Otel Çalışanlarının Bazı Demografik Değişkenlere Göre Yaşam Kalitelerinin İncelenmesi (Examination of Hotel Employees' Quality of Life According to Specific Demographic Variables)

Süreyya Pınar ÖZBEK; Halise Dilek SEVİN; Akyay UYGUR; Ayşe ERDOĞAN

doi:10.21325/jotags.2025.1753

Authors

Süreyya Pınar ÖZBEK
Halise Dilek SEVİN
Akyay UYGUR
Ayşe ERDOĞAN

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1753

Keywords:

Quality of life, Psychological well-being, Tourism, World Health Organization, Hotel employees

Abstract

Quality of life is a universal goal to be achieved. This study aimed to determine the quality of life of hotel employees in the labor-intensive service sector, based on gender, age, and working hours (full-time and seasonal). The study is a quantitative study, and data were collected through a survey. "The World Health Organization Quality of Life Scale (WHOQOL-BREF), which consists of physical, psychological, social and environmental domains, was administered to a total of 428 employees working in five-star hotels located in the Manavgat district of Antalya. The findings indicated that male hotel employees had higher quality of life than female employees in physical, social, and environmental domains; older employees had higher quality of life than other age groups in psychological domains; and full-time employees had higher quality of life than seasonal employees in physical, psychological, and social domains based on working hours. Furthermore, the highest-rated domain among hotel employees was physical domain, while the lowest-rated domain was environmental domain.

References

Akyol, A. D. (1993). “Yaşam Kalitesi ve Yaklaşımları”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 9(2), 75-80.

Akyüz, H. (2021) “Boş Zaman Tüketicilerinin Yaşam Kalitesi ve Mutluluk Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Olimpik Kış Festivali Örneği", Editör: Erdal Zorba, Mutlu Türkmen, ISBN: 9786257315500, Gazi Kitapevi, Ankara.

Alaeddinoğlu, F., & Tekin, M. K. (2020). Turizmin Ekonomik, Sosyo-Kültürel ve Çevresel Açıdan Yerel Halkın Yaşam Kalitesine Etkileri: Batman Örneği. Ege Coğrafya Dergisi, 29(2), 243-257.

Almeida-Brasil, C. C., Silveira, M. R., Silva, K. R., Lima, M. G., Faria, C. D. C. D. M., Cardoso, C. L., ... & Ceccato, M. D. G. B. (2017). Quality of life and associated characteristics: application of WHOQOL-BREF in the context of Primary Health Care. Ciencia & saude coletiva, 22, 1705-1716.

Al-Sakkaf, M. A., Mohaidin, Z., Murshid, M. A., Amarneh, S., Basendwah, M., & Bawazir, K. A. (2022). Destination Social Responsibility and Residents’ Quality of Life: The Mediating Role of Multidimensional Impacts of Tourism. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 1-35.

Alves, P. C., Oliveira, A. D. F., & Paro, H. B. M. D. S. (2019). Quality of life and burnout among faculty members: How much does the field of knowledge matter?. PloS one, 14(3), e0214217.

Amarilla-Donoso, F. J., López-Espuela, F., Roncero-Martín, R., Leal-Hernandez, O., Puerto-Parejo, L. M., Aliaga-Vera, I., ... & Lavado-García, J. M. (2020). Quality of life in elderly people after a hip fracture: a prospective study. Health and quality of life outcomes, 18, 1-10.

Andereck, K. L., & Nyaupane, G. P. (2011). “Exploring the Nature of Tourism and Quality of Life Perceptions Among Residents”, Journal of Travel Research, 50(3), 248-260.

Avcı, N. (2018). Turizmin yöre halkının yaşam kalitesine etkileri: Çeşme ilçesi örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 29(2), 164-174.

Aykin A. G. (2018). Fiziksel Aktivite ve Yaşam Kalitesi, Metamorfoz Yayıncılık. 1. Baskı, Haziran. İstanbul.

Biçer, D., & Yüksek, G. (2024). Konaklama İşletmelerinde Mevsimselliğin Çalışanların İş Tatmini Üzerine Etkisi (The Effect of Seasonalıty on Employees'job Satısfactıon in Accommodatıon Establıshments). Annals of Gastronomy and Tourism Studies, 1(1), 52-58.

Chancellor, C., Yu, C. P. S., & Cole, S. T. (2011). Exploring quality of life perceptions in rural midwestern (USA) communities: An application of the core–periphery concept in a tourism development context. International Journal of Tourism Research, 13(5), 496-507.

Coşar, Y. (2014). Yavaş şehir olgusunun kentsel yaşam kalitesi üzerindeki algılanan etkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(2), 226-240.

Dağıstan, S. Y., Erol, G. & Düşmezkalender, E. (2024). Mesleki Damgalama, Öznel İyi Oluş ve Mesleki Stres Arasındaki İlişki: Otel Çalışanları Üzerine Araştırma (The Relationship Between Occupational Stigma, Subjective Well-Being and Occupational Stress: A Case Study on Hotel Employees). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(4), 2817-2835.

Davras, G. M. (2024). İnsan Kaynakları Uygulamalarının Önem Performans Analizi ile Önceliklendirilmesi: Otel Çalışanları Üzerinde Bir Uygulama. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(1), 28-44.

Demir, T. (2016). Meslek lisesi öğretmenlerinin iş yaşam kalitesine ilişkin algıları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki (Master's thesis, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı).

Demiryas, Ç. K., & İlhan, N. (2023). Bir Hastanede Çalışan Sağlık Çalışanlarının Yaşam Kalitesi İle İlişkili Faktörler.

Diener, E. (2006). “Guidelines for National Indicators of Subjective Well-Being and Ill-Being”, In Journal of Happiness Studies: An Interdisciplinary Forum on Subjective Well-Being. Springer.

Elshaer, I. A. (2023). Front-line hotel employees mental health and quality of life post COVID-19 pandemic: The role of coping strategies. Heliyon, 9(6).

Esen, O., & Atay, H. (2023). Otel işletmelerinde çalışanların iş yaşam kalitesini etkileyen boyutlar: Kuşadası örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(4), 2823-2845.

Eser, E., Fidaner, H., Fidaner, C., Yalçin Eser, S., Elbi H, Göker, E., (1999). “WHOQOL-100 ve WHOQOL Bref’in Psikometrik Özellikleri”, 3P (Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji) Dergisi (Ek2), 7: 23-40.

Eser, K., Çelik, N., & Yıldız, O. (2018). Turizmin Yerel Halkın Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkileri: Muğla-Akyaka Örneği. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 10(2), 60-73.

Gholami, A., Araghi, M. T., Shamsabadi, F., Bayat, M., Dabirkhani, F., Moradpour, F., ... & Rajabi, A. (2016). Application of the world health organization quality of life instrument, short form (WHOQOL-BREF) to patients with cataract. Epidemiology and health, 38, e2016005.

Goodoory, V. C., Guthrie, E. A., Ng, C. E., Black, C. J., & Ford, A. C. (2023). Factors associated with lower disease‐specific and generic health‐related quality of life in Rome IV irritable bowel syndrome. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 57(3), 323-334.

Gözüm, P. (2024). Türkiye’de Kadın İstihdamı: Sorunlar ve Fırsatlar. Bitlis Eren Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1), 109-125.

Haraldstad, K., Wahl, A., Andenæs, R., Andersen, J. R., Andersen, M. H., Beisland, E., ... & LIVSFORSK network. (2019). A systematic review of quality of life research in medicine and health sciences. Quality of life Research, 28, 2641-2650.

Hegedüs, L., Bianco, A. C., Jonklaas, J., Pearce, S. H., Weetman, A. P., & Perros, P. (2022). Primary hypothyroidism and quality of life. Nature Reviews Endocrinology, 18(4), 230-242.

Idoiaga Mondragon, N., Berasategi Sancho, N., Dosil Santamaria, M., & Ozamiz-Etxebarria, N. (2021). Reopening of schools in the COVID-19 pandemic: the quality of life of teachers while coping with this new challenge in the north of Spain. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(15), 7791.

Jondeau, E., & Rockinger, M. (2003). Conditional volatility, skewness, and kurtosis: existence, persistence, and comovements. Journal of Economic dynamics and Control, 27(10), 1699-1737.

Kâhya, Y. (2020). Gençlerin yaşam kalitesi ve gelecek beklentileri. Business & Management Studies: An International Journal, 8(1), 950-968.

Kandasamy, I., & Ancheri, S. (2009). Hotel employees’ expectations of QWL: A qualitative study. International journal of hospitality management, 28(3), 328-337.

Karatepe, O. M., & Uludag, O. (2008). Supervisor support, work-family conflict, and satisfaction outcomes: An empirical study in the hotel industry. Journal of Human Resources in Hospitality & Tourism, 7(2), 115-134.

Koulierakis, G., Daglas, G., Grudzien, A., & Kosifidis, I. (2019). Burnout and quality of life among Greek municipal preschool and kindergarten teaching staff. Education 3-13, 47(4), 426-436.

Kuhlman, G. D., Flanigan, J. L., Sperling, S. A., & Barrett, M. J. (2019). Predictors of health-related quality of life in Parkinson's disease. Parkinsonism & related disorders, 65, 86-90.

Lane, T., Fontana, M., Martinez-Naharro, A., Quarta, C. C., Whelan, C. J., Petrie, A., ... & Gillmore, J. D. (2019). Natural history, quality of life, and outcome in cardiac transthyretin amyloidosis. Circulation, 140(1), 16-26.

Li, J., Ridderstaat, J., & Yost, E. (2022). Tourism development and quality of life interdependence with evolving age-cohort-based population. Tourism Management, 93, 104621.

Manavgat Ticaret ve Sanayi Odası (2022). Ekonomik Raporlar. Erişim adresi: https://matso.tr/ekonomik-raporlar/

Meyer, L. (2011). An exploratory investigation of perceived tourism impacts on resident quality of life and support for tourism in Cologne, Germany. University of Florida.

Murat, H., & Gürlek, M. (2025). Otel işletmelerinde işgören mutluluğunun belirleyicileri: Bir keşfedici sıralı karma yöntem çalışması. Tourism and Recreation, 7(1), 114-132.

Ndjaboue, R., Ruddy, S., Bulver, F., Diendere, J., Levasseur, M., Nguefack, M., ... & Djossou, A. (2025). Psychosocial work determinants of older adults’ participation in the job market: protocol for a scoping review of quantitative longitudinal studies. Systematic Reviews, 14(1), 91.

Nopiyani, N. M. S., & Wirawan, I. M. A. (2021). The impact of tourism on the quality of life of communities in tourist destination areas: A systematic review. Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences (OAMJMS), 9(F), 129-136.

Ömürbek, N., Eren H., & Dağ, O. (2017). Entropi-Aras ve Entropi-Moosra yöntemleri ile yaşam kalitesi açısından AB ülkelerinin değerlendirilmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 29-48.

Polat, E., & Gürbüz, A. K. (2020). İş Güvencesizliği Algısı ile İş Üretkenliği İlişkileri: Mevsimlik ve Mevsimlik Olmayan Konaklama İşletmelerinde Karşılaştırmalı Bir Araştırma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(43), 553-582.

PWC Women in Work (2024). Erişim Adresi: https://www.pwc.com.tr/tr/Hizmetlerimiz/insan-yonetimi-ve-organizasyon-danismanligi/2024/pdf/calisma-hayatinda-kadinlar-endeksi-2024.pdf#page=18.06

Raab, R. (2020). Workplace perception and job satisfaction of older workers. Journal of Happiness Studies, 21(3), 943-963.

Rivera, M., Croes, R., & Lee, S. H. (2016). Tourism development and happiness: A residents’ perspective. Journal of Destination Marketing & Management, 5(1), 5-15.

Schalock, R. L. (2004). The concept of quality of life: what we know and do not know. Journal of intellectual disability research, 48(3), 203-216.

Şenol, Y. & Türkay, M. (2006). “Yaşam Kalitesi Ölçütlerinde Taraf Tutma: Cevap Kayması”, Taf Preventive Medicine Bulletin, 5(5), 382-389.

Telatar, T. G., & Üner, S. (2020). Hemşirelik Öğrencilerinin Yaşam Kalitelerinin ve Algılanan Sosyal Destek Düzeylerinin Belirlenmesi ve Yaşam Kalitesi ile İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi. Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences/Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(1).

Tellioğlu, S. (2021). İş Güvencesizliğinin Gelecek Kaygısı Üzerindeki Etkisi: Turizm Sektörü Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 41-56.

Theofilou, P. (2013). “Theoretical Contributions Quality of Life: Definition and Measurement”, Europe's Journal of Psychology, 2013, Vol. 9(1), 150–162.

Tosun, E. K. (2013). Yaşam kalitesi ekseninde şekillenen alternatif bir kentsel yaşam modeli: Yavaş kentleşme hareketi. Uludag Journal of Economy & Society, 32(1).

Türker, N., Selçuk, Ş., & Özyıldırım, A. (2016). Turizmin yerel halkın yaşam kalitesi üzerine etkisi: Safranbolu örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 1-13.

Uzun, Ü. (2019). Öğretmen adaylarının öznel iyi oluş psikolojik sağlamlılık ve yaşam kalitesi arasındaki yordayıcı ilişkiler (Master's thesis, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı).

Ülkücan, G. Ö., Çelik, Ş., & Yurttaşen, D. (2023). Akademide cinsiyetlendirilmiş bakım emeğinin etkileri ve iş-yaşam dengesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(4), 1173-1192.

Whoqol Group (1998). “Development of the World Health Organization WHOQOL-BREF Quality of Life Assessment”, Psychological Medicine, 28(3), 551-558.

Wong, F. Y., Yang, L., Yuen, J. W., Chang, K. K., & Wong, F. K. (2018). Assessing quality of life using WHOQOL-BREF: a cross-sectional study on the association between quality of life and neighborhood environmental satisfaction, and the mediating effect of health-related behaviors. BMC public health, 18(1), 1113.

Woo, E., Uysal, M., & Sirgy, M. J. (2018). Tourism impact and stakeholders’ quality of life. Journal of Hospitality & Tourism Research, 42(2), 260-286.

Xiang, K., Gao, F., Qiao, G., & Chen, Q. (2022). Hotel employees’ occupational stigma narratives: perceived attributes, formation paths and destigmatization mechanisms. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 34(12), 4389-4414.

Yang, M. J. H., Khoo, C., & Yang, E. C. L. (2022). An Art-Based Inquiry into the Perception of Tourism Impacts on Their Quality of Life: The Case of Cambodian Host-Children. Journal of Travel Research, 00472875221140414.

Yavuz, İ. (2019). Eczacılarda iş stresinin yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi (Master's thesis, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).

Yayla, Ö., Koç, B., & Dimanche, F. (2023). Residents’ support for tourism development: Investigating quality-of-life, community commitment, and communication. European Journal of Tourism Research, 33, 3311-3311.

Yıldırım, B. I., & Yirik, Ş. (2014). İşgörenlerin iş güvencesi algıları ve işten ayrılma niyetleri ilişkisi: Belek bölgesi beş yıldızlı otel çalışanları örneği. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (6), 123-140.

Yıldırım, A., & Hacıhasanoğlu, R. (2011). Sağlık çalışanlarında yaşam kalitesi ve etkileyen değişkenler.

Zhang, Y., & Ma, Z. F. (2020). Impact of the COVID-19 pandemic on mental health and quality of life among local residents in Liaoning Province, China: A cross-sectional study. International journal of environmental research and public health, 17(7), 2381.