Tüketicilerin Yeme Farkındalıkları ile Restoranda Yemek Tercihleri Arasındaki İlişki (The Relationship Between Consumers' Mindful Eating and Their Food Preferences in Restaurants)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1665Keywords:
Mindful eating, Restaurant preferences, Food preferencesAbstract
This study aims to determine the relationship between consumers' mindful eating and their food preferences in restaurants. The research was conducted with the survey model, one of the quantitative research methods, and the survey technique was used as a data collection tool. 415 people participated in the study and as a result of the analysis of the data obtained from the study, it was determined that there was a significant negative relationship between mindful eating and restaurant food preference. While there was a significant negative relationship between mindful eating and “personal factors” and “psychological factors”, it was determined that there was a significant positive relationship between mindful eating and “food-related factors”. No significant relationship was found between mindful eating and “environmental factors” sub-dimension. Since there is a positive relationship between mindful eating and “food-related factors”, it is concluded that individuals pay attention to the characteristics of the food they choose and make a conscious choice if they have high mindful eating. It is predicted that restaurant businesses that take into account consumers' mindful eating and food choices will be more likely to be preferred and will be more successful in customer satisfaction. In addition, in the literature on mindful eating, it is stated that raising mindful of consumers about mindful eating is important in terms of conscious nutrition of the society and prevention of nutrition-related diseases.
References
Albayrak, A. (2022). Kadın ve Erkeklerin Yemek Tercihlerindeki Farklılıkların İncelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (41) 207-241.
Alonso, A. D., O'neill, M., Liu, Y. & O’shea, M. (2013). Factors Driving Consumer Restaurant Choice: An Exploratory Study From the Southeastern United States, Journal of Hospitality Marketing & Management, 22:5, 547-567, DOI: 10.1080/19368623.2012.671562.
Altaş, Z. M., Save, D., Soğukpınar, T., Domruk, Ö.F., Bayram, S., Ladikli, Ş.B. & Cihanyurdu, C. (2022). Üniversite Öğrencilerinde Algılanan Stres Düzeyi ile Yeme Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi, Kocaeli Med Journal 2022;11(2):26-34. DOI: 10.5505/ktd.2022.54037.
Altınok, M. (2020). Yeme Tutumları, Duygusal Yeme, Farkındalıkla Yeme ve Ortoreksiyanin Metakognisyonlar Açısından İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Amuquandoh, F. E. & Asafo‐Adjei, R. (2013). Traditional food preferences of tourists in Ghana, British Food Journal, Vol. 115 No. 7, pp. 987-1002. https://doi.org/10.1108/BFJ-11-2010-0197.
Arslan, D. (2022). Elit Dağcıların Yeme Farkındalığı Düzeylerinin ve Yeme Bozukluğu Sıklığının İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Baer, R.A., Smith, G.T., Hopkins, J., Krietemeyer, J. & Toney, L. (2006). Using selfreport assessment methods to explore facets of mindfulness. Assessment,13(1):27-45.
Batra, A. (2008). Foreign Tourists' Motivation and Information Source(s) Influencing Their Preference for Eating Out at Ethnic Restaurants in Bangkok, International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 9:1, 1-17, DOI: 10.1080/15256480801910178.
Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Can, M., & Avcu, İlhan. (2023). Foodstagrammerların Restoran Tercihleri Üzerine Bir Araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(4), 2505–2515. https://doi.org/10.20491/isarder.2023.1729
Can, A. & Bütüner, O. (2022). A Study on the Selection of Cafe and Restaurant. Journal of Applied Tourism Research, 3(2),121-138.
Cherpak, C.E. (2019). Mindful Eating: A Review Of How The Stress-Digestion- Mindfulness Triad May Modulate and Improve Gastrointestinal and Digestive Function, Integrative Medicine Vol. 18, No. 4, pp:48-53.
Çerkez Uçar, M. (2024). Restoranlarda Tüketicilerin Yemek Tercihini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bir Ölçek Geliştirme ve Uygulama Çalışması, Yayınlanmamış Doktora Tezi İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Çetin, M. & Yaylı, A. (2019). Restoran Tercihinde Gösterişçi Tüketim Eğilimi, Turizm Akademik Dergisi, 6 (2), 227-238.
Çolak, H & Aktaç, Ş. (2019). Ağırlık Yönetimine Yeni Bir Yaklaşım: Yeme Farkındalığı, Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(3); 212-222.
Dalen J, Smith BW, Shelley BM, et al. (2010) Pilot study: Mindful Eating and Living (MEAL): weight, eating behavior, and psychological outcomes associated with a mindfulnessbased intervention for people with obesity. Complement Ther Med 18, 260–264.
Ertürk, M, (2018). Tüketicilerin Dışarıda Yemek Yeme Nedenleri, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17 (3), 1203-1224, Submission Date: 17-02-2018, Acceptance Date: 09-07-2018. Araştırma Makalesi.
Framson C., Kristal AR., Schenk JM., Littman AJ., Zeliadt S. & Benitez D. (2009). Development and validation of the mindful eating questionnaire. Journal of American Dietetic Association, Aug; 109 (8): 1439- 44. doi: 10.1016/j.jada.2009.05.006. PMID: 19631053; PMCID: PMC2734460.
Hunter, C. “Nutrition Matters: Trends Affecting Food Choices”, Nutrition File for Health Educators, 9s. 2010.
Kalaycı, Ş. (2010). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, Ankara, Turkey: Asil Yayın Dağıtım.
Karasar, N. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Nobel Yayınları.
Kivela, J. (1997). Restaurant marketing: selection and segmentation in Hong Kong. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 9, 116-123.
Kline, R. B. (2023). Principles and Practice of Structural Equation Modeling. Fifth Edition, London: Guilford publications.
Köse, G. (2020). Can Mindful Eating Help Us When We Struggle With Eating? Mindful Eating Replaces Diets. Turkish Journal of Sport and Exercise, Volume: 22, Issue: 1, pp: 72-77, DOI: 10.15314/tsed.679392
Köse, G., Tayfur, M., Birincioğlu, İ. & Dönmez, A. (2016). Yeme Farkındalığı Ölçeği’ni Türkçeye Uyarlama Çalışması, Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 125-134, DOI: 10.5455/JCBPR.250644.
Küçükkömürler, S., Şırvan, N. B., & Sezgın, A. C. (2019). Dünyada ve Türkiye’de gastronomi turizmi. Uluslararası Turizm Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 2(2), 78-85.
Lindeman, M., Vaananen, M. (2000). Measurement of Ethical Food Choice Motives, Appetite, 34: 55-59.
Liu, C.H.S., Su, C.S., Gan, B., Chou, S.F. (2014). Effective Restaurant Rating Scale Development and a Mystery Shopper Evaluation Approach. International Journal of Hospitality Management, 43, 53–64.
Lupşa-Tataru, F.R., Lixandroiu, R.C., Lupşa-Tataru, D.A. (2023). A Sustainable Analysis Regarding the Impact of Tourism on Food Preferences in European Capitals. Sustainability, 15, 14899. https://doi.org/10.3390/ su152014899.
Maina CC., Kornher L., Von Braun J (2024). Role of food choice motives in the socio-economic disparities in diet diversity and obesity outcomes in Kenya. PLoS One 19(5): e0302510. https://doi.org/ 10.1371/journal.pone.0302510.
O’Mahony, B., Hall, J. (2007). An Exploratory Analysis of the Factors That Influence Food Choice Among Young Women, International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 8(2): 51-72.
Ortega, D.L., H. Wang, H., Wu, L., Olynk, N. J. (2011). Modeling heterogeneity in consumer preferences for select food safety attributes in China, Food Policy, Volume 36, Issue 2, Pp: 318-324, https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2010.11.030.
Öney, B., Şişman, Z. (2023). Beslenmede Güncel Bir Yaklaşım: Yeme Farkındalığı, Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2023: 7(2); 416-427.
Özdamar, K. (1999).Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi 1. Kaan Kitabevi, Eskişehir.
Özdemir, B. (2010). Dışarıda yemek yeme olgusu: kuramsal bir model önerisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(2), 218-232.
Özkan, N.,Binici, S. (2018). Yeme Davranışında Yeni Yaklaşımlar: Sezgisel Yeme ve Yeme Farkındalığı, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2): 16-24.
Saygı, Y.B, Shipman, Z.D. (2021) FACTORS AFFECTING FOOD SELECTION AND NEW TRENDS IN CONSUMER FOOD BEHAVIOUR. Journal Of Engineering And Applied Sciences - Volume 1 Issue 1 - February - 2021 (37 - 52)
Saygın, D.G. (2021). Üniversite Öğrencilerinin Yeme Farkındalığı Ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Sağlık Bilimleri Fakültesi Örneği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Scott, R. and et.al. (2004). Mindfulness: A Proposed Operational Definition, Clinical Psychology: Science and Practice, V11 N3, doi:10.1093/clipsy/bph077
Sparks, B., Bowen, J.&Klag, S. (2003), Restaurants and the tourist market, International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol. 15 No. 1, pp. 6-13. https://doi.org/10.1108/09596110310458936.
Steptoe, A., Pollard, T. M., Wardle, J. (1995). Development of a Measure of the Motives Underlying the Selection of Food: The Food Choice Questionnaire, Appetite, 25: 183-196.
Tabachnick, B. G.,Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson.
Tayfun, A.,Tokmak, C. (2007). Tüketicilerin Türk Usulü Fastfood İşletmelerini Tercih Etme Sebepleri Üzerine Bir Araştırma, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, ISSN:1304-0278, C.6 S.22 (169-183).
Timmerman G. M., Brown A. (2012). The effect of a mindful restaurant eating intervention on weight management in women. Journal of Nutrition Education and Behavior, 44(1): 22-28, doi:10.1016/j.jneb.2011.03.143.
Tuyizere, O., Gustafson, C.R. (2023). The relationship of active consideration of health outcomes and intertemporal preferences to choice process variables and nutrition: evidence from an experiment on food choice. Front. Behav. Econ. 2:1219281. doi: 10.3389/frbhe.2023.1219281.
Türk, M. (2022). Özel Beslenme Danışmanlık Ofisine Başvuran Yetişkin Bireylerin Yeme Farkındalıkları ve Yeme Tutumlarının Değerlendirilmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Ülker, P. (2018). Tüketicilerin Restoran Tercihinde Dikkate Aldığı Faktörlerin Değerlendirilmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Warren JM, Smith N, Ashwell M. A structured literature review on the role of mindfulness, mindful eating and intuitive eating in changing eating behaviours: effectiveness and associated potential mechanisms. Nutrition Research Reviews. 2017;30(2):272-283. doi:10.1017/S0954422417000154
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
