Restoranların Günümüz Teknolojisine Uyumunun Belirlenmesi için Endeks Oluşturulması ve Uyum Sıralamalarının Tespiti Üzerine Bir Araştırma (A Research on Creating the Index to Determine the Adaptation of Restaurants to Contemporary Technology and Determining the Adaptation Rankings)

Gülsün YILDIRIM; Gültekin ÇALIŞKAN

doi:10.21325/jotags.2021.895

Yazarlar

Gülsün YILDIRIM
Gültekin ÇALIŞKAN

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2021.895

Anahtar Kelimeler:

Akıllı turizm- Akıllılık endeksi- Akıllı şehir- Akıllı otel- Akıllı restoran

Öz

Teknolojik gelişmeler ile birlikte ortaya çıkan akıllı konseptlerde yapılan yatırımların değerlendirilebilmesi ve ölçülebilmesi için çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmada akıllı şehir ile başlayan ve akıllı otel konseptine uzanan süreçte bir alt boyut olarak değerlendirilebilecek ‘akıllı restoran ve mutfak’ uygulamaları ele alınmıştır. Yapılan bu çalışmanın temel amacı ‘5 yıldızlı otel işletmelerinde bulunan mutfak ve restoran departmanlarının teknoloji kullanım düzeyleri nedir’ sorusunun cevabını bulmaktır. Bu amaca ulaşabilmek için bir akıllılık endeksi oluşturulmuştur. Bu doğrultuda oluşturulan bu endeksin yeterliliğinin saptanabilmesi için alanında uzman kişilerin görüşlerine başvurulmuş ve endeksin değerlendirilmesi istenmiştir. Uzman görüşünden elde edilen bulgular ile endeksin son hali oluşturulmuştur. Oluşturulan bu endeks Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yer alan beş yıldızlı otel işletmelerine uygulanmıştır. İşletmelerden alınan veriler doğrultusunda işletmeler çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan TOPSİS tekniği kullanılarak günümüz teknolojisine uyum sırasına göre sıralanmıştır. Çalışma sonundaelde edilen bulgulara göre teknolojik donanım düzeyi yüksek olan işletmelerin, teknolojik donanımı daha düşük olan işletmelere göre bazı avantajları olduğu saptanmıştır.

Referanslar

Aksoğan, M., & Duman, M. Ç. (2018). Akıllı şehir uygulamaları; Malatya örneği, 1. Uluslararası Battalgazi Multi Disipliner Çalışmalar Kongresi, Malatya.

Alp, Ö. (2018). Akıllı şehirlerde siber güvenlik, (Doktora Tezi), İstanbul Bilgi Üniversitesi, İstanbul.

Armağan, M. V. (2018). Bilgi toplumunda akıllı şehirler ve katılımcı yurttaşlık (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Ataman, H. (2018). Akıllı turizm ve akıllı destinasyonlar: Edremit körfezine yönelik uygulama (Yüksek Lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.

Atan, S. (2016). Metin madenciliği ile sentiment analizi ve borsa istanbul uygulaması (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Birdir, S. S.,& Kale, E. Y. (2014). Restoran işletmelerinde yenilik uygulamaları: Mersin ve Adana örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 11(3).

Buhalis, D., & O'Connor, P. (2005). Information communicationtechnologyrevolutionizingtourism. Tourism Recreation Research, 30(3), 7-16.

Buhalis, D., & Amaranggana, A. (2014). Smart Tourism Destinations. Information andCommunication Technologies in Tourism, 553-564.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Örnekleme yöntemleri. http://w3.balikesir.edu.tr/~msackes/wp/wp-content/uploads/2012/03/BAY-Final-Konulari.pdf adresinden 01.08.2021 tarihinde alınmıştır.

Cabi, A., & Erbaşı, A. (2019). Akıllı turizm bağlamında akıllı otel işletmesi endeksi ve uygulaması, Sami Billur Yayıncılık, e-kitap.

Cankül, D. (2019). İşletmelerde yenilik uygulamaları: Restoran işletmeleri örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(2), 225-240.

Demir, A. (1998).Rasyonel seçim teorisi (Doktora Tezi).Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Ertuğrul, İ., & Özçil, A. (2014). Çok kriterli karar vermede TOPSIS ve VIKOR yöntemleriyle klima seçimi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 267-282.

Farsani, N. T.,Sadeghi, R., Shaflei, Z., & Sichani, A. S. (2015). Measurement of satisfactionwith ICT servicesımplementationandınnovation in restaurants (casestudy: Isfahan, Iran). Journal of Travel ve Tourism Marketing, 1-13.

Gretzel, U., Sigala, M., Xiang, Z., & Koo, C. (2015a). Smart tourism: foundations and developments. Electronic Markets, 25(3), 179-188.

Gretzel, U., Werthner, H., Koo, C., & Lamsfus, C. (2015b). Conceptual Foundations for Understanding Smart Tourism Ecosystems. Computers in Human Behaviour, 50, 558-563.

Güleş, H. K., Bülbül, H., & Çağlıyan, V. (2004). Bilişim teknolojileri kullanımının işletme performansına etkisi: küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerinde bir uygulama. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 3(6), 61-83.

Hazarhun, E., & Yılmaz, Ö. D. (2020).Restoranlarda dijital dönüşüm: Touch restoran örneği. Gastroia: Journal of Gastronomyand Travel Research, 4(3), 384-399.

Karakaş, E. (2020). Akıllı destinasyon uygulamalarının turistik satın alma davranışı ve yerel halkın yaşam kalitesi üzerine etkisi (Doktora Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çanakkale.

Kaur, K., & Kaur, R. (2016). Internet of thingstopromotetourism: an insightinto smart tourism. International Journal of Recent Trends in Engineering and Research, 2(4), 357–361.

Kılıç, S. (2013). Örnekleme yöntemleri. Journal of Mood Disorders, 3(1), 44-6.

Kirman, M. A. (2011).Din sosyolojisi terimleri sözlüğü, (2. Baskı) İstanbul: Rağbet Yayıncılık.

Kirman, M. A. (2013). Rasyonel seçim kuramı. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (22), 66-98.

Kocacık, F. (2003). Bilgi toplumu ve Türkiye. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 1-10.

Kumar, V. T. M. (2017).Smart economy in smart cities. International CollaborativeResearch: Ottawa, St. Louis, Stuttgart, Bologna, Cape Town, Nairobi, Dakar, Lagos, New Delhi, Varanasi, Vijayawada, Kozhikode, Hong Kong.

Küçük, Z. K., & Ekren, N. (2020).Akıllı mutfak için tasarlanmış sistemler üzerine bir derleme. International Periodical of Recent Technologies in AppliedEngineering, 2(1), 25-34.

Ottenbacher, M., & Gnoth, J. (2005). How to develop successful hospitality innovation. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 46(2), 205-222.

Ömürbek, N., & Aksoy, E. (2016). Bir petrol şirketinin çok kriterli karar verme teknikleri ile performans değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(3).

Özdemir, P. G., Tanhan, F., & Özdemir, O. (2018). Psikiyatride rasyonel seçim teorisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 10(4), 494-505.

Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) Gıda Atığı Liderler Ağı Zirvesi. (2018). Liderler ağı zirvesi. https://www.tgdf.org.tr/tgdf-sifir-gida-atigi-liderler-agi-zirvesi-ankarada-yapildi/ 18.12.2020 tarihinde adresinden alınmıştır.

Uyanık, Y. (2015). Akıllı şehirlerde ulaşım sistemleri.(Yüksek Lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Yıldırır, S. C., & Kaplan, B. (2019). Mobil uygulama kullanımının benimsenmesi: Teknoloji kabul modeli ile bir çalışma. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(19), 22-51.

Yıldız, A. (2019). Akıllı turizmin Türkiye’de uygulanabilirliği İstanbul örneği (Yüksek Lisans Tezi). Düzce Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Düzce.

Yıldız, E., &. Davutoğlu, N. A. C. İ.(2020). Turizm 4.0'dan Gastronomi 4.0'a giden yolda: Geleceğin restoranları ve yönetimi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(109).