Sokak Lezzetlerini Tüketme Niyetine Etki Eden Değişkenlerin Planlı Davranış Teorisi Kapsamında İncelenmesi: Antalya Örneği (Examining the Variables Affecting the Intention to Consume Street Tastes within the Scope of Planned Behavior Theory: The Case of Antalya)

Filiz ARSLAN; Özkan ERDEM

doi:10.21325/jotags.2022.1067

Yazarlar

Filiz ARSLAN
Özkan ERDEM

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1067

Anahtar Kelimeler:

Sokak lezzetleri- Planlı davranış teorisi- Sokak lezzetleri tüketme niyeti

Öz

Çalışmanın amacı, Türkiye’nin en çok tercih edilen tatil destinasyonlarından biri olan Antalya sokak lezzetlerinin Planlı Davranış Teorisi kapsamında ele alınması ve tüketicilerin Antalya sokak lezzetlerini tüketme niyeti ile öznel norm, algılanan davranışsal kontrol ve sokak lezzetleri tüketme tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın hazırlanmasında nicel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Bu kapsamda veriler, Antalya Sokak lezzetlerini deneyimleyen 347 katılımcıdan anket uygulaması ile elde edilmiştir. Veriler çoklu regresyon ve korelasyon analizine tabi tutulmuştur. Gerçekleştirilen analiz sonucunda sokak lezzetlerini tüketme niyeti ile öznel norm, algılanan davranışsal kontrol ve davranışa yönelik tutumları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Diğer ifadeyle öznel norm, algılanan davranışsal kontrol ve sokak lezzetlerine yönelik tutumları, sokak lezzetlerini tüketme niyetini etkilemektedir. Araştırma kapsamına alınan katılımcıların bir ayda sokak lezzetlerini tüketme sıklığı %47, 3 ile 1-5 kez arası olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların bir ayda sokak lezzetlerine harcadıkları bedelin ise %36,9 ile 0-200-TL arası olduğu bulunmuştur. Gerçekleştirilen farklılık analizi sonucunda ise cinsiyet, yaş, eğitim durumu, meslek ve beslenme ile ilgili sorunu olma değikenleri arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir.

Referanslar

Aksoy, M. & Sezgi, G. (2015). Gastronomi Turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Gastronomik Unsurları, Journal of Tourism and Gastronomy Studies. 3(3), (2015) 79-89.

Albayrak, A. S. (2014); Otokorelasyon Durumunda En Küçük Kareler Tekniğinin Alternatifi Otoregresyon Teknikleri ve Bir Uygulama, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 19, Sayı 1, s. 1-20.

Arslan, F. (2019). Yiyecek-İçecek Çalışanlarında Dönüşümcü Liderlik ve Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Psikolojik Güçlendirmenin Aracı Etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. BEÜ Sosyal bilimler Enstitüsü.

Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211.

Ballı, E. (2016). Gastronomi Turizmi Açısından Adana Sokak Lezzetleri, Journal of Tourism and Gastronomy Studies. DOI: 10.21.325/jotags.2016.18.

Barro, N., Nikiéma, P., Ouattara, C. A. T. & Traoré, A. S. (2002). Evaluation de l’hygiène et de la qualité microbiologique de quelques aliments rue et les caractéristiques des consommateurs dans les villes de Ouagadougou et de Bobo-Dioulasso. Rev Sci Tec Sci Santé, 25, 7-21.

Buscemi, S., Barile, A., Maniaci, V., Batsis, J. A., Mattina, A. & Verga, S. (2011). Characterization of street food consumption in Palermo, possible effects on health. Nutrition Journal, 10, 119.

Campbell, P. T. (2011). Assessing the knowledge, attitudes and practices of street food vendors in the city of Johannesburg regarding food hygiene and safety. Erişim tarihi: 25 Aralık 2021, http://etd.uwc.ac.za/xmlui/bitstream/handle/11394/1827/Campbell_MP H_2011.pdf?sequence=1&isAllowed=y.

Cardoso, R. C. V., Companion, M. & Marras, S.R. (2014). Street food culture, economy, health and governance. Milton Park: Routledge is an imprint of the Taylor & Francis Group.

Choudhury, M., Mahanta, L., Goswami, J., Mazumder, M., & Pegoo, B. (2011). Socio-economic profile and food safety knowledge and practice of street food vendors in the city of Guwahati, Assam, India. Food Control, 22, 196-203.

Chukuezi, C. O. (2010). Food safety and hygienic practices of street food vendors in Owerri, Nigeria. Studies in Sociology of Science,1(1), 50–57.

Dawson, R. J. & Canet, C. (1991). International activities in street foods. Food Control, 135-138.

Demir, Ş. Akdağ, G, Sormaz, Ü. & Özata, E, (2018). Sokak Lezzetlerinin Gastronomik Değeri: İstanbul Sokak Lezzetleri. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2 (EK1), 589-601.

Dönmez-Polat, D. & Gezen, A. (2017). Gastronomide sokak yiyecekleri ve satıcıları: Teorik bir çalışma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5 (2), 117-124.

Enright, M. J., & Newton, J. (2005). Determinants of tourism destination competitiveness in Asia Pacific: Comprehensiveness and universality. Journal of travel research, 43(4), 339-350.

FAO. (1989). Street foods. A summary of FAO studies and other activities relating to street foods. Rome: FAO.

Gadaga, T. H., Zulu, R., Graffham, A. & Chibanda, D. (2005). Improving the safety of street vended foods in Southern Africa. Erişim tarihi: 10 Aralık 2017, file:///C:/Users/B%C3%9C%C5%9ERA/Downloads/Improving_the_safety_ of_informally_vended_foods_in.pdf.

Hair, J., Anderson, R.E., Tahtam, R.L., Black, W.C. (1998). Multivariate Data Analysis (5. Baskı), Prentice Hall Inc, New Jersey, USA.

Isaacs, B. (2014). The tastiest food is in the small streets: The politics of flavor and nostalgia in Bangkok. R.C. Vieira-Cardoso, M. Companion ve S.R. Marras içinde, Street Food: Culture, economy, health and governance (ss. 195-213). Oxon: Routledge.

İrigüler, F. Öztürk, B. & Güven, S. (2016). Sokak Yemekleri (Street Foods), Yiyecek İçecek Endüstrisinde Trendler, 2, (217-238).

Karsavuran, Z. (2018). Sokak Yemekleri: Farklı Disiplinlerin Yaklaşımı ve Gastronomi Turizmi Alanında. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(1), 246-265.

Keskin, E. Örgün, E. & Akbulut, B. (2017). Gastronomi Kavramının Kelime ilişkilendirme Testi Aracılığıyla Analizi, Journal of Tourism and Gastronomy Studies. 5(3) (2017) 255-267.

Kim, E. Ham, S. Ynag I. & Choi, J. (2013). The Roles of Attitude, Subjective norm, and perceived behavioral control in the formation of consumers’ behavioral intention to read menü labels in the restaurant industry. International Journal of Hospitality Management, 35, 203-213.

Kok, R. & Balkaran, R. (2014). Street food vending and hygiene practices and ımplications for consumers. Journal of Economics and Behavioral Studies, 6(3), 188-193.

Kraig, B. & Sen, C. T. (2013). Street Food around the World. California: ABC-CLIO, LLC.

Lee, T. (2009). Astructural model to examine hoew destination image, attitude, and motivation affect the future behavior of tourists. Lesure Sciences. 31(3), 215-236.

Proietti, I., Frazzoli, C., Mantovani, A. (2014). Identification and management of toxicological hazards of street foods in developing countries. Food and Chemical Toxicology, 63, 143-152.

Richards, G. (2002). Gastronomy: An essential ingredient in tourism production and consumption? A. M. Hjalager ve G. Richards içinde, Tourism and Gastronomy (ss. 3-20). Londra: Routledge.

Sezgin, A. C. &Şanlıer, N. (2016). Street food consumption in terms of the food safety and health. Journal of Human Sciences, 13(3), 4072-408

Solunoğlu, A. (2018). Sokak lezzetlerine ilişkin tüketici tutumları: Gaziantep ve İstanbul örnekleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Telfer, D. J., & Wall, G. (2000). Strengthening backward economic linkages: Local food purchasing by three Indonesian hotels. Tourism Geographies: An International Journal of Tourism Space, Place and Environment ,2(4), 421–447

Şahin, E. & Solunoğlu, A. (2019). Planlı Davranış Teorisi Kapsamında Sokak Yemeği Yeme Niyetinin Ölçülmesi: Mersin Örneği, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 16(3), 383-397.

Telfer, D.J. & Wall, G. (2000). Strengthening backward economic linkages: local food purchasing by three Indonesian hotels. Tourism Geographies, 2, 421-447.

Torres-Chavarria, L. C. & Phakdee-auksorn, P. (2017). Understanding international tourists' attitudes towards street food in Phuket, Thailand. Tourism Management Perspectives, 21, 66-73.

Http-1:https://antalyacityzone.com/sehrini-tani/antalyada-sokak-lezzetlerini-yeniden--yorumlayan-mekanlar/129; Erişim Tarihi: 06.02.2022

Http-2:https://gezilinki.com/antalya-sokak-lezzetleri-en-iyi-5-sokak-lezzeti/; Erişim Tarihi: 06.02.2021