Unutulmaz Turizm Deneyiminin Tekrar Ziyaret Etme Niyeti Üzerindeki Etkisinde Yöresel Yemek Tüketim Motivasyonunun Aracılık Rolü (The Mediating Role of Local Food Consumption Motivation in the Effect of an Memorable Tourism Experience on the Intention to Revisit)

Üzeyir Emrah İLTER; Ömer ŞANLIOĞLU

doi:10.63556/jotags.2026.1806

Authors

Üzeyir Emrah İLTER
Ömer ŞANLIOĞLU

DOI:

https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1806

Keywords:

Unutulmaz turizm deneyimi, Tekrar ziyaret etme niyeti, Yöresel yemek tüketim motivasyonu

Abstract

Turistlerin yaşadığı unutulmaz deneyimlerin, destinasyonu yeniden ziyaret etme eğilimlerini olumlu şekilde etkilediği bilinmektedir. Yöresel yemek tüketim motivasyonu, turistleri ziyaret ettikleri destinasyonlarda yöresel yemek yemeye yönelten önemli faktörler arasında sayılmaktadır. Yöresel yemeklere yönelik motivasyonların, turistlerin unutulmaz deneyimler yaşamalarında ve bu deneyimlerin tekrar ziyaret etme niyetine dönüşmesinde aracı bir rol üstlenebileceği öngörülmektedir. Bu çalışmanın amacı, unutulmaz turizm deneyiminin tekrar ziyaret etme niyeti üzerindeki etkisinde yöresel yemek tüketim motivasyonunun aracılık rolünü belirlemektir. Bu doğrultuda, mevcut literatür incelenmiş, elde edilen bulgular ışığında bir model tasarlanmış ve araştırma hipotezleri ortaya konulmuştur. Araştırma hipotezlerini sınamak amacıyla yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini, 15 Temmuz 2024 – 15 Ekim 2024 tarihleri arasında Tokat’ı ziyaret eden yerli turistler oluşturmaktadır. Ölçüm sonuçları, unutulmaz turizm deneyiminin tekrar ziyaret etme niyeti üzerindeki etkisinde yöresel yemek tüketim motivasyonunun kısmi aracı role sahip olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, Tokat’ta tekrar ziyaretlerin artması için turizm hizmetlerinde yöresel yemeğin ön plana çıkarılması ve deneyimsel faaliyetlere odaklanılması önerilmiştir.

References

Adongo, C. A., Anuga, S. W., & Dayour, F. (2015). Will they tell others to taste? International tourists’ experience of Ghanaian cuisines. Tourism Management Perspectives, 15, 57–64.

Aşık, N. A., & Kutsynska, M. V. (2019). Unutulmaz turizm deneyimlerinin tekrar ziyaret niyeti ve tavsiye etme davranışına etkisi: Ukraynalı turistler üzerinde bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(68). https://doi.org/10.17719/jisr.2019.3887

Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182.

Bayrakcı, S. (2014). Yerel yemek tüketim motivasyonlarının turistlerin tekrar ziyaret niyetlerine etkisi: Gaziantep’i ziyaret eden yerli turistler üzerine bir araştırma [Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi].

Bayrakcı, S., & Akdağ, G. (2016). Yerel yemek tüketim motivasyonlarının turistlerin tekrar ziyaret eğilimlerine etkisi: Gaziantep’i ziyaret eden yerli turistler üzerine bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 27(1), 96–110.

Björk, P., & Kauppinen-Räisänen, H. (2016). Local food: A source for destination attraction. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 28(1), 177–194.

Coelho, M. d. F., Gosling, M. d. S., & de Almeida, A. S. A. (2018). Tourism experiences: Core processes of memorable trips. Journal of Hospitality and Tourism Management, 37, 11–22.

Cohen, E., & Avieli, N. (2004). Food in tourism: Attraction and impediment. Annals of Tourism Research, 31(4), 755–778.

Cook, D. A., & Artino, A. R., Jr. (2016). Motivation to learn: An overview of contemporary theories. Medical Education, 50(10), 997–1014.

Danthanarayana, C., & Ranasinghe, R. (2020). The impact of destination attractiveness on tourist’s motivation to consume local foods. Sri Lanka Journal of Marketing, 6(2), 73–92.

Dedeoğlu, B. B., Mariani, M., Shi, F., & Okumus, B. (2022). The impact of COVID-19 on destination visit intention and local food consumption. British Food Journal, 124(2), 634–653. https://doi.org/10.1108/BFJ-04-2021-0421

Demir, S. (2018). Kuşaklar açısından unutulmaz turizm deneyimleri algısının satın alma sonrası davranışlar üzerindeki etkisi [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi].

Erol, N., & Yazıcıoğlu, İ. (2022). The effect of local food consumption motivation factors to travel intention of gastronomic purpose from the perspective of construal level theory. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(4), 2927–2941. https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1123

George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference. Pearson.

Gövce, M. (2022). Prestij arama davranışının destinasyon sadakati üzerindeki etkisinde unutulmaz turizm deneyiminin ve kişiliğin rolü [Doktora tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi].

Gurbaskan Akyuz, B. (2019). Factors that influence local food consumption motivation and its effects on travel intentions. Anatolia, 30(3), 358–367. https://doi.org/10.1080/13032917.2019.1595072

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.

Han, H., Back, K. J., & Barrett, B. (2009). Influencing factors on restaurant customers’ revisit intention: The roles of emotions and switching barriers. International Journal of Hospitality Management, 28(4), 563–572.

Hatipoğlu, A., Zengin, B., Batman, O., & Şengül, S. (2013). Yöresel yemeklerin, kırsal turizm işletmeleri mönülerinde kullanım düzeyleri: Gelveri örneği. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 3(1), 6–11.

Huong, P., Anh, T., & Bao, T. (2021). The influence of memorable tourism experience to revisit intention of domestic tourists: A case study for Danang City, Vietnam. HCMCOUJS- Economics and Business Administration, 12(1), 125–138.

İdikut Şahin, S. (2023). Gastronomik kimlik ve destinasyon imajı arasındaki ilişkide yöresel yemek tüketim motivasyonunun rolü [Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi].

Johari, S. I., & Anuar, N. A. M. (2020). Appraising the role of memorable tourism experience between the relationship of destination image and Melaka domestic tourists’ revisit intention. Journal of Tourism, Hospitality & Culinary Arts, 12(1), 136–157.

Kahraman, O. C. (2019). Turist deneyimi ve tekrar ziyaret etme niyeti arasındaki ilişkide kişilik özelliklerinin aracı rolü: Alternatif turizm türlerine katılan turistler üzerine bir araştırma [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi].

Karasar, N. (2003). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın.

Kim, H. J., Park, J., Kim, M.-J., & Ryu, K. (2013). Does perceived restaurant food healthiness matter? Its influence on value, satisfaction and revisit intentions in restaurant operations in South Korea. International Journal of Hospitality Management, 33, 397–405.

Kim, J.-H., Ritchie, J. R. B., & McCormick, B. (2012). Development of a scale to measure memorable tourism experiences. Journal of Travel Research, 51(1), 12–25.

Kim, J. H., & Ritchie, J. B. (2014). Cross-cultural validation of a memorable tourism experience scale (MTES). Journal of Travel Research, 53(3), 323–335.

Kim, Y. G., & Eves, A. (2012). Construction and validation of a scale to measure tourist motivation to consume local food. Tourism Management, 33(6), 1458–1467.

Kim, Y. G., Eves, A., & Scarles, C. (2013). Empirical verification of a conceptual model of local food consumption at a tourist destination. International Journal of Hospitality Management, 33, 484–489.

Kivela, J., & Crotts, J. C. (2006). Tourism and gastronomy: Gastronomy’s influence on how tourists experience a destination. Journal of Hospitality & Tourism Research, 30(3), 354–377.

Kodaş, D., & Özel, Ç. H. (2016). Yerli ziyaretçilerin yerel yiyecek tüketim güdülerinin belirlenmesi: Beypazarı örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 83–96.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308

Kutlu, D., & Ayyıldız, H. (2021). The role of the destination image in creating memorable tourism experience. Journal of Tourism and Services, 23(12), 199–216. https://doi.org/10.29036/jots.v12i23.303

Kültür ve Turizm Bakanlığı. (t.y.). Konaklama istatistikleri. https://yigm.ktb.gov.tr/TR-201120/konaklama-istatistikleri.html

Larsen, S. (2007). Aspects of a psychology of the tourist experience. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 7(1), 7–18. https://doi.org/10.1080/15022250701226014

Mahdzar, M., Shuib, A., Ramachandran, S., & Afandi, S. H. M. (2015). The role of destination attributes and memorable tourism experience in understanding tourist revisit intentions. American-Eurasian Journal of Agricultural & Environmental Sciences, 15(Tourism & Environment, Social and Management Sciences), 32–39.

Mak, A. H. N., Lumbers, M., & Eves, A. (2012). Globalisation and food consumption in tourism. Tourism Management, 33(1), 39–47.

Okumus, B., Okumus, F., & McKercher, B. (2007). Incorporating local and international cuisines in the marketing of tourism destinations: The cases of Hong Kong and Turkey. Tourism Management, 28(1), 253–261.

Pratminingsih, S. A., Rudatin, C. L., & Rimenta, T. (2014). Roles of motivation and destination image in predicting tourist revisit intention: A case of Bandung – Indonesia. International Journal of Innovation, Management and Technology, 5(1), 19–24. https://doi.org/10.7763/IJIMT.2014.V5.479

Semerci, H., & Akbaba, A. (2018). Bodrum’a gelen uluslararası ziyaretçilerin yerel yemek tüketimindeki motivasyon faktörlerinin değerlendirilmesi. International Journal of Contemporary Tourism Research, 2(1), 41–57.

Solunoğlu, A., & Örgün, E. (2023). COVID-19 sonrası yerel yemek tüketim motivasyonunun davranışsal niyete etkisi [The effect of local food consumption motivation on behavioral intention after COVID-19]. In F. Okumus, B. Denizci-Guillet, M. Tuna, & S. Doğan (Eds.), Daha iyi bir dünya için turizm (Vol. 3, pp. 1–10). USF M3 Publishing. https://www.doi.org/10.5038/9781955833110

Sthapit, E. (2018). Memorable tourist experiences and place attachment when consuming local food. International Journal of Tourism Research, 20(5), 673–685.

Sthapit, E. (2020). Tourists’ motivations, emotions, and memorable local food experiences. Gastronomy and Tourism, 5(1), 7–22.

Sthapit, E., Coudounaris, D. N., & Björk, P. (2021). Domestic tourists and local food consumption: Motivations, positive emotions and savouring processes. Annals of Leisure Research, 26(2), 316–337.

Stone, M. J., Soulard, J., Migacz, S., & Wolf, E. (2018). Elements of memorable food, drink, and culinary tourism experiences. Journal of Travel Research, 57(8), 1121–1132.

Şahin Perçin, N., Eren, D., & Sezgin, A. (2021). The effects of local food consumption motivations on customer satisfaction: A research on Turkish food. Journal of Social Research and Behavioral Sciences, 7(13), 400–423.

Tiwari, A. V., Bajpai, N., & Pandey, P. (2023). The role of human emotions in memorable tourism experience and revisit intention. Tourism & Management Studies, 19(1), 15–27. https://doi.org/10.18089/tms.2023.190102

Tung, V. W. S., & Ritchie, J. B. (2011). Exploring the essence of memorable tourism experiences. Annals of Tourism Research, 38(4), 1367–1386.

UNESCO. (2023). UNESCO Türkiye Milli Komisyonu web sayfası. https://www.unesco.org.tr/Home/Page/88?slug=UNESCO-

Ye, S., Wei, W., Wen, J., Ying, T., & Tan, X. (2020). Creating memorable experience in rural tourism: A comparison between domestic and outbound tourist. Empirical Research Article, 1–16.

Zhang, H., Wu, Y., & Buhalis, D. (2017). A model of perceived image, memorable tourism experiences and revisit intention. Journal of Destination Marketing & Management, 8, 326–336.

Zhu, Y., Zhu, L., & Weng, L. (2024). How do tourists’ value perceptions of food experiences influence their perceived destination image and revisit intention? A moderated mediation model. Foods, 13(3), 412. https://doi.org/10.3390/foods13030412