Çalışma Yaşamı Kalitesinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Konaklama ve Yiyecek Hizmetleri Sektöründe İşe Bağlılığın Aracılık Rolü (The Effect of Quality of Work Life on Turnover Intention: The Mediating Role of Work Engagement in the Accommodation and Food Service Sector)
DOI:
https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1868Keywords:
Quality of work life, Turnover intention, Work engagement, Mediating effect, Accommodation and food service sectorAbstract
The purpose of this study is to examine the effect of quality of work life on turnover intention and to test the mediating role of work engagement in this relationship. A quantitative research method was used in the study. The study was conducted using data obtained from 500 participants working in businesses operating in the accommodation and food services sector in Ankara. The SmartPLS 4 program was used to analyze the data, and the partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) method was applied. According to the research results, the quality of work life has a significant and negative effect on turnover intention. In addition, work-life quality has a positive and significant effect on work engagement. Furthermore, work engagement was found to have a significant negative effect on turnover intention. The study also examined the mediating role of work engagement in the relationship between quality of work life and turnover intention. The analyses revealed that work engagement partially mediates the relationship between these two variables. The findings indicate that improving the quality of working life strengthens employees’ work engagement and plays an important role in reducing their turnover intention. These results are expected to contribute to managerial practices that improve the work environment for employees in the accommodation and food services sector.
References
Aktaş, K., & Akdemir, B. (2019). İşe adanmışlık ve örgütsel özdeşleşme ilişkisinin performans algısına etkisi üzerine bir araştırma. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 77, 307–348. https://doi.org/10.26650/jspc.2019.77.0042
Allport, G. W. (1943). The ego in contemporary psychology. Psychological Review, 50(5), 451–478. https://doi.org/10.1037/h0055375
Altay, M., & Turunç, Ö. (2018). İş yükü, çalışma yaşam kalitesi ve işten ayrılma niyeti ilişkisi: Lider-üye etkileşiminin ve örgütsel bağlılığın aracılık rolü. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(17), 191–229.
Aydın, İ., Çelik, Y., & Uğurluoğlu, Ö. (2011). Sağlık personeli çalışma yaşamı kalitesi ölçeği: Geliştirilmesi, geçerliliği ve güvenilirliği. Toplum ve Sosyal Hizmet, 22(2), 79–92.
Bakker, A. B., & Bal, P. M. (2010). Weekly work engagement and performance: A study among starting teachers. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 83(1), 189–206. https://doi.org/10.1348/096317909X402596
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2008). Towards a model of work engagement. Career Development International, 13(3), 209–223. https://doi.org/10.1108/13620430810870476
Bannister, B. D., & Griffeth, R. W. (1986). Applying a Causal Analytic Framework to the Mobley, Horner, and Hollingsworth (1978) Turnover Model: A Useful Reexamination. Journal of Management, 12(3), 433-443.
Bartlett, J. E., Kotrlik, J. W., & Higgins, C. C. (2001). Organizational research: Determining appropriate sample size in survey research. Information Technology, Learning, and Performance Journal, 19(1), 43–50.
Beer, P., & Mulder, R. H. (2020). The effects of technological developments on work and their implications for continuous vocational education and training: A systematic review. Frontiers in Psychology, 11, Article 918. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00918
Berber, N., & Gašić, D. (2024). The mediating role of employee commitment in the relationship between compensation system and turnover intentions. Employee Relations: The International Journal, 46(4), 721–755. https://doi.org/10.1108/ER-05-2023-0270
Bilginoğlu, E., & Yozgat, U. (2022). Örgütsel insandışılaştırma ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide işe angaje olma ve iş tatmininin aracı rolü. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 20(1), 1–18. https://doi.org/10.11611/yead.898416
Bozgeyikli, H., & Karaköse, B. (2012). Örgütsel bağlılık ve çalışma yaşamı kalitesi arasındaki ilişki: Rehberlik araştırma merkezlerinde çalışan personel üzerine bir çalışma. Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 1(2), 165–180.
Büyükyılmaz, O., & Biçer, C. (2018). İş yeri arkadaşlığının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde işe bağlılığın aracılık rolü. Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 28–41.
Camkurt, M. Z. (2007). İşyeri çalışma sistemi ve fiziksel faktörlerin iş kazaları üzerindeki etkisi. TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 20(6), 80–106.
Cascio, W. F. (1991). Costing human resources: The financial impact of behavior in organizations (3rd ed.). PWS-Kent.
Cho, Y. J., & Lewis, G. B. (2011). Turnover intention and turnover behavior: Implications for retaining federal employees. Review of Public Personnel Administration, 31(1), 4–23. https://doi.org/10.1177/0734371X11408
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Demir, M. (2011). İşgörenlerin çalışma yaşamı kalitesi algılamalarının işte kalma niyeti ve işe devamsızlık ile ilişkisi. Ege Akademik Bakış, 11(3), 453–464.
Demirdiler, S., & Üçdoğruk, Ş. (1995). İş kazaları ve ergonomi. Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları.
Els, V., Brouwers, M., & Lodewyk, R. (2021). Quality of work life: Effects on turnover intention and organisational commitment amongst selected South African manufacturing organisations. SA Journal of Human Resource Management, 19, Article a1407. https://doi.org/10.4102/sajhrm.v19i0.1407
Eren, E. (1984). Yönetim psikolojisi (2. bs.). İstanbul Üniversitesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yayınları.
Ergül, H. F. (2006). Kurumlarda ücret, ücret sistemleri ve ücret–başarı ilişkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 5(18), 92–103.
Eryılmaz, A., & Doğan, T. (2012). İş yaşamında öznel iyi oluş: Utrecht işe bağlılık ölçeğinin psikometrik niteliklerinin incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 15(1), 49–55.
Gazi, M. A. I., Masud, A. A., Yusof, M. F., Islam, M. A., Rahman, M. K., & Wang, Q. (2024). Factors affecting the quality of work life for industrial labour force: Empirical evidence from a developing country. BMC Psychology, 12, Article 589. https://doi.org/10.1186/s40359-024-02073-1
Gökkaya, D. (2024). İşe bağlı duygusal tükenmişliğin sessiz istifa üzerine etkisinde çalışma yaşam kalitesinin aracılık rolü: Sağlık çalışanlarında bir araştırma. Business & Management Studies: An International Journal, 12(3), 644–662. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i3.2414
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2006). Multivariate data analysis (6th ed.). Pearson.
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). Sage.
Hakanen, J. J., Bakker, A. B., & Schaufeli, W. B. (2006). Burnout and work engagement among teachers. Journal of School Psychology, 43(6), 495–513. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2005.11.001
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
Işık, F.M., & Başar, M. S. (2019). İş yaşam kalitesinin işten ayrılma niyeti üzerindeki rolü: Erzurum ili Palandöken kış turizmi merkezindeki çalışanlar üzerinde bir uygulama. The Journal of International Social Research, 12(66), 1074–1085. https://doi.org/10.17719/jisr.2019.3653
Irwanto, E. L., Machmud, R., & Lestari, Y. (2024). The relationship of employee engagement, quality of work life and organizational commitment with turnover intention nurse from Unand Padang Hospital in 2023. International Journal of Health and Medicine, 1(3), 26–52. https://doi.org/10.62951/ijhm.v1i3.35
İlhan, Ü. D., Kümbül Güler, B., & Aksaraylı, M. (2020). Sanayi sektöründe çalışan Y kuşağı üretim işçilerinde çalışma değerleri ile örgüte duygusal bağlılık arasındaki ilişkide işe bağlanmanın düzenleyici rolü. Journal of Economy Culture and Society, 62, 65–89. https://doi.org/10.26650/JECS2019-0083
Jaharuddin, N. S., & Zainol, L. N. (2019). The impact of work-life balance on job engagement and turnover intention. The South East Asian Journal of Management, 13(1), 106–118. https://doi.org/10.21002/seam.v13i1.10912
Kahn, W. A. (1990). Psychological conditions of personal engagement and disengagement at work. Academy of Management Journal, 33(4), 692–724. https://doi.org/10.2307/256287
Kaya, G., & Alan, H. (2023). Türkiye’de sağlık çalışanlarında iş yaşam kalitesi: Sistematik derleme. Yüksek İhtisas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 1–12.
Kılıç, S., & Avcıkurt, C. (2020). Otel çalışanlarının “düzgün iş” koşullarına yönelik algıları ve işten ayrılma niyetine etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(2), 1135–1154. https://doi.org/10.21325/jotags.2020.603
Kim, S. (2005). Factors affecting state government information technology employee turnover intentions. The American Review of Public Administration, 35(2), 137–156. https://doi.org/10.1177/0275074004273150
Küçükusta, D. (2007). Konaklama işletmelerinde iş-yaşam dengesinin çalışma yaşam kalitesi üzerindeki etkisi [Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
Laksmana, A. C., & Kristanto, H. (2023). Compensation, perceptions of organizational culture, and turnover intention: Does organizational commitment mediate the relationship? Journal of Economics, Business & Accountancy Ventura, 26(1), 11-25. https://doi.org/10.14414/jebav.v26i1.3478
Lodahl, T. M., & Kejner, M. M. (1965). The definition and measurement of job involvement. Journal of Applied Psychology, 49(1), 24–33. https://doi.org/10.1037/h0021692
Machmud, S., & Sidharta, I. (2021). Working condition on employee quality of life outcome: Perspectives from pandemic COVID-19. Journal of Applied Business Research, 37(6), 217-224.
March, J. G., & Simon, H. A. (1958). Organizations. Wiley.
Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52, 397–422. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.397
May, D. R., Gilson, R. L., & Harter, L. M. (2004). The psychological conditions of meaningfulness, safety and availability and the engagement of the human spirit at work. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 77(1), 11–37. https://doi.org/10.1348/096317904322915892
Mobley, W. H. (1982). Employee turnover: Causes, consequences, and control. Addison-Wesley.
Ninaus, K., Diehl, S., Terlutter, R., Chan, K., & Huang, A. (2015). Benefits and stressors—Perceived effects of ICT use on employee health and work stress: An exploratory study from Austria and Hong Kong. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being, 10, 28838. https://doi.org/10.3402/qhw.v10.28838
Özkalp, E., & Kırel, Ç. (2001). Örgütsel davranış. Anadolu Üniversitesi Eğitim, Sağlık ve Bilimsel Araştırmaları Vakfı Yayınları.
Pertiwi, N. I., Panjaitan, Y. J., & Munawwar, F. K. (2024). Quality of work life as a predictor of employee turnover intention. Psikostudia: Jurnal Psikologi, 13(1), 99-104. https://doi.org/10.30872/psikostudia.v13i1.13345
Porter, L. W., & Steers, R. M. (1973). Organizational, work, and personal factors in employee turnover and absenteeism. Psychological Bulletin, 80(2), 151–176. https://doi.org/10.1037/h0034829
Rosin, H. M., & Korabik, K. (1995). Organizational experiences and propensity to leave: A multivariate investigation of men and women managers. Journal of Vocational Behavior, 46(1), 1–16. https://doi.org/10.1006/jvbe.1995.1001
Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two-sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3(1), 71–92. https://doi.org/10.1023/A:1015630930326
Seyhan, F., & Sivuk, D. (2021). Örgütsel çatışma, örgütsel stres, iş yaşam kalitesi, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki: Sağlık çalışanlarının verimliliği üzerine bir araştırma. Verimlilik Dergisi, 4, 185–201. https://doi.org/10.51551/verimlilik.748957
Seyrek, İ., & İnal, O. (2017). İşten ayrılma niyeti ile ilişkili faktörler: Bilgi teknolojisi çalışanları üzerine bir araştırma. Doğu Anadolu Sosyal Bilimlerde Eğilimler Dergisi, 1(1), 43–62.
Sirgy, M. J., Efraty, D., Siegel, P., & Lee, D. J. (2001). A new measure of quality of work life (QWL) based on need satisfaction and spillover theories. Social Indicators Research, 55(3), 241–302. https://doi.org/10.1023/A:1010986923468
Şahin, F. (2011). Lider-üye etkileşimi ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki üzerinde cinsiyetin etkisi. Ege Akademik Bakış, 11(2), 277–288.
Tanrıöver, U. (2005). Konaklama işletmelerinde işgören devrinin nedenleri ve işten ayrılma niyeti üzerine bir araştırma [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
Taşdemir-Afşar, S. (2011). Çalışma yaşam kalitesi ve örgütsel bağlılık düzeylerinin belirleyicileri: Öğretmenler üzerinde bir araştırma [Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
Tuncer, M., & Yeşiltaş, M. (2013). Çalışma yaşam kalitesinin otel işletmesi çalışanları üzerindeki etkileri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(1), 57–72.
Türkan, Ö. U., & Demirbilek, S. (2008). Çalışma yaşamı kalitesinin artırılmasında personel güçlendirmenin rolü. İş, Güç, Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 10(1), 29–50.
Türkay, O. (2015). Çalışma Yaşamı Kalitesinin İş Memnuniyeti ve Bağlılık Üzerine Etkileri: Seyahat Acentaları Üzerine Bir Araştırma. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 22(1), 239-256. https://doi.org/10.18657/yecbu.15884
Ünsar, S. (2004). İş kazaları ve örgütsel verimlilik. Verimlilik Dergisi, 3, 89–101.
Wang, Y. (2024). Factors affecting employees’ job satisfaction: Organizational and individual levels. SHS Web of Conferences, 181, Article 01037. https://doi.org/10.1051/shsconf/202418101037
Xu, Y., Jie, D., Wu, H., Shi, X., Badulescu, D., Akbar, S., & Badulescu, A. (2022). Reducing employee turnover intentions in tourism and hospitality sector: The mediating effect of quality of work life and intrinsic motivation. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(18), Article 11222. https://doi.org/10.3390/ijerph191811222
Yıldırım, M., & Ceyhan, S. (2020). Çalışma yaşam kalitesinin işten ayrılma niyetine etkisinde örgütsel sinizmin aracılık rolü. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(4), 1175–1184. https://doi.org/10.18506/anemon.676541
Yıldız, E. (2020). SmartPLS ile yapısal eşitlik modellemesi: Reflektif ve formatif yapılar (2. bs.). Seçkin Yayıncılık.
Yirik, Ş., & Babür, S. (2014). A study aiming to determine the effect of quality of work life perception of workers of tourism sector on their intention of staying at their job. Mediterranean Journal of Social Sciences, 5(19), 54–61. https://doi.org/10.5901/mjss.2014.v5n19p54
Zhao, X., Lynch, J. G., & Chen, Q. (2010). Reconsidering Baron and Kenny: Myths and truths about mediation analysis. Journal of Consumer Research, 37(2), 197–206. https://doi.org/10.1086/651257
Zeng, D., Swatdikun, T., Aujirapongpan, S., & Huang, S.-Z. (2025). The influence of quality of work life and perceived organizational support on turnover intention in private higher education institutions. Emerging Science Journal, 8, 335–357. https://doi.org/10.28991/ESJ-2024-SIED1-020
Zurong, P., Kudus, N., Abdullah, F., & Hassan, M. A. (2025). Key drivers of employee job satisfaction at Huawei Telecommunications: Insights from organizational culture, leadership, and compensation. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 15(3), 1605–1613. https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v15-i3/25115
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
