Anlık Duygu Durumunun Gıda Neofobi Üzerine Etkisi (Effect of Emotion Status on Food Neophobia)

Merve ONUR; Rabia BÖLÜKBAŞ

doi:10.21325/jotags.2021.945

Yazarlar

Merve ONUR
Rabia BÖLÜKBAŞ

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2021.945

Anahtar Kelimeler:

Anlık duygu- Duygu durumu- Gıda neofobi- Yeni yiyecek tüketme niyeti

Öz

Duygu durumu bireylerin biliş ve davranışlarını etkileyen temel bir faktör olarak kabul edildiğinden onların beslenmelerindeki davranışlarına da yön vermektedir (Er vd, 2008; Özenoğlu, 2018). Duygu durumların bireylerin beslenmesi üzerinde önemli rol oynaması onların yeni yiyeceklere karşı tutumlarını da etkileyebileceğini düşündürmektedir. Bu kapsamda çalışmanın temel amacını anlık duygu durumunun yeni yiyecekleri tüketme davranışı üzerindeki etkisinin incelenmesi oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda anketler sosyal medya üzerinden kolayda örnekleme metoduyla araştırmaya katılmak isteyen gönüllü tüketiciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada anlık duygu durumunun gıda neofobisi üzerinde etkisinin olup olmadığı Pearson korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar kapsamında anlık duygu durumu boyutlarından biri olan olumlu duygu durumun gıda neofobisi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde bir etkisi olduğu tespit edilirken, olumsuz duygu durumun neofobi üzerinde herhangi bir etkisi olmadığı belirlenmiştir.

Referanslar

Ceylan, V. & Akar Şahingöz, S. (2019). Yetişkin Bireylerde Gıda Neofobi Düzeyinin Belirlenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7 (2), 772-784. DOI: 10.21325/jotags.2019.391.

Dantec, M., Mantel, M., Lafraire, J., Rouby, C., & Bensafi, M. (2021). On the contribution of the senses to food emotional experience. Food Quality and Preference, 92, 104120.

Derinalp Çanakçı, S., & Birdir, K. (2020). The relation among food involvement, food variety seeking and food neophobia: A study on foreign tourists visiting Turkey. Current Issues in Tourism, 23(8), 917-928.

El-Said, O. A., Smith, M., & Al Ghafri, W. (2021). Antecedents and outcomes of dining experience satisfaction in ethnic restaurants: The moderating role of food neophobia. Journal of Hospitality Marketing & Management, 1-26.

Er, N., Hosrik, E., Ergün, H., & Serif, M. (2008). Duygu durum degisimlemelerinin otobiyografik bellek üzerindeki etkileri. Türk Psikoloji Dergisi, 23(62), 1.

Erdal, B., & Tepe, Y. K. (2021). Bireylerin Duygu Durum, İçedönük-Dışadönük Kişilik Özelliği ve Müzik Tercihleri Arasındaki İlişkiler. Psikoloji Çalışmaları, 41(2), 549-580.

Gibson, E. L. (2006). Emotional influences on food choice: sensory, physiological and psychological pathways. Physiology & Behavior, 89(1), 53-61.

Głuchowski, A., Czarniecka-Skubina, E., Kostyra, E., Wasiak-Zys, G., & Bylinka, K. (2021). Sensory Features, Liking and Emotions of Consumers towards Classical, Molecular and Note by Note Foods. Foods, 10(1), 133.

Hashemi, S., Mohammed, H. J., Kiumarsi, S., Kee, D. M. H., & Anarestani, B. B. (2021). Destinations food image and food neophobia on behavioral intentions: culinary tourist behavior in Malaysia. Journal of International Food & Agribusiness Marketing, 1-22.

He, W., Boesveldt, S., de Graaf, C., & de Wijk, R. A. (2016). The relation between continuous and discrete emotional responses to food odors with facial expressions and non-verbal reports. Food Quality and Preference, 48, 130-137.

Jiang, Y., King, J. M., & Prinyawiwatkul, W. (2014). A review of measurement and relationships between food, eating behavior and emotion. Trends in Food Science & Technology, 36(1), 15-28.

Kiliç, S. (2016). Cronbach's Alpha Reliability Coefficient. Psychiatry And Behavioral Sciences, 6(1), 47.

Kim, G. Y., Eves, A. & Scarles, C. (2009). Building a model of local food consumption on trips and holidays: A grounded theory approach. International Journal of Hospitality Management, 28, 423-431.

King, L. A., & Emmons, R. A. (1990). Conflict over emotional expression: Psychological and physical correlates. Journal of Personality and Social Psychology, 58(5), 64-877.

Kuzucu, Y. (2011). Duyguları ifade etme ölçeği’nin uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(3), 779-792.

Lyman, B. (1982). The nutritional values and food group characteristics of foods preferred during various emotions. The Journal of Psychology, 112(1), 121-127.

Macht, M. (1999). Characteristics of eating in anger, fear, sadness and joy. Appetite, 33(1), 129- 139.

Macht, M. (2008). How emotions affect eating: a five-way model. Appetite, 50(1), 1-11.

Macht, M., Haupt, C., & Ellgring, H. (2005). The perceived function of eating is changed during examination stress: a field study. Eating behaviors, 6(2), 109-112.

Mak, A. H. N., Lumbers, M., Eves, A. & Chang, R. C. Y. (2017). The effects of food-related personality traits on tourist food consumption motivations. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 22(1), 1-20.

Muhammad, R., Ibrahim, M. A., Ahmad, R., & Hanan, F. (2016). Psychological factors on food neophobia among the young culinarian in Malaysia: Novel food preferences. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 222, 358-366.

Özenoğlu, A. (2018). Duygu durumu, besin ve beslenme ilişkisi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(4), 357-365.

Pliner, P., & Hobden, K. (1992). Development of a scale to measure the trait of food neophobia in humans. Appetite, 19(2), 105-120.

Pliner, P., Eng, A. & Krishnan, K. (1995). The effects of fear and hunger on food neophobia in humans. Appetite, 25, 77–87.

Robbins, S. P., Judge, T. A. & Campbell, T. (2010). Organizational behaviour. Pearson Publishing, Harlow: Financial Times Prentice Hall.

Scherer, K. R. (2000). Emotion. M. Hewstone ve W. Stroebe (Ed.), Introduction To Social Psychology: A European Perspective İçinde (3. Bs.), (S. 151-191). Oxford: Blackwell.

Spinelli, S., & Jaeger, S. R. (2019). What do we know about the sensory drivers of emotions in foods and beverages?. Current Opinion in Food Science, 27, 82-89.

Tuorila, H., Lahteenmaki, L., Pohjalainen, L. & Lotti, L. (2001). Food neophobia among the Finns and related responses to familiar and unfamiliar foods, Food and Quality and Preference, 12, 29-37.

Üzülmez, M. (2018). Yabancı turistlerin Türk mutfağı seçim motivasyonlarının neofobi ve neofili düzeylerine göre incelenmesi: İstanbul'da bir araştırma. Yayımlanmış Doktora Tezi, Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.

Wadolowska, L., Zielinska, E. B. & Czarnocinska, J. (2008). Food choice models and their relation with food preferencesand eating frequency in the Polish population: POFPRES study. Food Policy, 33(2), 122-134.

White, B. A., Horwath, C. C., & Conner, T. S. (2013). Many apples a day keep the blues away–Daily experiences of negative and positive affect and food consumption in young adults. British Journal of Health Psychology, 18(4), 782-798.

Yamane, T. (2001). Temel örnekleme yöntemleri. Çev. Alptekin Esin vd. İstanbul: Literatür Yayın.

Yemez, İ., & Karaca, Ş. (2019). Anlık duygu durumu ve mutluluğun plansız satın almaya etkisi. Opus Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 1167-1193.

Yıldız, E. (2019). Yiyecekle ilgili kişilik özellikleri, sağlıklı yiyecek seçimi, sağlık değeri ve lezzet davranışı ilişkisi: Kayseri’deki restoranların müşterileri üzerinde bir araştırma. Yayımlanmış Doktora Tezi. Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.

Yiğit, S., & Doğubay M. (2020). Tüketicilerin yiyecekte yenilik korkusu düzeyleri üzerine bir araştırma (a research on food neophobia levels of consumers). Gastroia: Journal Of Gastronomy And Travel Research 4(1), 1-16, 2020 Issn: 2602-4144.