İş Yeri Eğitimi (3+1 Modeli) Uygulamalarına Yönelik Bir Değerlendirme: Yozgat Bozok Üniversitesi Aşçılık Programı Örneği (An Evaluation of Workplace Training (3+1 Model) Practices: Yozgat Bozok University Culinary Program Example)

Authors

  • Soner BEŞCANLAR

DOI:

https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1789

Keywords:

Workplace training, Culinary program, 3+1 model, Industry experience

Abstract

This study examines the evaluations of workplace training (3+1 model) by students enrolled in the Culinary Program at Yozgat Bozok University. The aim is to determine the students’ perceptions of gains from workplace training, contributions to practice, relationships with businesses, commitment to the sector, and workplace conditions, as well as whether these perceptions differ according to demographic variables. The research was conducted with 166 students during the 2024–2025 academic year, and data were collected through an online questionnaire. The data were analyzed using SPSS 26.0, and factor analysis revealed five dimensions. Since the normality assumption was not met, non-parametric tests, namely Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis, were applied. The findings indicate that gender differences were significant only in the “workplace conditions” dimension, while high school background affected the “contribution to practice” dimension. Students with prior sectoral experience evaluated “contribution to practice” more positively, and differences were also found in the “gains from internship” and “commitment to the sector” dimensions depending on the kitchen department in which students worked. Overall, workplace training enhances students’ professional knowledge and skills and supports their adaptation to the sector. However, demographic and sectoral variables create differences in perceptions. The results suggest that to improve the quality of workplace training programs, more structured collaborations with the industry, orientation training for inexperienced students, and diversified experience opportunities across kitchen departments should be implemented.

References

Adıgüzel, O. C., & Berk, Ş. (2009). Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Alan Öğretmenlerinin Bilgi Gereksinimlerini Karşılama Kaynakları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(29), 64-75.

Akay, B., Uslu, A., & Sancar, M. F. (2018). Turizm eğitimi alan öğrencilerin staj döneminde yaşadıkları sorunlar: Lisans ve ortaöğretim turizm öğrencileri örneği. OPUS International Journal of Society Researches, 8(1), 212-236.

Arpat, B., Kalfa, V. R., Akşit, A., & Çamurdan, B. (2017). Meslek yüksekokullarında nitelikli ara eleman ihtiyacını karşılamada yeni arayışlar: 3+1 işbaşı eğitim modeli Honaz Meslek Yüksekokulu örneği. Çalışma İlişkileri Dergisi, 8(2), 76-94.

Aslan, N., & Pekerşen, Y. (2019). Aşçılık Eğitimi ve Sektör Başarısı Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi: Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde Çalışan Aşçılar Üzerine Bir Araştırma. Celal Bayar University Journal Of Social Sciences/Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2).

Aydemir, D. A., & Buyruk, L. (2018). Gastronomi ve mutfak sanatları eğitimi alan üniversite öğrencilerinin kariyer beklentileri: Lisans öğrencilerine yönelik bir araştırma (Master's thesis, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi).

Aydın, S., Görmüş, A. Ş., & Altıntop, M. Y. (2014). The Relationship between the satisfaction level of students and their demographic features with non-linear canonical correlation analysis: an application in Vocational High School. Abant Izzet Baysal University Journal of Abant Social Sciences, 14(1), 35-58.

Babaç, E., & Önçel, S. (2018). Anadolu Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencilerinin özyeterliklerine yönelik nitel bir araştırma. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 6(2), 282-298.

Bekar, A., & Belpınar, A. (2015). Gastronomi Turizmine İlişkin Turist Görüşlerinin Kültürler Arası Karşılaştırılması. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 10(38), 6519-6530.

Bilici, K. (2023). Turizm otelcilik meslek alanı öğrencilerinin işletmelerde beceri eğitimi (staj) uygulamasına ilişkin görüşleri. Uluslararası Eğitime Özgün Bakış Dergisi, 1(2), 265-281.

Birsen, A. G., & Erdoğan, H. A. (2024). Turizm Öğrencilerinin Aldıkları Eğitime ve Kariyer Beklentilerine İlişkin Algıları. Neugastro dergisi, 3 (1), 29-50

Çemrek, F., & Yilmaz, H. (2010). Turizm ve otel işletmeciliği ile aşçılık programı öğrencilerinin “uygulamalı mutfak dersleri” hakkında tutum ve düşüncelerini ölçmeye yönelik bir uygulama. Afyon Kocatepe University Journal of Social Sciences/Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2).

Davras, G. M., & Alili, M. (2019). Turizm Eğitimi Alan Üniversite Öğrencilerinin Gelecek Beklentileri Üzerine Bir Araştırma. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 40-52.

Deissinger, T. (2007), ““Making schools practical”: Practice firms and their function in the full‐time vocational school system in Germany”, Education + Training, 49(5), 364-379. https://doi. org/10.1108/00400910710762931

Erdoğan, E., & Bulut, E. (2015). İşletme bölümü öğrencilerinin memnuniyet düzeylerini etkileyen faktörlerin araştırılması, Uluslararası Yönetim, İktisat ve İşletme Dergisi, 11(26), ss.151- 169.

Eşitti, B. (2019). Turizm Yüksek Öğretiminde İşbaşı Eğitim Uygulaması: Turizm Akademisyenlerinin Beklentileri. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 30(2), 24-34.

Günay, İ., & Akıncı, Z. (2017). Turizmde sürdürülebilirlik açısından öğrencilerin sektöre karşı tutumlarının mezuniyet sonrası kariyer planlaması ve seçimine etkisi. Mehmet akif ersoy üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi, 9(20), 1-19.

Hair, J. F. Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E. & Tatham, R. L. (2006). Multivariate Data Analysis. New Jersey: Pearson Prentice Hall.

Harbalıoğlu, M., & Ünal, İ. (2014). Aşçılık programı öğrencilerinin mesleki tutumlarının belirlenmesi: Ön lisans düzeyinde bir uygulama. Turizm Akademik Dergisi, 1(1), 55-65.

Kagaari, J. R. (2007). Evaluation of the effects of vocational choice and practical training on students’ employability. Journal of European Industrial Training, 31(6), 449-471.

Kalkan, G. (2021). Geleceğin Aşçılarının İş Yeri Eğitimi Döneminde Karşılaştıkları Sorunlar: Isparta Ön Lisans Öğrencileri Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(4), 2558-2572.

Karadeniz, O., & Kumaş, H., (2016). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin istihdam edilebilirliğini arttırmada mesleki uygulamalar dersi (3+1 programlarının) ile işkur işbaşı eğitim programlarının rolü: Honaz meslek yüksekokulu örneği, UMYOS, 5th International Vocational Schools Symposium, Bosna.

Karadeniz, Ş. (2021). Gastronomi ve Mutfak Sanatları öğrencilerinin lisans sonrası kariyer beklentileri doğrultusunda girişimcilik eğilimleri: İstanbul'daki vakıf üniversiteleri üzerine araştırma. Yüksek lisans tezi. İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gastronomi Anabilim Dalı

Karagül, T. N. (2018). Turizm eğitimi alan mesleki ve teknik Anadolu lisesi öğrencilerinin işletme beceri eğitimine yönelik algıları: Muğla örneği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.

Keskin, O., & Kızıl, Ş. (2023). Gastronomi ve Mutfak Sanatları Alanında Kariyer Planlamanın Önündeki Engeller. Hakkari Review, 7(2), 27-36.

Kim, J. H. (2008). Career expectations and requirements of undergraduate hospitality students and the hospitality industry: An analysis of differences. Unpublished master’s thesis, AUT University, Auckland, New Zealand.

Ko, W. H. (2010). To evaluate the professional culinary competence of hospitality students. Journal of Culinary Science & Technology, 8(2-3), 136-146.

Meriç, S. (2017). Turizm İşletmelerinde Yenilikçiliğin Görünmeyen Yüzü, Değişime Direnç ve Örgütsel Sessizlik: TRA1 ve TRB2 Bölgesi Analizi. (Doktora Tezi) Erzurum: Atatürk Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Mulder, R. H., Messmann, G., & König, C. (2015). Vocational education and training: Researching the relationship between school and work. European Journal of Education, 50(4), 497- 512.

Nyen, T., & Tonder, A. H. (2018). Development of vocational skills through integration of practical training periods in school based vocational education in Norway. Integration of vocational education and training experiences: Purposes, practices and principles, 29, 227-241

Odacı, G., & Yıldız, S. (2023). Kadın öğrencilerin kariyer beklentileri ve aşçılık mesleğine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencileri üzerine bir araştırma. Tourism and Recreation, 5(2), 186-193.

Ortiz Zurita, M. J. (2025). Perceptions and career goals of undergraduate tourism students.Doctoral thesis. Universitat de Girona

Özdemir, N. & Önçel, S. (2019). Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Lisans Öğrencilerinin Sektöre Yönelik Algılarının Kariyer Yapma Niyetlerine Etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(2), 1159-1176.

Özkan, T., & Alan, B. (2022). Meslek Yüksekokullarında 3+ 1 eğitim modeli kapsamında iş yeri uygulaması ve öğrenci kazanımları. Yükseköğretim Dergisi, 12(1), 153-167.

Öztürk, Y., & Görkem, O. (2011). Mutfak dalı öğrencilerinin mesleki yeterliklerinin değerlendirilmesi: Otelcilik ve turizm meslek lisesi öğrencilerine yönelik bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 3(2), 69-89.

Patton, M. Q. (2005). Qualitative research. New York: John Wiley & Sons, Ltd.

Rintala, H., & Nokelainen, P. (2020). Standing and attractiveness of vocational education and training in Finland: Focus on learning environments. Journal of Vocational Education & Training, 72(2), 250-269.

Rosyidi, M. I. (2021). Undergraduate Students’perceptıons And Attıtudes Towards A Career In Tourısm Industry: The Case Of Indonesıa. Jurnal Manajemen dan Kewirausahaan, 23(1), 40-51.

Sercek, O.G. & Cimar, S. (2019). Aşcılık Eğitimi Alan Oğrencilerin Mesleki Eğitimlerinin İncelenmesi, Tourism Development Studies and Urbanization (Ed.M.Onur Gulbahar), Ijopec Publication Limiteed, London.

Şahin, A. E. (2009) Eğitim fakültesinde hizmet kalitesinin eğitim fakültesi öğrenci memnuniyet ölçeği (ef-ömö) ile değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(37), 106-122.

Tektaş, N., Yayla, A., Sarıkaş, A., Polat, Z., Tektaş, M., & Ceviz, Ö. (2016). Ön lisans öğrencilerinin staj uygulamalarının değerlendirilmesi: Marmara üniversitesi örneği. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(6), 310-318.

Thomas, H. M., & Irwin, J. D. (2011). Cook It Up! A community-based cooking program for at-risk youth: overview of a food literacy intervention. BMC research notes, 4(1), 495.

Titrek, O., Hakkakul, M. A., & Varlı, S. (2015). Hemşirelik bölümü staj uygulamalarının etkililik düzeyine ilişkin öğrenci ve rehber hemşirelerin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 264-280.

Traud, M. (2016). The Connections Between Culinary Education and Restaurant Industry: A Phenomenological Investigation of Educators, Restaurant Professionals and Recent Graduates Views on Culinary Education, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Drexel University, Pensilvanya.

Vezne, R. A. & Günbayı, İ. (2019). The Opınıons of Young People on Cookery Vocational Education: A Case Study, Turkish Studies Educational Sciences, 14(3), 925-935.

Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2007). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri (2. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.

Yazıt, H. (2013). Turizm işletmeciliği eğitimi alan lisans ve ön lisans öğrencileri staj konusundaki düşünce ve algılamaları arasındaki farkların belirlenmesi üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sakarya.

Published

30-03-2026

How to Cite

BEŞCANLAR , S. (2026). İş Yeri Eğitimi (3+1 Modeli) Uygulamalarına Yönelik Bir Değerlendirme: Yozgat Bozok Üniversitesi Aşçılık Programı Örneği (An Evaluation of Workplace Training (3+1 Model) Practices: Yozgat Bozok University Culinary Program Example). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 14(1), 248–266. https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1789