Türkiye’deki Mağaraların Sağlık Turizmi Kapsamında İncelenmesi (Investıgatıon of Caves in Turkey Within The Scope of Health Tourism)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1069Anahtar Kelimeler:
Sağlık turizmi- Mağara- Mağara turizmiÖz
Türkiye mağaralar açısından zengin bir ülkedir. Bu mağaralar bilimsel, estetik, kültürel, sağlık, sportif ve macera gibi farklı amaçlarla kullanılmaktadır. Sağlık amaçlı kullanılan mağaralar, içerisinde yer alan atmosfer özelliklerine göre çeşitlenmektedir ve tuz tedavisi, radon terapi ve termal kaynaklı mağaralar olarak sınıflandırılabilmektedir. Bu kapsamda, çalışmanın amacı Türkiye’deki mağaraların sağlık turizmi kapsamında kullanım amacına göre incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda ilk olarak resmi web sayfaları incelenmiş ardından yine illerle ilgili olarak farklı web sayfalarındaki bilgiler toplanmıştır. Ayrıca ikincil veri kaynaklarından faydalanılarak mağaralar hakkındaki bilgiler incelenmiştir. Çalışmada elde edilen veriler doğrultusunda 17 mağaranın sağlık turizmi kapsamında kullanılabildiği tespit edilmiştir. Bu mağaralardan 11 tanesi turizme açık mağara iken, 6 tanesi turizme açık değildir. Türkiye’de sağlık turizmi kapsamında ele alınabilecek en önemli mağara Damlataş Mağarası’dır. Bunun yanında Çankırı ve Iğdır’da bulunan tuz mağaraları da sağlık turizmi kapsamında önemli mağaralar olarak değerlendirilebilmektedir.
Referanslar
Akça, H.; Sayılı, M. & Cafri, R. (2016). Analysing expenditure of same-day visitors in cave tourism: the case of Turkey. Tourism Economics, 22 (1), 47–55 doi: 10.5367/te.2014.0413
Akpınar Külekçi, E. & Sezen, I. (2018). Bir Ekoturizm Aktivitesi Olarak Mağara Turizmi; Erzurum İli Elmalı Mağarası Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 3(1):66-75, https://doi.org/10.30785/mbud.372754
Anadolu Ajansı. (2020). https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/800-yillik-madenden-yilda-150-bin-ton-tuz-cikariliyor/1971838 (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Antalya Valiliği. (2022). Damlataş Mağarası. http://www.antalya.gov.tr/kurumlar/antalya.gov.tr/Site/sehir_kartlari/magara/alanya_damlatas_mgr.pdf (Erişim Tarihi: 05.06.2022).
Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2022). https://antalya.ktb.gov.tr/TR-68445/magara-turizmi.html#:~:text=Antalya'da%20turizme%20a%C3%A7%C4%B1lmay%C4%B1%20bekleyen,Zeytintas%C4%B1%20Ma%C4%9Faras%C4%B1%20bunlar%C4%B1n%20ba%C5%9F%C4%B1nda%20gelmektedir (Erişim Tarihi: 05.06.2022).
Antalya Valiliği, 2022, http://www.antalya.gov.tr/kurumlar/antalya.gov.tr/Site/sehir_kartlari/magara/alanya_damlatas_mgr.pdf (Erişim Tarihi: 05.06.2022).
Bartın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2022). Mağaralar. https://bartin.ktb.gov.tr/TR-69021/magaralar.html (Erişim Tarihi: 05.06.2022).
Bocic, N.; Lukic, A. & Opacic, V.T. (2006). Management Models And Development Of Show Caves As Tourist Destinations İn Croatia. Acta Carsologica, 35(2), 13–21.
Birinci, S. & Zaman, M. (2016). Çımağıl Mağarası (Bayburt) ve Çevresinin Ekoturizm Potansiyeli. Turkish Studies, 11(2), 241-258, http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9171
Burtan Doğan, B. & Aslan, A. (2019). Türkiye'de Sağlık Turizminin Mevcut Durumu ve Ülke Ekonomisine Katkıları, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(18), 390-418.
Chiarini, V.; Duckeck, J. &Waele, J. D. (2022). A Global Perspective on Sustainable Show Cave Tourism. Geoheritage, 14(82), s. 82-109, https://doi.org/10.1007/s12371-022-00717-5
Cousıns, J.A. & Compton, S.G. (2005). The Tongan Flying Fox Pteropus Tonganus: Status, Public Attitudes And Conservation İn The Cook Islands. Oryx, 39, 196-203.
Çankırı Valiliği. (2022). Tuz Mağarası. http://www.cankiri.gov.tr/tuz-magarasi (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022a). Dupnisa Mağarası. https://www.magaralar.gov.tr/detail/dupnisa-magarasi-/42 (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022b). Tınaztepe Mağarası. https://www.magaralar.gov.tr/detail/tinaztepe-magarasi--/44 (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022c). Oylat Mağarası. https://www.magaralar.gov.tr/detail/oylat-magarasi--/22 (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Çiçekoğlu, P. (2012). Haloterapi, tuz terapisi ve speleoterapi. Çankırı Tuz Çalıştayı Raporu, Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı, 61-66.
Davidson, P. & Black, R. (2007). Voices From The Profession: Principles Of Successful Guided Cave İnterpretation. Journal of Interpretation Research, 12(2), 25–43, https://doi.org/10.1177/109258720701200203
Debata, S. (2020). Bats İn A Cave Tourism And Pilgrimage Site İn Eastern India: Conservation Challenges. Oryx, 55(5), 684 – 691, doi:10.1017/S003060531900098X
Demir, B. M. (2009). Terapötik Jeoloji (Jeolojik malzeme, süreç ve mekânların insan sağlığında tedavi edici etkisi). Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 33(1), 63-70.
Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2022). Mağara Turizmi. https://denizli.ktb.gov.tr/TR-211850/magara-turizmi.html (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Düzce İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2022). Fakıllı Mağarası. https://duzce.ktb.gov.tr/TR-211206/fakilli-magarasi.html (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Gümüşhane İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2022). Karaca Mağarası. https://gumushane.ktb.gov.tr/TR-57888/karaca-magarasi.html (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Gürdal, M. (2014). Türkiye Turizm Coğrafyası “Profesyonel Turist Rehberi ve Gezi Klavuzu (2. Baskı). Ankara: Nobel Yayınclık.
Habertürk. (2019). https://www.haberturk.com/kahramanmaras-haberleri/67958080-15-bin-yillik-savruk-magarasi-sifa-dagitiyorastim-ve-bronsit-hastaligina-iyi-geldigi#:~:text=Kahramanmara%C5%9F'ta%2015%20bin%20y%C4%B1ll%C4%B1k,Poleosen%20d%C3%B6neminde%20olu%C5%9Ftu%C4%9Fu%20tahmin%20ediliyor (Erişim Tarihi: 06.06.2022).
Halilova, H., Yusufov, Z. & Ahundova, E. (2008). Türkiye ve Azerbaycan Tuz Mağaraları ve Sağlık Üzerine Etkileri. Uluslararası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Sempozyumu, kitabı içinde ss. 125-128.
Isparta İl Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü. (2022). Burdur İnsuyu Mağarası. https://isparta.ktb.gov.tr/TR-208728/burdur-insuyu-magarasi.html (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Itanyi, E.I.; Okonkwo, E.E & Eyisi, A.O. (2013). A preliminary study of cave, rock-shelters and waterfalls in Owerre-Ezukala, Orumba South Local Government Area of Anambra State, Nigeria. Journal of Tourism and Heritage Studies, 2(1), 32-43.
Karaman Valiliği. (2022). İncesu Mağarası. http://www.karaman.gov.tr/incesu-magarasi (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Kasalak, M.A. & Balıyev, V. (2020). Azerbaycan ve Türkiye’deki Tuz Mağaralarının Sağlık Turizmi Açısından Değerlendirilmesi. Uluslararası Kırsal Turizm ve Kalkınma Dergisi, 4(2), 70-78.
Kıral, B. (2020). Nitel Bir Veri Analizi Yöntemi Olarak Doküman Analizi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15: 170- 189.
Knezevic, R. & Zikovic, R.G. (2016). Analysis Of The Condition And Development Opportunities Of Cave Tourism İn Primorsko Goranska Country. Turizam Journal. 15, 11-25.
Lobo, H.A. & Moretti, E.C. (2009). Tourism in Caves and The Conservation of The Speleological Heritage: The Case of Serrada Bodoquena (Mato Gross Do Sul State, Brazil). Acta Carsologıca, 38/2-3, 265-276, ttps://doi.org/10.3986/ac.v38i2-3.127
Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2022). Mağaralar. https://mersin.ktb.gov.tr/TR-73460/magaralar.html#:~:text=Narl%C4%B1kuyu%20Kasabas%C4%B1%2C%20Hasanaliler%20Mahallesinde%20yer,metre%20uzunlu%C4%9Funda%20bir%20ma%C4%9Fara%20vard%C4%B1r (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
MTA. (2022). Karst ve Mağara Nedir. https://www.mta.gov.tr/v3.0/arastirmalar/karst-magara-nedir (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Nagy, K., Kavası, N. Kovacs, T. & Somlai, J. (2008). Radon Therapy And Speleotherapy in Hungary. Press Therm Climat,145, 219-225.
Okonkwo, E.E.; Afoma, E. & Martha, I. (2017). Cave Tourism and its Implications to Tourism Development in Nigeria: A Case Study of Agu-Owuru Cave in Ezeagu. International Journal of Research in Tourism and Hospitality (IJRTH), 3(3), 16-24, http://dx.doi.org/10.20431/2455-0043.0303003
Özsarı, S.H. & Karatana, Ö. (2013). Sağlık Turizmi Açısından Türkiye’nin Durumu. J Kartal TR, 24(2), 136-144, doi: 10.5505/jkartaltr.2013.69335
Öztürk, A. & Öztürk, Y. (2018). Rekreasyonel Etkinlik Bağlamında Tuz Mağaralarının Kullanımı. Uluslararası Beden Eğitimi, Spor, Rekreasyon ve Dans Kongresi 2018. “Sporda Küresel Hedefler” 26-28 Nisan 2018 Nişantaşı Üniversitesi, İstanbul, Türkiye.
Pandey, U. (2018). Cave Tourism in the Heart of India: A Study of Madhya Pradesh. Journal of Emerging Technologies and Innovative Research (JETIR), 5(12).
Pennisi, L.A.; Holland, S.M. & Stein, T.V. (2004). Achieving Bat Conservation Through Tourism. Journal of Ecotourism, 3, 195-207.
Rindam, M. (2014). Cave Tourism: The Potentials of Ascar Cave as a Natural Tourism Asset at Lenggong Valley, Perak. SHS of Conferences Centre for Distance Education, University Sains Malaysia, DOI: 10.1051/shsconf/2014120101
Song, L.; Wei, X. & Liang, F. (2000). The Influences Of Cave Tourısm On Co2 And Temperature In Baıyun Cave, Hebel, China. International Journal of Speleology (Edizione Italiana) 29B(1/4), 77 – 87, DOI:10.5038/1827-806X.29.1.4
Şenol, F. (2008). Turizm Coğrafyası Yöresel Turizm Kaynaklarımız ve Dünya Harikaları. Ankara: Detay Yayıncılık.
Şimşek, O. (2020). Nahcivan Duzdağın Sağlık Turizm Potansiyeli. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 21-38. DOI:10.9775/kausbed.2020.002
Takahashi M. & Kojima S. (2006). Suppression Of Atopic Dermatitis And Tumor Metastasis İn Mice By Small Amounts Of Radon. Journal of Radiation Research. 165, 337-342, DOI: 10.1667/rr3501.1
TheSaltRoom. (2022). https://thesaltroom.ca/history/ (Erişim Tarihi: 16.06.2022).
Timur, U.P.; Orhan, M. & Aksüt, A. (2014). Çankırı Kaya Tuzu Mağarasının ve Yakın Çevresinin Turizm ve Rekreasyonel Amaçlı Kullanımının İrdelenmesi. Ormancılık Dergisi, 10(1), 97-113.
Tokat Valiliği. (2022). Ballıca Mağarası. http://www.tokat.gov.tr/ballica-magarasi (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Türkiye Kültür Portalı. (2022). Tuz Mağaraları – Iğdır. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/igdir/gezilecekyer/tuz-magaralari#:~:text=Tuz%20ma%C4%9Faralar%C4%B1%20Tuzluca%20%C4%B0l%C3%A7esi'nde,yolu%20hastal%C4%B1%C4%9F%C4%B1na%20iyi%20geldi%C4%9Fi%20bilinmektedir (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü. (2022). Bursa Mağaraları. https://yigm.ktb.gov.tr/TR-10006/bursa-magaralari.html (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Yozcu, S. (2020). Türkiye Mağara Turizmine Yönelik Bir Değerlendirme, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 1493-1508.
Zonguldak Valiliği. (2022). Gökgöl Mağarası. http://www.zonguldak.gov.tr/gokgol-magarasii (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
koy (2022). Tulumtaş Mağarası. https://www.9koy.org/ankaranin-damlatasi-tulumtas-magarasi-sifa-dagitacak-0212210705.html (Erişim Tarihi: 13.06.2022).
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
