Yenilebilir Böceklerin Tüketimine İlişkin Ürün Geliştirme Çalışması: Kriket Unu Örneği (Product Development Study for Consumption of Edible Insects: Case of Cricket Flour)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1634Keywords:
Yenilebilir böcekler, Sürdürülebilirlik, Gastronomi, Gastronomi turizmiAbstract
Günümüzde meydana gelen hızlı nüfus artışı beraberinde gıda krizini getirmektedir. Yapılan araştırmalar sonucunda dünyadaki insan nüfusunun 2050 yılında 9 milyar olacağı ve gıda talebinin %70 oranda artacağı öngörülmektedir. Buna ek olarak kişi başına düşen protein oranlarında azalma meydana gelmektedir. Bu sebeplerle gastronomi yeni trendleri kapsamında alternatif protein kaynağı olan yenilebilir böceklere yönelme başlamıştır. Yenilebilir böceklerin protein başta olmak üzere besin değerleri oldukça yüksek, vitamin ve mineral bakımından zengindir. Dünyada birçok insan günlük diyetinde yenilebilir böcekleri kullanmaktadır. Ancak ilerleyen yıllarda olası bir gıda krizinde tüm insanların gıda açığını yenilebilir böceklerden kapatacağı beklenmektedir. Bu nedenle dünyanın birçok yerinde insanları teşvik amaçlı böcek ürünleri üretilmekte ve böcek çiftlikleri kurulmaktadır. Böcek yetiştiriciliği incelendiğinde, yenilebilir böceklerde sera gazı salınımının az olması, fazla araziye ihtiyaç duyulmaması, az su ve yem ihtiyacı olması gibi faktörler sayesinde sürdürülebilir özellik barındırmaktadır. Yapılan çalışmada belirli düzeylerde nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin aynı oranda yürütülmesi için her iki yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın amacı, insanların yenilebilir böceklere karşı algısını ölçmek ve tüketilebilirlik boyutunu saptamaktır. Çalışmanın verileri görüşme tekniği ve duyusal analiz tekniği ile elde edilmiştir. Geliştirilen ürünlerin besin değerleri BEBİS programı kullanılarak ölçülmüştür. Duyusal analiz testi 11-12 Haziran tarihlerinde Gazimağusa’da bulunan 15 katılımcıya gönüllülük esasına dayalı olarak yapılmıştır
References
Bağrıaçık, N. (2009). Böceklerin etnobiyolojik önemi. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(1), 77-81.
Bakan, R. (2021), Türk Mutfağındaki Sütlü Tatlıların Değerlendirilmesi ve İnovasyonu, Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi.
Caliskan, A., Abdullah, N., Ishak, N., & Engin, S. (2022). The appropriate drying parameters for producing wild carob (Ceratonia siliqua L.) cocoa powder substitute. Journal of Tourism, Hospitality and Culinary Arts, 14(2), 208-218.
Çekal, N., & Doğan, E. (2022). Sürdürülebilir gastronomide standart reçete ve coğrafi işaretlerin önemi. Turizm Çalışmaları Dergisi, 4(1), 49-60.
Demir, H. (2021), Kıbrıs Halkının Yenilebilir Böceklere Bakış Açısının Ölçülmesi, Yüksek Lisans Tezi, Doğu Akdeniz Üniversitesi.
Demirci, M. & Yetim, H. (2021). İnsan gıdası olarak böcek proteinleri tüketimi ve getirdiği sorunlar, Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, 3 (2): 11-22.
Durlu, F. Ö., Sünnetçioğlu, S., & Can, A. (2013). Sürdürülebilir Gastronomi turizmi hareketliliğinde coğrafi işaretlemenin rolü.
Egeli, S., Kızıldemir, Ö., & Hülağa Kaderoğlu, G. (2022). Sürdürülebilir gastronomi turizmi kapsamında yenilebilir böcekler. Journal of Tourism and Gastronomy Studies.
Güneş, E., & Karakaş, T. (2022). Tarım ve gıda sistemlerinde sürdürülebilirlik yaklaşımları. Journal of Academic Value Studies, 8(3), 304-316.
Huis, A. V., Itterbeeck, J. V., Klunder, H., Mertens, E., Halloran, A., Muir, G., & Vantomme, P. (2013). Edible insects: Future prospects for food and feed security.
Işkın, M., & Zengin, B. (2024). Yerel mutfakların gastronomi turizmi açısından değerlendirilmesi: Sivas örneği. The Journal of Academic Social Science, 40(40), 404-415.
İbiş, T. (2017). Destinasyon Markalaşması Sürecinde Turizmin Önemi: Bergama Örneği.
Küçük, B.Y. (2023), Gastronomide Yeni Trend Yenilebilir Böcekler: Antalya Belek Bölgesindeki Yerli ve Yabancı Turistlerin Yenilebilir Böceklere Karşı Tutumunun Ölçülmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Topkapı Üniversitesi.
Karaman, R. (2019), Geçmişten Günümüze Gastronomi Trendleri: Potansiyel Yerli Turistlerin Yenilebilir Böcekler Akımına Yönelik Algılarının Ölçülmesi, Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi.
Karaman, R., & Bozok, D. (2019). Geçmişten günümüze gastronomi trendleri: potansiyel yerli turistlerin yenilebilir böcekler akımına yönelik algılarının ölçülmesi. Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergisi, 3(2), 123-154.
Kurgun, H. (2017), Gastronomi Trendleri Milenyum ve Ötesi, Ankara: Bizim Büro Matbaası.
Meral, Y., & Selçuk, Ö. (2015). Yenilebilir Böcekler.
Megep, (2012a). Duyusal Test Teknikleri.T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara.
Muslu, M. (2020). Sağlığın geliştirilmesi ve sürdürülebilir beslenme için alternatif bir kaynak: Yenilebilir böcekler. Gıda, 45(5), 1009-1018.
Okutan, Y. A. (2024). Yeni nesil gastronomi: yenilebilir böceklerin tüketimine ilişkin algıların ölçülmesi. Journal of Recreation and Tourism Research, 11(2), 81-99.
Özkaya, F.D., & Cömert, M. (2014). Gastronomi turizminde türk mutfağının önemi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 2/2 (2014) 62-66.
Özdemir, G., & Altıner, D. D. (2019). Gastronomi kavramları ve gastronomi turizmi üzerine bir inceleme. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 1-14.
Özsoy, C. E., & Dinç, A. (2016). Sürdürülebilir kalkınma ve ekolojik ayak izi. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, (619), 35-55.
Sak, M. & Adabalı, M.M. (2023). Are edible ınsects really edible? (Yenilebilir Böcekler Gerçekten Yenebilir mi?), Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Alanında Uluslararası Araştırmalar, Eğitim Yayınevi.
Sarı, D., & İnce Karaçeper, E. (2024). Z kuşağının yenilebilir böceklere yönelik tutum ve tercihleri: gastronomi ve mutfak sanatları öğrencileri üzerine bir inceleme. International Journal of Social and Humanities Sciences, 8(2), 215-245
Selçuk, G.N. & Gencal, A. (2023). Alternatif gıda olan yenilebilir böcekler, Gastro-Dünya Dergisi, 2(2).
Şahin, G. G., & Ünver, G. (2015). Destinasyon pazarlama aracı olarak “Gastronomi Turizmi”: İstanbul’un gastronomi turizmi potansiyeli üzerine bir araştırma. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 3(2), 63-73.
Şimşek, A., Güleç, E., & Usta, S. (2020). Gastronomik ürün çeşitlendirme kapsamında veganlar ve çölyak hastaları için ürün geliştirme: Kazandibi. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 51-59
Tura, M. E. (2025). Yeni Ürün Geliştirme Kapsamında Spirulina'nın Tarhanada Kullanılmasının Duyusal Analiz Yöntemiyle Değerlendirilmesi (Master's thesis, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Tekiner, İ. H., Darama, G., Özatila, B., & Yetim, H. (2022). Beslenme ve gıda teknolojisi yönünden yenilebilir böcekler. Academic Platform Journal of Halal Lifestyle, 4(1), 18-29.
Tuncer, M. (2024). Sürdürülebilir turizm imkânlarinin değerlendirilmesine yönelik aksaray ilinde bir araştırma. The Journal of Academic Social Science, 51(51), 126-138.
Yıldız, M., & Yılmaz, M. (2020). Gastronomi alanındaki trendlere bir bakış. Sivas Interdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi, (5), 19-35.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
