Gösterişçi Tüketimin Kültürel Bağlamda Deneyimsel Satın Almaya Etkisi: Sosyal Medyada Statü ve Kimlik İspatı (The Effect of Conspicuous Consumption on Experiential Purchasing in the Cultural Context: Status and Identity Proof in Social Media)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1145Keywords:
Conspicuous consumption, Experiential purchasing, Status, Identity, Social mediaAbstract
Today, in the social interaction processes where consumption habits change, it is seen that experiences are also included in the scope of consumption. The technological reflection of the event participation, which is exhibited on the basis of social visibility, is realized through social media. The main purpose of this research is to determine the effect of status and identity proof on the cultural activity preferences included in the experiential purchase that individuals exhibit in their social media posts. The research is a quantitative research and the data obtained using the questionnaire technique were analyzed with the "SPSS Statistic 25" program. In the analysis of the data, “correlation” and “frequency” analyzes, analysis technique based on “Cronbach Alpha” coefficients to evaluate internal consistency, and “Mann Whitney-U” and “Kruskal Wallis-H” tests were used for independent samples. According to the research findings, it has been determined that conspicuous consumption affects experiential purchasing and plays a role in proving status and identity within the scope of cultural activities. It has been concluded that individuals with a low level of education see participation in cultural activities as a means of proving their status, while individuals with a high level of education are inclined to conspicuous consumption in social media in the experiential context.
References
Agamben, G. (2020). Çocukluk ve Tarih, (Çev. Betül Parlak), 1. Basım, Alfa Yayınları, İstanbul.
Aktaş, V., Yılmaz, A., & İbrahimoğlu, Z. (2017). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sanal müze kullanımına yönelik tutumları, Trakya Eğitim Dergisi, 11(3), 1294-1313.
Alpman, P. S. (2018). Sosyal teorinin konusu olarak kimlik: Sosyal inşacı yaklaşım, Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 21(2), 1-28.
Armağan, E., & Gider, A. (2017). Tüketici marka ilginliği ile tekrar satın alma niyeti arasındaki ilişki: Genç tüketicilerde cep telefonu örneği, İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(4), 692-712.
Aslay, F., Ünal, S., & Akbulut, Ö. (2013). Materyalizmin statü tüketimi üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(2), 43-62.
Aşkın, M. (2007). Kimlik ve giydirilmiş kimlikler, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 213-220.
Aydoğdu, H. (2004). Modern kimlikte öznenin ölümü. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (10).
Bastos, W., & Brucks, M. (2017). How and why conversational value leads to happiness for experiential and material purchases. Journal of Consumer Research, 44(3), 598-612.
Başer, A. (2014). Sosyal Medya Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri, Kullanım ve Motivasyonlarının Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Genel Tutumları Üzerindeki Rolü: Facebook Üzerine Bir Uygulama, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Baudrillard, J. (1998). The Consumer Society: Myths and Structures, Sage Pablications, Londra.
Blumberg, P. (1974). The decline and fall of the status symbol: some thoughts on status in a post-ındustrial society, Social Problems, 480-498.
Boyd, D. M., & Ellison, N. B. (2007). Social network sites: Definition, history and scholarship, Journal of Computer‐Mediated Communication, 13(1), 210-230.
Bronner, F., & de Hoog, R. (2018). Conspicuous consumption and the rising ımportance of experiential purchases, International Journal of Market Research, 60(1), 88-103.
Bronner, F., & de Hoog, R. (2019). Comparing conspicuous consumption across different experiential products: Culture and leisure,’ International Journal of Market Research, 61(4), 430-446 (431).
Buluk, B., & Erdem, S. (2021). Statü temelli turizm tüketimi davranışında materyalizm, kültürel değerler ve kişilik özelliklerinin rolü, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(2), 619-648.
Bulunmaz, B. (2011). Otomotiv sektöründe sosyal medyanın kullanımı ve fiat örneği, Global Media Journal Turkish Edition, 2(3), 19-50.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Pegem Akademi.
Carter, T. J., & Gilovich, T. (2010). The relative relativity of material and experiential purchases, Journal of Personality and Aocial Psychology, 98(1), 146-159.
Carter, T. J., & Gilovich, T. (2012). I am what I do, not what I have: The differential centrality of experiential and material purchases to the self, Journal of Personality and Social Psychology, 102 (6), 1304.
Ceylan, T. (2011). Toplumsal sistem analizinde toplumsal statü ve rol, Journal of Graduate School of Social Sciences, 15(1).
Ceylan, K. D. (2019). Tiyatro Talebini Belirleyen Faktörlerin Analizi: Ankara İli Örneği, Master's Thesis, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Çeltek, E. (2015). Deneyimsel Pazarlama Unsurlarının Otellerin Bakış Açısı ile Değerlendirilmesi: Türkiye'deki 4 ve 5 Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Uygulama, (Doctoral Dissertation, Anadolu University (Turkey).
Dalbay, R. S. (2018). Kimlik ve toplumsal kimlik kavramı, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (31), 161-176.
Deligöz, K., & Ünal, S. (2017). Deneyimsel pazarlama uygulamalarının marka tercihi üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma (Kahve Dünyası ve Starbucks örneği), Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31(1), 135-156.
Dunn, E. W., Gilbert, D. T., & Wilson, T. D. (2011). If money doesn't make you happy, yhen you probably aren't spending it right”, Journal of Consumer Psychology, 21(2), 115-125.
Grundey, D. (2008). Experiential marketing vs. traditional marketing: Creating rational and emotional liaisons with consumers, The Romanian Economic Journal, 29(3), 133-151.
Harman, S., & Akgündüz, Y. (2014). Efes ören yeri ziyaretçilerinin müze deneyimi beklentilerini belirlemeye dönük bir araştırma, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2), 113-133.
İlhan, T. T., & Uğurhan, Y. Z. C. (2019). Sosyal medyada gösteriş tüketimi eğilimi ölçeği geliştirme çalışması, Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(1), 28-60.
Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2009). The fairyland of second life: Virtual social worlds and how to use them, Business Horizons, 52(6), 563-572.
Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media, Business Horizons, 53(1), 59-68.
Kara, M., & Çiçek, B. (2015). Deneyimsel pazarlama ve satın alma karar sürecine etkisi: Termal turizm sektöründe bir uygulama, Gümüşhane University Electronic Journal of the Institute of Social Science/Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 6(13).
Karasar, N. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Teknikler, Nobel Yayın Dağıtım.
Karataş, İ. (2021). Spor yöneticiliği bölümü öğrencilerinin sosyal medya gösteriş tüketimi eğilimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Bartın Üniversitesi örneği, Rol Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 132-150.
Kervankıran, İ., & Eryılmaz, A. G. (2017). İnanç turizmine yönelik ziyaretçi algılarının demografik farklılıklar açısından incelenmesi: Konya Mevlâna Müzesi örneği, Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (59), 276-296.
Kotler, P., & Armstrong, G. M. (2018). Marketing Mix: Selected Chapters From: Principles of Marketing, Philip Kotler and Gary Armstrong. Pearson.
Kraus, M. W., Piff, P. K., Mendoza-Denton, R., Rheinschmidt, M. L., & Keltner, D. (2012). Social class, solipsism, and contextualism: How the rich are different from the poor, Psychological Review, 119(3), 546.
Lee, J. C., Hall, D. L., & Wood, W. (2018). Experiential or material purchases? Social class determines purchase happiness. Psychological Science, 29(7), 1031-1039.
Lee, M. S., Hsiao, H. D., & Yang, M. F. (2010). The study of the relationships among experiential marketing, service quality, customer satisfaction and customer loyalty, International Journal of Organizational Innovation, 3(2), 352-378.
Leighton, D. (2007). Step back in time and live the legend: experiential marketing and the heritage sector, International Journal of Nonprofit and Voluntary Sector Marketing, 12(2), 117-125.
Mason, R. (1984). Conspicuous consumption: a literature review, European Journal of Marketing, 18(3), 26-39.
Metin, D., Kalay, F., & Kalay, H. A. (2022). Ziyaretçi deneyiminin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Van (Urartu) Müzesi’nde bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 378-396.
O'cass, A., & McEwen, H. (2004). Exploring consumer status and conspicuous consumption, Journal of Consumer Behaviour: An İnternational Research Review, 4(1), 25-39.
Oral, S., Bayraktar, Y., Başcı, A. Z., & Çapan, O. (2022). Gösterişçi tüketim ve elektronik ağızdan ağıza iletişimin deneyimsel marka algısı üzerindeki etkisi: Palandöken Kayak Merkezi örneği, Erciyes Akademi, 36(1), 48-68.
Özatman, T. (2019). Havayolu Taşımacılığında Hizmet Deneyimi ve Marka Deneyiminin, Memnuniyet ve Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkileri: Erzincan İlinde Bir Uygulama, (Master's Thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Özden, A. T. (2019). Tüketici yaşam tarzları ile statü tüketimi ilişkisi üzerine bir araştırma, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 37(3), 517-546.
Özdil, M. (2017). Kolektif ve bireysel kimlikler bağlamında sosyal bütünleşme. Journal of Suleyman Demirel University Institute of Social Sciences, 28(3).
Özgören, F. (2013). Deneyimsel Markalama, İstanbul Sosyal Bilimler Dergisi, (3), 1-19.
Page, C. (1992). A history of Conspicuous Consumption, ACR Special Volumes, 82-87.
Peker, N. (2020). Sosyal Bilgiler Dersinde Sanal Müze Kullanımı ve Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Sanal Müze Kullanımına Yönelik Tutumları: Aksaray Müzesi Örneği. Somuncu Baba Tarih ve Kültür Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayını, 20.
Petkus Jr, E. (2004). Enhancing the application of experiential marketing in the arts, International Journal of Nonprofit and Voluntary Sector Marketing, 9(1), 49-56.
Phillips, W. J., & Back, K. J. (2011). Conspicuous consumption applied to tourism destination. Journal of Travel & Tourism Marketing, 28(6), 583-597.
Pierer, H. A. (1876). Pierers Universal-Conversations-Lexikon: Neuestes encycklopädisches Wörterbuch aller Wisssenschaften, Künste und Gewerbe (Vol. 5).
Pine, I. I., & Gilmore, J. H. (1998). Welcome to the experience economy, Harvard Business Review’, 76(4), 97-105 (102).
Rather, R. A. (2020). Customer experience and engagement in tourism destinations: The Experiential marketing perspective, Journal of Travel & Tourism Marketing, 37(1), 15-32.
Sheng C. W. ve Chen M. C, (2012). A study of experience expectations of museum visitors, Tourism Management 33, 53-60.
Same, S., & Larimo, J. (2012). Marketing theory: Experience marketing and experiential marketing, in 7th International Scientific Conference Business and Management, 10-11.
Sarıoğlu, C. İ. (2021). Sosyal medya kullanımını etkileyen faktörler üzerine bir araştırma, Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 277-298.
Scheepers, H., Scheepers, R., Stockdale, R., & Nurdin, N. (2014). The dependent variable in social media use, Journal of Computer Information Systems, 54(2), 25-34.
Schmitt, B. (1999a). Experiential marketing, Journal of Marketing Management, 15(1-3), 53-67.
Schmitt, B. (1999b). Experiential marketing: A new framework for design and communications, Design Management Journal (Former Series), 10(2), 10-16.
Schmitt, B., & Zarantonello, L. (2013). Consumer experience and experiential marketing: A critical review, Review of Marketing Research.
Stets, J. E., & Serpe, R. T. (2013). Identity Theory, In Handbook of Social Psychology, (pp. 31-60). Springer, Dordrecht.
Şahin, E., & Kaya, F. (2019). Tüketiciden tüketiciye e-ticaret olanağı sağlayan web sitelerinin deneyimsel pazarlama faaliyetlerinin tüketicilerin plansız satın alma davranışlarına ve tatminlerine etkisi: Konya ili örneği”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (41), 255-280.
Taş, N. Ö. (2018). Sosyal Medya bağlamında facebook üzerinde bireylerin izlenim yönetimi stratejilerini ortaya koymaya yönelik bir araştırma, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(60), 1024-1039.
Taşkıran, Ö., & Kızılırmak, İ. (2019). Deneyimsel pazarlama kapsamında sanal turların müze ziyaretlerine etkisi: Panorama 1453 örneği, Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 1-19.
Topaloğlu, O., & Güngör, T. Ö. (2016). Orta çağdan günümüze tüketim kavramındaki üslup değişimleri, Journal of International Social Research, 9(44), 283-287.
Topçu, U. C., Eroğlu, U., & Özer, A. (2020). Gösterişçi tüketimin kökenleri: Benlik, sosyal statü ve tüketici materyalizmi, Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi - Journal of Consumer and Consumption Research, 12(1), 151-185.
Trigg, A. B. (2001). Veblen, bourdieu, and conspicuous consumption, Journal of Economic İssues, 35(1), 99-115.
Türkiye İstatistik Kurumu Veri Portalı, (https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Egitim,Kultur,-Spor-ve-Turizm-105, Erişim Tarihi: 10.07.2022).
Uygur, S. M., & Doğan, S. (2013). Deneyimsel pazarlamanın müşteri memnuniyeti üzerine etkisi: Restoranlar üzerine bir araştırma, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (37).
Veblen, T., (1899). Aylak Sınıfın Teorisi- Kurumların İktisadi İncelemesi, (Çev. Eren Kırmızıaltın), 4.Baskı, Heretik Yayınları, Ankara.
Van Boven, L., & Gilovich, T. (2003). To do or to have? That is the question, Journal of Personality and Social Psychology, 85(6), 1193-1202, (1199).
We Are Social Digital (2022). Global Overview Report, (https://wearesocial.com/uk/blog/2022/01/digital-2022-another-year-of-bumper-growth-2/, Erişim Tarihi: 17.06.2022).
Wirtz, B. W., Piehler, R., & Ullrich, S. (2013). Determinants of social media website attractiveness, Journal of Electronic Commerce Research, 14(1), 11.
Wyrwa, U. (1998). Consumption and consumer society: A contribution to the history of ideas, Getting and Spending: European and American Consumer Societies in the Twentieth Century, 431-447.
Yetiş, Ş. A. (2015). Termal otel işletmelerinde deneyimsel pazarlama yaklaşımı, Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 17(29), 90.
Yılmaz, İ., & Yetiş, Ş. A. (2016). Göreme Açık Hava Müzesi’ne gelen ziyaretçilerin müze deneyiminin demografik özelliklerine göre değişmesi, Disiplinlerarası Akademik Turizm Dergisi, 1(1), 43-59.
Yuan, Y. H. E., & Wu, C. K. (2008). Relationships among experiential marketing, experiential value, and customer satisfaction, Journal of Hospitality & Tourism Research, 32(3), 387-410.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
