Unutulmaya Yüz Tutmuş Yöresel Yemeklerin Gelecek Nesillere Aktarılması: Bartın Örneği (Local Dishes That are on the Verge of Being Forgotten and Their Transmission to Future Generations: The Example of Bartın)

Nisanur ERDOĞAN; Sevim USTA DİŞSİZ

doi:10.63556/jotags.2026.1874

Authors

Nisanur ERDOĞAN
Sevim USTA DİŞSİZ

DOI:

https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1874

Keywords:

Local foods, Nearly forgotten foods, Cultural heritage, Bartın cuisine

Abstract

Eating and drinking, which has been a basic need for human beings since their existence, has played an important role in the formation and shaping of cultures. Throughout history, societies' lifestyles, beliefs, climate and geography have shaped their food cultures, while their eating and drinking habits have become an integral part of their cultural identities. Factors such as globalization, industrialization, women entering the workforce, migration from villages to cities and rapid consumption have affected eating habits and reduced the frequency of local dishes, putting this cultural heritage in danger of being forgotten. In this study, it is aimed to record the almost forgotten dishes specific to Bartın and to bring them to the gastronomy literature and pass them on to future generations. The study used qualitative methods and conducted semi-structured interviews with participants over 40. The study provided access to a wealth of information about various regional dishes, as well as insights into the rituals associated with these dishes and the special equipment and tools that hold significant importance in Bartın’s culinary culture. The interviews with participants revealed that Bartın’s cuisine is significant not only in terms of gastronomy but also in terms of cultural identity and sustainability. Based on the findings, it is suggested that in order to preserve Bartın's culinary culture, local dishes should be passed on to future generations and promoted through gastronomic tourism.

References

Akgöz, E. ve Güneş, T. (2021). Yöresel yemeklerin sürdürülebilir turizm üzerinde etkisi. Kaya A., Yılmaz. M., Yetimoğlu, S.,(Ed.) Gastronomide Alternatif Yaklaşımlar. Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları, Konya.

Aksu, M., Gezen, A. ve Özcan, S. (2017). Turistlerin yöresel mutfak tercihleri ile ilgili bir araştırma: Bozcaada örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(2), 125-137.

Aktaş, A. ve Özdemir, B. (2007). Otel işletmelerinde mutfak yönetimi (2. bs.). Detay Yayıncılık.

Alakuş, A. O. (2004). Kültür kavramı tanımlamalarına ilişkin bir analiz. Millî Eğitim Dergisi, 164.

Alpyıldız, E. (2022). Dijital kültür çağında geleneksel Türk yemek kültürü ve kuşaklararasılık. Folklor Akademi Dergisi, 5(2), 311-326.

Altunsaban, S., Yay, Ö. ve Erdem, Ö. (2016). Yöresel mutfak kavramına ilişkin şeflerin bakış açılarının değerlendirilmesi (Antalya örneği). Akdeniz Üniversitesi Göynük Mutfak Sanatları MYO.

Apak, Ö. C., Ünlü, H. ve Kıvanç, M. İ. (2022). Unutulmaya yüz tutmuş yöresel yiyeceklerin gün yüzüne çıkarılması: Bayburt ili ev kadınları üzerine bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(1), 267-283. https://doi.org/10.21325/jotags.2022.XX

Aslan, A. (2025). Gastronomi Turizmi Kapsamında Bartın’daki Restoranlara Yapılan Çevrimiçi Yorumların İncelenmesi (Investigation of Online Comments on Restaurants in Bartın within the Scope of Gastronomy Tourism). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 13(1), 237-255.

Ayaz, N. ve Çobanoğlu, S. (2017). Ev Kadınlarının Turizm Amaçlı Yöresel Yemek Üretimine Bakış Açıları: Bartın İli Örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 413-427.

Bağdatlı Çam, F. (2014). Antik dönemde Bartın/Parthenia. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi, 1(1), 3–17.

Başol, F. S. ve Başol, C. (2025). Bayram yemeği geleneği: Konat ve sosyo-kültürel yansımaları (The Festive Meal Tradition: Konat and Its Social-Cultural Reflections). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 13(2), 1676-1703.

Beşirli, H. (2010). Yemek, kültür ve kimlik. Millî folklor, 22(87), 159-169.

Cevizci, A. (2000). Paradigma felsefe sözlüğü. Paradigma Yayınları.

Cömert, M. ve Kırmızıkuşak, D. (2021). Taş Sacı Kullanımının Bartın İli Mutfak Kültüründeki Bilinirliliğinin İncelenmesi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 1121-1140.

Çakıcı, H. H. ve Zenci̇r, E. (2018). Unutulmaya yüz tutmuş mutfak kültürleri: Çakırözü köyü örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 6(Special Issue 3), 285-297.

Çam, O. ve Çılgınoğlu, H. (2021). Yöresel mutfakların gastronomi turizmindeki önemi: Kastamonu mutfağı örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 16(1), 1-15.

Çapar, G. ve Yenipınar, U. (2016). Somut olmayan kültürel miras kaynağı olarak yöresel yiyeceklerin turizm endüstrisinde kullanılması. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(1), 110-115.

Çoşan, D. ve Seçim, Y. (2019). Bartın Mutfak Kültürü İçerisinde Tatlıların Yeri ve Önemi Üzerine Nitel Bir Çalışma. Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 14(27), 279-292.

Delil, B. K. (2023). Yöresel Yemek Farkındalığı Hakkında Nitel Bir Çalışma: Başkent. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 2023, 6(4), 1731-1745.

Demir, S. B. (2019). Mutfak kültürü ve mekânın insanın kültürel gelişimi ile ilişkisi üzerine bir analiz (Master's thesis, Mimar Sinan Fine Arts University (Turkey)).

Erdem, Ö., Mızrak, M. ve Kemer, A. K. (2018). Yöresel yemeklerin bölge restoranlarında kullanılma durumu: Mengen örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 44-61.

Eren, A. G. F. Y. ve Sezgin, A. C. (2017). Gastronomi turizmi açısından Mersin yöresi mutfak kültürünün sürdürülebilirliği. Proceedings Book, 161.

Guest, G., Bunce, A. ve Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field methods, 18(1), 59-82.

Hartling, L., Chisholm, A., Thomson, D. ve Dryden, D. M. (2012). A descriptive analysis of overviews of reviews published between 2000 and 2011. PloS one, 7(11), e49667.

Kabacık, M. (2019). Karadeniz Bölgesi mutfağı. Yöresel mutfaklar. Anadolu Üniversitesi Yayınları.

Kaptan, S. (1998). Bilimsel araştırma ve istatistik teknikleri (11. bs.). Bilim Kitap Kırtasiye Limited Şirketi.

Karakaş, A. ve Oğuz, H. U. (2019). Bartın’ı ziyaret eden yerli turistlerin yöresel yiyeceklere yönelik tutum ve davranışlarının belirlenmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 1552-1569.

Kargiglioğlu, Ş., Erkol Bayram, G. ve Çetin, Y. (2019). Gastronomi Turlarının Coğrafi İşaretli Ürünler Aracılığı ile Oluşturulması: Batı Karadeniz Turları Örneği. Gastroia: Gastronomi ve Seyahat Araştırmaları Dergisi, 3 (4), 624-639.

Kaya, Ş. (2016). Yiyecek içecek işletmelerinde yöresel mutfak uygulamaları: Gaziantep örneği [Yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.

Kemp, S. E., Ng, M., Hollowood, T. ve Hort, J. (2018). Introduction to descriptive analysis. Descriptive analysis in sensory evaluation, 1-39.

Kodaş, D. ve Dikici, E. (2012). Ahlat kırsal bölgesinde gastronomi turizminin muhtemel toplumsal etkileri üzerine nitel bir çalışma. Aksaray Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(2), 1-15.

Köse, Y. ve Ayaz, N. (2022). Turizm İşletmesi Yöneticilerinin Yöresel Yemek Beklentisi Üzerine Nitel Araştırma: Bartın İli Örneği. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 187-198.

Kuckartz, U. ve Rädiker, S. (2019). Analyzing qualitative data with MAXQDA (pp. 1-290). Cham: Springer International Publishing.

Lincoln, Y. S. ve Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. sage.

Miles, M. B. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks.

Orman ve Su İşleri Bakanlığı 10.Bölge Müdürlüğü. (2013). Bartın doğa turizmi master planı.

Ökten, Ş. (2006). GAP Bölgesi’nin sosyo-kültürel ve yapısal özelliklerinin aile yapısına etkileri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 9(9), 23-34.

Sarı Güven, M. (2022). Bartın Mutfağının Lehrer Yemek Üçgeni̇ Üzeri̇nden Değerlendi̇ri̇lmesi̇. Sosyal Beşeri̇ ve İdari̇ Bi̇li̇mler Alanında Uluslararası Araştırmalar XVII, I(Eylül).

Sarıışık, M. (2021). Tüm yönleriyle gastronomi bilimi (3. bs.). Detay Yayıncılık.

Saunders, B., Sim, J., Kingstone, T., Baker, S., Waterfield, J., Bartlam, B., ... ve Jinks, C. (2018). Saturation in qualitative research: exploring its conceptualization and operationalization. Quality & quantity, 52(4), 1893-1907.

Seçim, Y. ve Çoşan, D. (2019). Bartın yöresel yemek alışkanlıklarının tespit edilmesi üzerine bir araştırma. Alternatif Turizm Araştırmaları (ss. 3-26). Iksad Publications.

Sever, M. (2024). Yaşanılan süreçte Türk yeme-i̇çme kültüründeki değişimler. Türk Folklor Araştırmaları Derneği Dergisi, (369), 117-124.

Şahin, B. (2024). Türk mutfak kültüründe yemekli ritüeller: Kayseri örneği [Yüksek lisans tezi]. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.

Şen, A. ve Koç, B. (2024). Trabzon ili yöresel mutfak kültürüne ait kültür otu yemeği üzerine nitel bir araştırma. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(1), 1-15.

Şengül, S. ve Türkay, O. (2022). Türkiye’nin yöresel mutfakları (2. bs.). Detay Yayıncılık.

T.C. Bartın Valiliği. (2024). Bartın ili tanıtım raporu. T.C. Bartın Valiliği. https://www.bartin.gov.tr/rapor2024

Tuncer, A. ve Yılmaz, M. (2023). Yörük mutfak kültürü: Alanya Yörükleri üzerine bir çalışma. Detay Yayıncılık.

Türk Dil Kurumu. (2024). Türkçe sözlük. Türk Dil Kurumu. https://sozluk.tdk.gov.tr/

Uluocak, Ş. (2011). Sosyo-Kültürel Yapı ve Kültür Coğrafyası Kavramları Üzerine Yapılandırıcı Bakış Açısından Model Önerileri. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), 14(14), 253-278.

Ural, A. ve Kılıç, İ. (2011). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. Detay Yayıncılık.

Üzülmez, M. (2021). Yöresel mutfak ile destinasyon ve gastronomi turizmi arasındaki ilişkiye yönelik bir inceleme. Journal of Hospitality and Tourism Issues, 3(1), 23-36.

Varol, E. ve Seçim, Y. (2022). Gastronomi ve mutfak sanatları uygulama mutfağının tasarım ve tetkiki: İstanbul örneği. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 1-15.

Yalçın, G. E. ve Öcal Kara, F. (2016). Kırsal göç ve tarımsal üretime etkileri. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 20(2), 154–158.

Yalın, G. (2020). Kaybolmakta olan yerel mutfak kültürünün turi̇zme kazandırılması: Balıkesi̇r i̇li̇ Edremi̇t körfezi̇ örneği̇. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 101-113.

Yaşa, H. ve Şen, R. (2024). Hız, ÜreTüketici ve sonsuz kaydırma kavramları ekseninde sosyal medya kültürü. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (40), 553-575.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.

Yıldırım, O. ve Karaca, O. B. (2023). Yörük Mutfak Kültürünün Sürdürülebilirliği: Engeller, Çözüm Önerileri ve Gastronomi Turizmi Açısından Değerlendirilmesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(4), 2855-2877.

Yin, R. K. (2018). Case study research and applications (Vol. 6). Thousand Oaks, CA: Sage.