollanda'da ev kiralamak isteyen kadına ırkçı yanıt. Anadolu Ajansı:
http://aa.com.tr/tr/dunya/hollandada-ev-kiralamak-isteyen-irakli-kadina-irkci-yanit/882670 adresinden
alınmıştır
Canatan, K. (1995). Avrupa'da müslüman azınlıklar. İstanbul: İnsan Yayınları.
Dosanj, A. (2020, Haziran 19). Opinion: The subtleties of racism in food culture. Eatnorth:
https://eatnorth.com/aman-dosanj/opinion-subtleties-racism-food-culture adresinden alınmıştır
Ertan, S. ( 2012). Almanya'da ırkçılık ve antisemitizm (Yüksek Lisans Tezi): Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler
Enstitüsü, Ankara.
Evanschitzky, H., Wangenheim, F., Woisetschlager, D., & Blut, M. (2008). Consumer Ethnocentrism in the German
Market. International Marketing Review, 25(1), 7-31.
Fanon, F. (1972). Für eine afrikanische Revolution. Politische Schriften, 38-52.
Değişgel, S. & Özdoğan, O.N. JOTAGS, 2021, 9(2)
Farrell, J. (2017, Ağustos 11). Dutch rental agency tells woman she can only lease apartment if she cooks the 'Western
way'. Independent: https://www.independent.co.uk/news/world/europe/rental-agency-woman-apartmentwestern-way-cooked-holland-dutch-netherlands-a7888816.html adresinden alınmıştır
Frankfurter Allgemeine. (2012, Ocak 17). Döner-Morde“ verharmlost Verbrechen. Frankfurter Allgemeine Zeitung:
https://www.faz.net/aktuell/gesellschaft/unwort-des-jahres-doener-morde-verharmlost-verbrechen11610186.html adresinden alınmıştır
Fuchs, V. C. (2012). Wie der Begriff "Döner-Morde" entstand. Der Spiegel Panorama:
adresinden alınmıştır
Garine, I. D. (2001). Views about food prejudice and stereotypes. Social Science Information, 487-507.
Göle, N. (2015). Gündelik yaşamda avrupalı müslümanlar. İstanbul: Metis Yayınları (Fransızca Basım: Edition La
Decouverte).
Hardy, C. (2016). Charlie Hebdo cartoon sparks fury in Italy. Euro News:
https://www.euronews.com/2016/09/04/charlie-hebdo-cartoon-sparks-fury-in-italy adresinden alınmıştır
Hinrichs, V. P. (2011). "Unser Sohn" Uwe Böhnhardt, der Terrorist. Die Welt Politik:
https://www.welt.de/politik/deutschland/article13783548/Unser-Sohn-Uwe-Boehnhardt-der-Terrorist.html
adresinden alınmıştır
Keneş, H. Ç. (2014). Yeni ırkçı söylemlerin eklemli niteliği ve medyanın işlevi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi,
(2), 407-433.
Killer Coke. (2020). Killer Coke: http://killercoke.org/#enter adresinden alınmıştır
Kushner, J. (2017). 10 Murders, 3 Nazis, and Germany’s Moment of Reckoning. Foreign Policy:
https://foreignpolicy.com/2017/03/16/10-murders-3-nazis-and-germanys-moment-of-reckoning/ adresinden
alınmıştır
Maclean, S. (2011). Islamist group in Somalia bans samosas after deciding they're too Western. Daily Mail:
https://www.dailymail.co.uk/news/article-2018858/Islamist-group-Somalia-bans-samosas-deciding-theyreWestern.html adresinden alınmıştır
Mangır, M. (1987). Yiyecek alışkanlıkları. Gıda/The Journal Of Food, 12(1), 55-59.
Marashi, İ. A. (2019). Gastronomic racism' and the Christchurch massacre. TRTWORLD:
https://www.trtworld.com/opinion/gastronomic-racism-and-the-christchurch-massacre-25215 adresinden
alınmıştır
Meager, D. (2016). Why this swiss politician wants to ban kebabs. Vice.com:
https://www.vice.com/en_uk/article/ypebew/why-this-swiss-politician-wants-to-ban-kebabs adresinden
alınmıştır
Milliyet. (2016). İsviçre’de kebap yasağı için kampanya. https://www.milliyet.com.tr/dunya/isvicre-de-kebapyasagi-icin-kampanya-2311146 adresinden alınmıştır
Değişgel, S. & Özdoğan, O.N. JOTAGS, 2021, 9(2)
Mustefa, Z. (2016). Vice.com. Britain’s Muslim Takeaway Workers Are Suffering Islamophobic Attacks:
https://www.vice.com/en_us/article/d7kkew/britains-muslim-takeaway-workers-are-suffering-islamophobicattacks adresinden alınmıştır
Özbek, S. (2003). Irkçılık. İstanbul: Bulut Yayınları.
Pelissier, J.-P. (2014). In France, Kebabs Get Wrapped Up in Identity Politics. Newsweek:
https://www.newsweek.com/france-kebabs-get-wrapped-identity-politics-280426 adresinden alınmıştır
Perşembe, E. (2005). Almanya'da türk kimliği - din ve entegrasyon. Ankara: Araştırma Yayıncılık.
Pinceton. (2017). Princeton university web site. http://web.princeton.edu/sites/pei/pdf/CarloPetriniBio.pdf
adresinden alınmıştır
Raffard, P. (2016). Avrupa ve türk mutfağı harmanı: "Seni hem seviyorum, hem sevmiyorum". O. N. Özdoğan içinde,
Yiyecek içecek endüstrisinde trendler II (s. 11-29). Ankara: Detay Yayıncılık.
Rızaoğlu, B., Ayazlar, R. A., & Gençer, K. (2013). Yiyecek deneyimiyle ilgili bireysel eğilimlerin sosyo-demografik
özellikler açısından değerlendirilmesi: Kuşadasına gelen yabancı turistler örneği. 14.Ulusal Turizm Kongresi
Bildiri Kitabı, 669-687.
Saran, S. (2019). Racism in food? US, North European cuisines enjoy a privileged status, while others are named
'ethnic'. The Economic Times: https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/food-drinks/why-isour-food-called-ethnic/articleshow/71130768.cms?from=mdr adresinden alınmıştır
Taşpınar, O. (2017). Gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilen ürünlerin marka farkındalık, bilinirlik ve marka
imajı ilişkisinin incelenmesi: Şaraplar üzerine bir araştırma. Journal of Current Researches on Social Sciences,
-226.
Taylor, A. (2015). French mayor rants against kebabs so critics declare an international kebab festival. Independent:
https://www.independent.co.uk/news/world/europe/french-mayor-rants-against-kebabs-critics-declare-aninternational-kebab-festival-a6721101.html adresinden alınmıştır
TBB (2020,). Berlin-Brandenburg Türkiye toplumu, https://tbb-berlin.de//ueber_den_tbb/selbstdarstellung
adresinden alınmıştır
Willsher, K. (2011). France bans ketchup in cafeterias. Los Angeles Times: https://www.latimes.com/world/la-xpm2011-oct-06-la-fg-france-ketchup-20111006-story.html adresinden alınmıştır
Wolf, R., & Le Guin, C. (2007). Race and racism. Oregon: Portland Community College.
Worley, W. (2016). Moscow threatens to ban kebabs. Independent:
https://www.independent.co.uk/news/world/asia/moscow-authorities-threaten-to-ban-kebabs-from-the-russiancapitals-streets-a7003256.html adresinden alınmıştır
Yılmaz, F. (2008). Avrupa'da ırkçılık ve yabancı düşmanlığı. Ankara: Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu
Yayınları.
Zafar, R. (1999). The signifying dish: Autobiography and history in two black women's cookbooks. Femnist Studies,
(2), 449-469.
Değişgel, S. & Özdoğan, O.N. JOTAGS, 2021, 9(2)
Zeit Online. (2020). Studie liefert Hinweise auf rassistische Polizisten. Zeit Online: https://www.zeit.de/news/2020-
/11/studie-liefert-hinweise-auf-rassismus-bei-der-polizei adresinden alınmıştır
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
