Kırım Tatar Mutfağının Nitel Olarak Araştırılması: Cantık Böreği Örneği (Qualitative Research of Crimean Cuisine: An Example of Cantık Pastry-Börek)

Alihan TUNCER; Abdullah BADEM

doi:10.21325/jotags.2021.938

Yazarlar

Alihan TUNCER
Abdullah BADEM

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2021.938

Anahtar Kelimeler:

Cantık böreği- Kırım Tatar mutfağı- Geleneksel hamur işleri- Kültürel miras

Öz

Ruslar tarafından zorlanan Türkiye’ye göçen Kırım Tatarları, Kırımdaki köy ve kasabalarında kullandıkları mutfak araç ve gereçleri de beraberlerinde getirerek Türkiye’de kullanmaya devam etmektedir. Bu çalışma ile Kırım Tatarlarının mutfak kültürünün daha çok tanınması ve unutulmaması için kayıt altına alınması amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği ile hazırlanmış olup Ankara ve Konya’da ikamet eden, Kırım kökenli Kırım Tatarları ile görüşme gerçekleştirilmiştir. 15 kadından oluşan katılımcılar Kırım Tatarlarının sivil toplum kuruluşları ve mahalle muhtarları aracılığıyla amaçlı örnekleme yöntemiyle tespit edilmiştir. Çalışma ile cantık böreğinin halen Kırım Tatarları tarafından yapıldığı belirlenmiştir. Kırım Tatarlarının kendi mutfağına özgü mutfak gereçleri bulunduğu ve halen kullanıldığı ve cantık böreğinin birkaç çeşidinin olduğu görülmüştür. Cantık böreği un, tuz, tereyağı, maya ve su ile hazırlanan hamurdan yapılmaktadır. İç harcı ise kıyma, patates, soğan ve baharatlardan oluşmaktadır. Gündelik hayatta öğünlerde veya öğün aralarında tüketimi sağlanan cantık böreği, kadınların altın günlerinde, misafirlikte veya toplantı vb. tüketilmektedir. Kırım Tatarlarında olduğu gibi kendine özgü mutfaklarımızın yemek kültürleri hakkında daha fazla araştırma yapılması gerekli olduğu düşünülmektedir.

Referanslar

Aktaş, Ö. (1999). Cantık. Geleneksel Kırım-Türk Yemeklerinin Örnekleri, içinde Ankara: Siyasal Kitabevi. 45-46.

Badem, A. (2021a). Traditional Turkish sweet bread discovered in famine: pear bread. Van Yüzüncü Yıl University the Journal of Social Sciences Institute, 53, 11-30.

Badem, A. (2021b). Traditional turnip meals of Konya. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9 (2), 725-743.

Baraz, N. (2001). Tatar yemekleri. [http://tataryemekleri.blogspot.com/2007/07/] Erişim tarihi: 02.10.2021

Baysal, A. (1993). Türk yemek kültüründe değişmeler, beslenme ve sağlık yönünden değerlendirme, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar (Cilt 3) içinde. Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayını.

Berkok, N., & Toygar, K. (1994). Kuzey Kafkas mutfak kültürü ve yemekleri. Ankara: Birlik Matbaacılık.

Beşirli, H. (2010). Yemek, kültür ve kimlik. Milli Folklor, 22, 87, 159-169.

Çetin, A. (2006). Memluk devletinde yemek kültürüne genel bir bakış. Milli Folklor, 72, 107-117.

Dündar Arıkan, A. (2017). Eskişehir’deki yiyecek içecek işletmelerinin menülerinde Eskişehir mutfağının yeri. Journal of Human Sciences, 14, 2, 2061-2077. doi:10.14687/jhs.v14i2.4646

Engin, M., Agi, F., Devlet, N. & Akış, A. (1976). Kazak ve Tatar Türkleri. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.

Ersoy, İ. (2018). Kırım Tatar kültürel kimliğinin müzik aracılığıyla görünümü: Derviza ritüeli ekseninde Kırım ansamblı performans analiz. Bilig, 84, 273-299.

Habiçoğlu, B. (1993). Kafkasya’dan Anadolu’ya göçler. İstanbul: Nart Yayıncılık.

Http, (2021). Kırım ve Nogay Tatar yemekleri. Alınan Yer: [http://tataryemekleri.blogspot.com/2010/12/kiyik-cantik.html] Erişim tarihi: 13.07.2021

Kırımer, H. (2015). Kırım Tatar mutfağı, Eskişehir: Emek Ofset Matbaacılık, ISBN: 978-605-85143-0-0

Kırımlı, H. (2017). Kırım Tatarları Kimdir? [http://www.kirimdernegi.org.tr/temel-bilgiler/kirim-tatarlari-kimdir] Erişim tarihi:02.10.2021

Long, L. M. (2004). Culinary tourism. Kentucky: The University Press of Kentucky.

Saçılık, M.Y. Çevik, S., & Toptaş, A. (2018). Geçmişin mutfağından gelecekteki sofralara: Bandırma-Erdek yöresinin gastronomik mirası. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 300, 319.

Şanlıer, N. Ve Arıkan, B., (2001). Elazığ mutfağından unutulmak üzere olan birkaç yemek, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar, içinde. Türk Halk Kültürü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları. Yayın no:29, 167-175.

Şanlıer, N., Cömert, M., Durlu Özkaya, F. (2012). Gençlerin Türk mutfağına bakış açısı. Milli Folklor, 94, 152-161.

Tekgül, N. ve Baykan, S., (1993). Evlerimizde pişirilen pilav çeşitleri, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar, içinde. Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, No:3, 1-11, Ankara.

Tekin H. H. (2006) Nitel araştırma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3, 13, 101-116.

Uludağ, S. (1988). İbn-i Haldun Mukaddime. (Düzenleyen: S. Uludağ) İstanbul: Dergâh Yayınları.

Ülküsal, M. (1980). Kırım Türk Tatarları dünü-bugünü-yarını. İstanbul: Baha Matbaası.