Turizm İşletmeleri Çalışanlarının Çalışma Yaşamı Kalitesi, İş Tatmini Düzeyleri ve Performansları: Eğitim ve Geliştirme Faaliyetlerinin Aracı ve Örgütsel Sinizm Davranışlarının Düzenleyici Rolü (Quality of Work Life, Job Satisfaction, and Performance of Tourism Enterprises Employees: The Mediating Role of Training and Development Activities and Moderating Role of Organizational Cynicism)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2021.877Anahtar Kelimeler:
Çalışma yaşam kalitesi- İş tatmini- Performans- Eğitim ve geliştirmeÖz
Turizm işletmeleri, emek yoğun işletmelerdir. Bu nedenle turizm işletmelerinde, insan kaynağı önemli bir yere sahiptir. Çünkü turizm işletmelerini rakip işletmelerden ayıran en önemli etken sahip olduğu kalifiye insan kaynağıdır. Bu çalışmada çalışma yaşam kalitesinin, iş tatmini ve çalışan performansı üzerindeki etkisinde, eğitim ve geliştirmenin aracı, örgütsel sinizmin düzenleyici etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda araştırma modeli oluşturulmuştur. Araştırma modeli kapsamında hipotezler oluşturulmuştur. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmada veri toplama tekniği olarak anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye’de turizm sektöründe çalışanlar oluşturmaktadır. Kolayda örneklem yöntemi kullanılarak oluşturulan anket formu katılımcılara uygulanmıştır. Elde edilen veriler process makro uygulaması kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, çalışma yaşam kalitesi değişkeninin, iş tatmini ve çalışan performansı üzerine etkisinde, eğitim ve geliştirme değişkenin aracı, örgütsel sinizm değişkenin düzenleyici etkisi tespit edilmiştir. Ancak çalışma yaşam kalitesi değişkeninin, çalışan performansı üzerindeki etkisinde, eğitim ve geliştirme değişkenin etkisi tespit edilse de söz konusu etkinin anlamlı olmadığı saptanmıştır.
Referanslar
Abraham, R. (2000). Organizational cynicism: Bases and consequences. Genetic, social, and general psychology monographs, 126(3), 269.
Aguinis, H., & Kraiger, K. (2009). Benefits of training and development for individuals and teams, organizations, and society. Annual review of psychology, 60, 451-474.
Akar, H., & Üstüner, M. (2017). Çalışma yaşam kalitesi ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 159-176.
Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği. (2020). Turizm istihdamında durum, Resort Perspektif Dergisi, 21 (212). 25-26. https://drive.google.com/file/d/1v_9fFpeyWx EHKrsay0a_fvZiYTETbvRA/view
Anwar, G., & Shukur, I. (2015). The ımpact of training and development on job satisfaction: A case study of private banks in Erbil. International Journal of Social Sciences ve Educational Studies, 2(1), 65.
Arubayi, D. O., Eromafuru, E. D., & Egbule, A. C. S. (2020). Human resource development and employee performance: The role of individual absorptive capacity in the Nigerian oil sector. Journal of Management Information and Decision Sciences, 23(2), 1-15.
Aziri, B. (2011). Job satisfaction: A literature review. Management Research ve Practice, 3(4).
Badrianto, Y., & Ekhsan, M. (2020). Effect of work environment and job satisfaction on employee performance in pt. nesinak industries. Journal of Business, Management, ve Accounting, 2(1).
Başol, O., & Çömlekçi, M. F. (2020). İş tatmini ölçeğinin uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 1(2), 17-31.
Chaudhary, N. S., & Bhaskar, P. (2016). Training and development and job satisfaction in education sector. Training and Development, 2(8), 42-45.
Costen, W. M., & Salazar, J. (2011). The impact of training and development on employee job satisfaction, loyalty, and intent to stay in the lodging industry. Journal of Human Resources in Hospitality ve Tourism, 10(3), 273-284.
Çelik, C. (2019). İşletmelerde eğitim ve geliştirme uygulamalarının çalışanların örgütsel destek algısı ve iş motivasyonu üzerindeki etkisi: yazılım sektörü çalışanları üzerine bir araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Çöl, G. (2008). Algılanan güçlendirmenin işgören performansı üzerine etkileri, Doğuş Üniversitesi Dergisi, (9) 1, 35-46.
Dean Jr, J. W., Brandes, P., & Dharwadkar, R. (1998). Organizational cynicism. Academy of Management review, 23(2), 341-352.
Gliner, A. J., Morgan, A. G., & Leech, L. N. (2015). Uygulamada araştırma yöntemleri: Desen ve analizi bütünleştiren yaklaşım. (Çev: V. Bayar ve S. A. Bayar). Ankara: Nobel Yayınevi.
Gopinath, R. (2016). A Study on Training and Development in BSNL with special reference to Job Satisfaction in three different SSAs using Modelling. Global Journal for Research Analysis, 5(6), pp. 367-370.
Hameed, A., & Waheed, A. (2011). Employee development and its affect on employee performance a conceptual framework. International Journal of Business and Social Science, 2(13), 224-229.
Ishak, N., & Azizan, M. A. (2021). Efficiency management of quality working environment in construction industry. In AIP Conference Proceedings, 2347(1), p. 020061). AIP Publishing LLC.
Kalağan, G. (2009). Araştırma görevlilerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki, Akdeniz Üniversitesi (Yüksek Lisans Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Antalya.
Khan, R. A. G., Khan, F. A., & Khan, M. A. (2011). Impact of training and development on organizational performance. Global Journal of Management and Business Research, 11(7), 62-68.
Kraiger, K. (2003). Perspectives on training and development. In W. C. Borman, D. R. Ilgen, & R. J. Klimoski (Eds.), Handbook of psychology: Industrial and organizational psychology,12, 171–192. John Wiley ve Sons Inc.
Kusluvan, S., & Kusluvan, Z. (2000). Perceptions and attitudes of undergraduate tourism students towards working in the tourism industry in Turkey. Tourism Management, 21(3), 251-269.
Levine, M. F., Taylor, J. C., & Davis, L. E. (1984). Defining quality of working life. Human Relations, 37(1), 81-104.
Lévy-Garboua, L., Montmarquette, C., & Simonnet, V. (2007). Job satisfaction and quits. Labour Economics, 14(2), 251-268.
Loan, L. (2020). The influence of organizational commitment on employees’ job performance: The mediating role of job satisfaction. Management Science Letters, 10(14), 3307-3312.
Locke, E. A. (1970). Job satisfaction and job performance: A theoretical analysis. Organizational behavior and human performance, 5(5), 484-500.
Mishra, P. K. (2013). Job satisfaction. IOSR journal of humanities and social science, 14(5), 45-54.
Naseer, S. , Raja, U. , Syed, F., & Baig, M.U. A. (2021), "Örgütsel sinizm ne zaman ve neden CWB'lere yol açar", Personel İncelemesi , 50(1), s. 90-107. https://doi.org/10.1108/PR-09-2019-0480
Orgambídez, A., Borrego, Y., & Vázquez-Aguado, O. (2020). Linking Self-efficacy to Quality of Working Life: The Role of Work Engagement. Western Journal of Nursing Research, 42(10), 821-828.
Paais, M., & Pattiruhu, J. R. (2020). Effect of motivation, leadership, and organizational culture on satisfaction and employee performance. The Journal of Asian Finance, Economics, and Business, 7(8), 577-588.
Pruijt, H. (2000), Performance and quality of working life, Journal of Organizational Change Management, 13(4), pp. 389-400. https://doi.org/10.1108/09534810010339077.
Qian, Y., & Jian, G. (2020), Ethical leadership and organizational cynicism: the mediating role of leader-member exchange and organizational identification, Corporate Communications: An International Journal, 25(2), pp. 207-226. https://doi.org/10.1108/CCIJ-06-2019-0069.
Ramstad, E. (2009), "Promoting performance and the quality of working life simultaneously", International Journal of Productivity and Performance Management, 58(5), pp. 423-436. https://doi.org/10.1108/17410400910965706.
Risgiyanti, R., & Hidayah, R. (2020). The role of workplace spirituality in reducing the negative impact of organizational cynicism on job performance. Jurnal Aplikasi Manajemen, 18(4), 692-703.
Salehi, M., Seyyed, F., & Farhangdoust, S. (2020), "The impact of personal characteristics, quality of working life and psychological well-being on job burnout among Iranian external auditors", International Journal of Organization Theory ve Behavior, 23(3), pp. 189-205. https://doi.org/10.1108/IJOTB-09-2018-0104.
Sarwar, A., & Muhammad, L. (2020). Impact of organizational mistreatment on employee performance in the hotel industry. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 6(23), 159-166.
Scott, K. A., & Zweig, D. (2021). We’re in This Together: A Dyadic Approach to Organizational Cynicism, Leader-Member Exchange, and Performance. Human Performance, 1-14.
Sheikh, A., Alvi, A. K., & Rehman, K. U. (2020). The relationship of organizational cynicism with the job satisfaction: the mediating role of psychological contract breach. Gomal University Journal of Research, 36(2), 1-13.
Tannenbaum, S. I., & Yukl, G. (1992). Training and development in work organizations. Annual review of psychology, 43(1), 399-441.
Tarigan, J., Susanto, A.R.S., Hatane, S.E., Jie, F., & Foedjiawati, F. (2021), "Corporate social responsibility, job pursuit intention, quality of work life and employee performance: Case study from Indonesia controversial industry", Asia-Pacific Journal of Business Administration, Vol. 13 No. 2, pp. 141-158. https://doi.org/10.1108/APJBA-09-2019-0189
Üngüren E., & Doğan, H. (2010). Beş yıldızlı konaklama işletmelerinde çalışanların iş tatmin düzeylerinin CHAID analiz yöntemiyle değerlendirilmesi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(2), 39 - 52.
Walton, R. E. (1973). Quality of working life: what is it. Sloan management review, 15(1), 11-21.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
